Dvadasharanayacakra 2.10
Nyāyāgamānusāriṇī 2.10
- Language
- Sanskrit
2.10
atrocyate --nanu caivamapītyādi . nanvityanujñāpane, kartavyatā iti yā kartavyatāpratipatti ragnihotrādiviṣayā sā pratipattitvāllaukikakartavyatādyarthatattvānusṛtereva, pratyekaṃ patanaṃ pratipattiḥ, sā dvividhā--ādhyātmikī bāhyā ceti, tatrādhyātmikī idaṃ kartavyamidaṃ na kartavyam ityādikā buddhireva, bāhyā tu dvipadacatuṣpadadhanadhānyādyarthaṃ mamīkriyā . sā dvividhāpi lokaprasiddhamevārthamanusṛtya bhavitumarhati nāprasiddham, tasmādagnihotrādipratipattirapi lokatattvānusṛtereva, nānyathā . anyathā kimviṣayākiṃviṣayā sā syānnālikeradvīpajātavṛddhasya godhenupratipattyabhāvavat ? iti taddarśayati --kartavyatāvidhānānantaraṃ cetikartavyatāvasaraḥ, laukikakartavyatādyarthatattvānusṛtereva iti vartate . prasiddhakartavyatāpratipattyanantaraṃ prasiddhetikartavyatāpratipattyavasara iti nyāyaḥ, tadubhayamalaukikatvādagnihotrasāmānyasyāgniṣṭomādiviśeṣasya dravyamantradevatārtvigniyamādyātmanaścāprasiddherayuktam . kiñcānyat, tannyāyāsambhavaśca . tadvyāvartanārthaṃ lokaprasiddhakartavyatetikartavyatāvaidharmyaṃ darśayannāha --yathā ghaṭādikartavyatāyāṃ vihitāyāṃ ghaṭaṃ kurviti tataḥ punaritikartavyatākramaḥ, evamiti prakāranirdeśaṃ darśayati, mṛtpiṇḍaṃ cakramūrddhani saṃsthāpya daṇḍena bhramayitvā dvābhyāṃ pāṇibhyāṃ śivakādyākāraviśeṣakrameṇa nirvartayeriti prasiddhakartavyatāvidhānottarakālaṃ prasiddhetikartavyatāvidhānaṃ ghaṭādiviṣayamupapannaṃ prasiddhārthatvāt, na tvagnihotrakartavyatāyāḥ paśuvadhādītikartavyatāyāśca prasiddhiḥ, aprasiddhatvādagnihotraśabdasya kāñcidapi itikartavyatāṃ kartavyatāṃ vā vaktumaśaktatvāt, ata āha --na tu ghaṭavadagnihotraśabdaḥ kāñcidapi kartavyatāṃ bravīti, apiśabdāditikartavyatāmapīti .
Linked texts (1)
- Dvādaśāranayacakra — Mallavādin, Sanskrit