Utpadasiddhi 7.1-3.5
Utpādasiddhi 7.1-3.5
- Language
- Sanskrit
7.1-3.5
āha ca bhāṣyakāraḥ-“yenoccāritena sāsnālāṅgūlakakudakhuraviṣāṇināṃ saṃpratyayo bhavati sa śabdaḥ, varṇabhyastatsaṃpratyayānupapatteḥ, ekākāro hyayaṃ nānekebhyo varṇebhyo bhavitumarhati, anekebhyo varṇebhyo'nekapratyayabhāvāt, ayaṃ ca sphoṭarūpa eka eveti yukto'smād yathoktaḥ saṃpratyayaḥ, āha-kuto'yamutpadyate ?, nanvayaṃ nityaḥ sarvagato notpadyata eva, āha-kimityato na sarvadā sarvatra saṃpratyayaḥ ?, hantābhivyañjakābhāvena, abhivyañjakā dhvanayaḥ, te ca puruṣaprayatnasāpekṣā iti na sadā saṃpratyayaḥ, āha-sa kimanekadhvanivyaṅgyaḥ ? utaikadhvanivyaṅgo'pi ?, anekadhvanivyaṅgyatve sadeśatā'nabhivyaktyādi, ekadhvanivyaṅgyatve tu śeṣavaiyarthyaṃ, ekābhivyaṅgyādeva, tatastatsaṃpratyayasiddheḥ, yatkiñcidetat, niravayavatvena sadeśatā'yogāt, ekadhvanivyaṅgyatve'pi ca sakṛcchutānuvādakavadanekavyaktigrahaṇopapatteḥ, dhvanisaṃskṛtaṃ caindriyaṃ sphoṭaṃ gṛhṇātīti na sarvatra tatsaṃpratyaya"iti, atrocyate-sarvamidamayuktamanālocitābhidhānāt, tatra yattāvaduktaṃ ‘yataḥ sāstrādimadarthapratipattirityāha ca bhāṣyakāraḥ-yenoccāritene' tyādi, atra kimidamuccāraṇaṃ nāma ?, nanvabhivyaktiriti, kimuktaṃ bhavati ?-yenoccāritena-yenābhivyakteneti; hantālaukikaḥ śabdārthaḥ, kā ceyamabhivyaktiḥ ?, indriyagrāhyasvabhāvatā, kiṃ neyamasya satatadhaṃ ?, na na, kinsvāvṛteti, kimasyāvaraṇaṃ ?, śrotriyā'vidyā, kutastadapagamaḥ ?, vaktṛdhvaneḥ, kimatra mānaṃ ?,
Linked texts (1)
- Anekāntajayapatākā (ed. H. R. Kapadia) — Sanskrit