Dvadasharanayacakra 1.214
Nyāyāgamānusāriṇī 1.214
- Language
- Sanskrit
1.214
sahotpādādadoṣa iti cet, teṣāṃ paramāṇūnāmasattvamasiddhaṃ tathānavasthānāmapi deśaikyena kālaikyena ca sahotpādābhyupagamāt, tasmādasti pratyekatvaprāptiriti . etacca na, tulyatvāt paramāṇvasattvasya, deśakālabhedotpādāsattvena sahotpādāsattvasya tulyatvāt, vikalpadvaye'pi yaugapadyāsiddheridamasi tvaṃ praṣṭavyaḥ --kiṃ bhūtasya sahatā ? abhūtasya ? iti vikalpadvayānativṛttereṣa praśna ubhayathāpi na ghaṭata ityuttaraṃ vaktumanasaḥ . itara āha--abhūtasya sahatetyayukto vikalpaḥ, ka evaṃ brūyāt abhūtasya khapuṣpasyeva satā'satā vā sahatā iti yataḥ sa vikalpaḥ pūrvapakṣyate ? tasmādbhūtasya sahateti brūmaḥ . atrācārya āha--tvamevaitadvikalpadvayaṃ tathāvasthāḥ pratyekaṃ samuditāḥ kāraṇaṃ paramāṇavaḥ iti bruvāṇaścintaya ka evamāheti . kiṃ na etena ? yo bravīti sa bravītu, yadi bhūtasya yadi tāvad bhūtasya sahotpādaḥ, bhavanānantaravinaṣṭatvāt kṣaṇikavāde kutaḥ sahatā ? nāstyatra kāraṇaṃ sahatve kasyacit kenacidityarthaḥ . uktavadityatideśāddeśakālābhyāmatyantabhede nirabhilāpyasvabhāvānāṃ pratyekatvaprāptireva nāstītyuktaṃ tathā teṣā masattvāpatterevāṇūnāṃ kutaḥ sahatā ityabhisambandhaḥ . pratilabdhasahatvasya cotpāda ucyate tvayā, tattu athābhūtasya vandhyāputrasamudāyo'pi syāt, abhūtatvādasthitatvāt, aṇusamudāyavat . santānāditi cet, so'pyevameva . athocyeta--bāhyavastusvatattvapratipattijanitaḥ sarva evaiṣa virodhasaṃkleśaḥ . vijñānamātrakamidaṃ tribhuvanam . na dravyasaṃvṛtyādi tato bhinnamasti . nanu devānāṃpriya ! tvanmatavadeva vijñānavādavidhvaṃsanārtha evāyamārambhaḥ . sahatvaṃ yaugapadyamapratilabdhamasattvāpattereva . tasmāt sahotpādādadoṣaḥ ityaparihāraḥ . athābhūtasyotpādo yaugapadyeneṣyate sāpi sahatā nopapadyate'niṣṭaprasaṅgāt . kimaniṣṭam ? vandhyāputrasamudāyo'pi syādityaniṣṭam . kutaḥ ? abhūtatvādasthitatvādaṇusamudāyavaditīdaṃ sākṣādaniṣṭāpādanam . aṇusamudāyo'pi na syādabhūtatvādasthitatvādvandhyāputrasamudāyavat . abhūtatvamasthitatvaṃ ca hetudvayaṃ śūnyakṣaṇikavādinoḥ siddhatvāduktam . santānāditi cet, syānmatam--abhūtatvamasthitatvaṃ ceṣyate teṣām, tathāpi janmavināśasantānasyāvyavacchedāt sthitatvamastyataḥ sahotpādādadoṣa iti . etaccāyuktam, yasmāt so'pyevameva, so'pi santāno bhūto vā syādabhūto vā ? yadi bhūtaḥ kutaḥ sahatā, uktavad bhavanānantaravinaṣṭebhyo'nyasya santānasyābhāvāt ? asti cet tadvilakṣaṇo nityo'nya iti sarvakṣaṇikapratijñāhāniḥ . athābhūtaḥ, vandhyāputravadityādyabhihitadoṣākāṅkṣameva .
Linked texts (1)
- Dvādaśāranayacakra — Mallavādin, Sanskrit