Utpadasiddhi 7.1-3.12

7.1-3.12

pratīyaṃta iti cet sāmānyeneti ko'rthaḥ ?, kiṃ sāmānyameva sāmānyaṃ pratītya pratīyate ? kiṃ vā viśeṣaḥ ?, yadi sāmānyaṃ tadā tenāpi punaranyat sāmānyaṃ tato'pyanyadityanavasthā, viśeṣapakṣe tūkta eva doṣaḥ, atha nāsti lakṣaṇā, kintu yugapadubhayaṃ pratīyate, naitadasti, ubhayāpratīteḥ, na hyekaṃ daṇḍāyamānaṃ sāmānyaṃ paro viśeṣastatra lakṣyate, uktañca-"dohiṃvi naehiṃ nīyaṃ satthamullaeṇa tahavi micchattaṃ | jaṃ savisayappahāṇattaṇeṇa anonnaniravekkhā ||1||" tannāspaṣṭapratibhāsā anumānādibuddhiḥ sāmānyāvabhāsinī, api tu vyaktyavabhāsinī, tāsāmeva vyaktīnāṃ tathākṣayopaśamavaśena tathāpratibhāsanāt, evaṃ hi sadṛśākārapariṇatiḥ sāmānyaṃ, 'sadṛśaḥ pariṇāmo yattatsāmānya'miti vacanāt, iha hi bhāvānāṃ sadṛśapariṇatiḥ sāmānyaṃ, samāna eva sāmānyamiti nyāyāt, anyathā svarūpasāmānyamantareṇānyasāmānyayoge'pi samānarūpatā''kāśasyaiva sopapadyate, yadi cāsamānāpi sāmānyayogāt samānarūpatā bhavati kiṃ na mahiṣāśvayoḥ ?, parābhyupagatasya sāmānyasya tatrāpi bhāvāt, vijātīyatvānneti cet itaretarāśrayattvaṃ, vijātīyatve sāmānyāyogaḥ, sāmānyāyoge ca vijātīyatvamiti, apica-sāmānyenāsamānānāṃ yadi samānarūpatā janyate tadā svakāraṇādeva sā yuktā, kimanyatastatkalpanayā ?, tasmādvastusvarūpameva samānapariṇāmaṃ sāmānyam, ata eva-"sāmānyaṃ nānyadiṣṭaṃ cet, tasya vṛtterniyāmakam | gotvenāpi vinā kasmādgobuddhirna niyamyate