Pramāṇa · Search · About · API

Anekantajayapataka p218

Anekāntajayapatākāsvopajñavṛtti p218

Language
Sanskrit

p218

(svo0 vyā0 ) kalāpadvayāt-sāmagrīdvayāt vilakṣaṇameva-visadṛśameva kāryaṃ jāyata iti kṛtvā etāvatāṃśena hetubhedābhedābhyāṃ sāmagryapekṣayā phalasya-kāryasya tāviti bhedābhedāvityarthaḥ | tad‌vyatikrame ca hetubhedābhedābhyāṃ phalasya tāviti nyāyātikrame ca kimityāha-niyamena-avaśyantayā tadahetukatvaṃ prasajati-tasya phalasyāhetukatvamāpadyate, hetudharmānvayavyatirekānanuvidhānādityarthaḥ | yathoktamiti jñāpakamāha | agnikhabhāvaḥ, dhūmajananasvabhāva ityarthaḥ | śakrasya-indrasya mūrddhā-śira ityādi | 'ādi'śabdārthamāha-yadyagnireva saḥ-dhūmajananasvabhāvaḥ, dhūmajananasvabhāvasyāgnitvāt athānagnikhabhāvo'sau na dhūmajananasvabhāvaḥ | (vivaraṇam) (9) etāvatāṃśena hetubhedābhedābhyāṃ sāmagryapekṣyeti | ayamatrābhiprāyo budhyate-bauddhamate na kiñcit kāryeṇa sārddhamabhinnam, kāraṇānāmapyantabhe ditvāt, kintu yāni kāryāṇi ekā [kā]kārasāmagrītaḥ samupajāyamānāni vilokyante loke na tānyabhinnānīti pratipādyate vyavahārārtham, yathā ghaṭaśam̐rāvoṣṭrikodañcanādīni; yāni tu bhinnākārasāmagrītaḥ samutpadyamānāni lakṣyante tāni bhinnānīti pratipādyate, yathā ghaṭapaṭajñānādīni | evaṃ ca kuto'pi sāmagryāḥ kiñcideva pratiniyatasvabhāvaṃ kāryamutpadyata iti siddhaṃ bhavati || (14) 'ādi'śabdārthamāheti | 'agnikhabhāvaḥ śakrasya mūrddhā' ityādautyatra sūtre yaṃ 'ādi'śabdastaṃ vṛttikāraḥ paripūrṇaślokakathanena vyācaṣṭa ityarthaḥ | paripūrṇaślokapāṭhaścaivam"agnikhabhāvaḥ śakrasya mūrddhā yadyagnireva saḥ | athānagnikhabhāvo'sau dhūmastatra kathaṃ bhavet ? ||" iti ||

Linked texts (1)