Pramāṇa · Search · About · API

Dvadasharanayacakra 1.15

Nyāyāgamānusāriṇī 1.15

Language
Sanskrit

1.15

athavā prāgasamīkṣyoktārthasamīkaraṇārthaṃ kalpanāntarairna gamanīyaṃ kvacit . yathā bauddhe sarvaṃ kṣaṇikam iti pratijñāya smṛtyabhijñāna-bandha-mokṣādyabhāvadoṣaparihārārthaṃ santānakalpanā . pradhānanityatāṃ pratijñāya pariṇāmakalpanā vyaktātmanā kāpile . kriyāvad guṇavat samavāyikāraṇam vai॰ sū॰ 1 . 1 . 15 iti sāmānyadravyalakṣaṇaṃ pratijñāya ekāntanityānityavāde ca tadavyāptiparihārārtham adravyamanekadravyaṃ ca dvividhaṃ dravyam iti dravyatvaṃ ca sāmānya-viśeṣākhyaṃ tattattvam iti dravya-paryāyanayadvayāśrayaṇena padārthapraṇayanaṃ kāṇabhuje . tathā dravya-guṇa-karmāṇi nānā iti pratijñāya tadatyantabhede nīlotpalādi-saddravyādisāmānādhikaraṇya-viśeṣaṇaviśeṣyatvādivyavahārābhāvadoṣabhayāt śeṣaśāsananyagbhāvenaiva jeṣyati tad yadevamvidham . evamvidhataiva tu pratipādanīyā . kimeva pratipādyamasti ? dravyārtha-paryāyārthadvitvādyanantāntavikalpo- tatsiddhyarthaṃ saditi yato dravya-guṇa-karmasu dravya-guṇa-karmabhyo'rthāntaraṃ sā sattā vai॰ sū॰ 1 . 2 . 7--8 ityāśritapadārthavyājena dravyārtha-paryāyārthāśrayaṇaṃ saṅkaradoṣaparihārārthaṃ ca sāmānyasyāntyaviśeṣasya ca parikalpaneti .

Linked texts (1)