Pramāṇa · Search · About · API

Nyayavinishcaya v1.p18.4

Nyāyaviniścayavivaraṇa v1.p18.4

Language
Sanskrit

v1.p18.4

syādvāda-jainadarśana ne isa taraha sāmānyarūpa se yāvat sat ko pariṇāmīnitya mānā hai| pratyeka sat anantadharmātmaka hai| usakā pūrṇarūpa vacanoṃ ke agocara hai| anekānta artha kā nirduṣṭarūpa se kathana karane vālī bhāṣā syādvāda rūpa hotī hai| usameṃ jisa dharma kā nirūpaṇa hotā hai usake sātha 'syāt' śabda isalie lagā diyā jātā hai jisase pūrī vastu usī dharma rūpa na samajha lī jāya| avivakṣita śeṣadharmoṃ kā astitva bhī usameṃ hai yaha pratipādana 'syāt' śabda se hotā hai| syādvāda kā artha hai-syāt-amuka niścita apekṣā se | amuka niścata apekṣā se ghaṭa asti hī hai bhaura amuka niścata apekṣā se ghaṭa nāsti hī hai| syāt kā artha na to śāyada hai na saṃbhavataḥ aura na kadācit hī| 'syāt' śabda suniścita dhṛṣṭikoṇa kā pratīka hai| isa śabda ke artha ko purāne matavādī darśanikoṃ ne īmānadārī se samajhane kā prayāsa to nahīṃ hī kiyā thā kintu āja bhī vaijñānika aṣṭi kī duhāī dene vāle darśanalekhaka usī prānta paramparā kā poṣaṇa karate āte haiṃ|