Pramāṇa · Search · About · API

Nyayavinishcaya 10.10-2

Nyāyaviniścaya 10.10-2

Language
Sanskrit

10.10-2

iti
anyathā arthajñānābhāvaprakāreṇa anupapannatvam aghaṭanam uktaprakāreṇa asiddhasya
viṣayaprakāśasya na sidhyati
mithyāvikalpakasyaitadvyaktamātmaviḍambanam | iti
anyathā tato'rthavyavasāyasya tatsmaraṇasya cāsambhavāt | svasaṃvedanavedyatvāttasya tato'rthavyavasāya [:]
smaraṇañca tasya, na vyavasāyāntaravedyatvāditi cet ; kīdṛśaṃ tatsvasaṃvedanam ? avyavasāyasvabhāvamiti
cet ; na tarhi vyavasāyasya tat svasaṃvedanaṃ taisyā'vyavasāyasvaibhāvābhāvāt | vyavasāyasvabhāvameva
hi saṃvedanaṃ tam̐tsvasaṃvedanaṃ na tadviparītam, anyathā sukhasvabhāvamapi svasaṃvedanaṃ duḥkhasvasaṃvedanaṃ
bhavet | sukhaduḥkhayorbhedānneti cet ; na ; vyavasāyetarayorapi tadviśeṣāt | mābhūttattasya sva- 5
saṃvedanam anyadevāstviti cet ; tadapi yadyavyavasāyasvabhāvam ; sa eva prasaṅgaḥ- 'na tarhi'
ityādiḥ | punarapi tathāvidhasvasaṃvedanakalpanāyāmanavasthā | vyavasāyasyaiva kathañcidvyavasāyasvabhāva iti cet ; bhavatvevam , tathāpi tasyāvyavasāyasvabhāvenaiva bahirviṣayatvaṃ taineva pratipannatavānnāpareṇa viparyayāt | ko doṣa iti cet ? arthavyavasāyābhāva eva | na hyavyavasāyasvabhāvasaṃvedanaviṣayatāmupagatasya vyavasitatvaṃ naॉma, avyavasitasyaiva kasyacidbhāvāpatteḥ

Commentaries (1)