Pramāṇa · Search · About · API

Dvadasharanayacakra 3.138

Nyāyāgamānusāriṇī 3.138

Language
Sanskrit

3.138

kiñcānyat, pravṛttiphalaprakarṣāpakarṣābhāvaprasaṅgādīśvara eva kāraṇaṃ nādṛṣṭādi na pradhānādītyata āha — itarathetyādi yāvad dṛṣṭau ca tau . yadyadṛṣṭāṇvādeḥ pradhānādervā pravṛttayaḥ phalāni vā syuḥ kriyāṇāṃ pūrvakṛtakarmaphalapreritānāṃ tadanurūpatvāt phalānāṃ ca phalapreritakarmānurūpatvād manuṣyanirvartanīyā eva svabhāvamārdavā nyeva pravartante, sambhūyaikārthakāritvāt, takṣādhiṣṭhitarathadārugaṇavat . tathā acetanatvāt sthitvā pravṛtteḥ turyādivat . cetanānadhiṣṭhitakṣīradadhimeghādivadanekānta iti cet, na, adṛṣṭakartṛkaviṣayapratijñārthāvyatirekāt śabdānityatvasādhane pratijñāntarnītajaladhidhvanyanityatvavat . dikriyāḥ kṛtvā manuṣya eva punarapi syāt, mā bhūt sarāgasaṃyamādidevagatinirvartanīyakriyāsambandhī tadanurūpavaikriyaśarīrādilabdhyutkarṣabhāvaḥ, tathā bahvārambhaparigrahādinirayāyuḥsaṃvartanīyakarmabhāk tadanurūpaduḥkhaikarasanārakatvanikṛṣṭaphalānubhāvī vā mā bhūt, parasparānurūpaśālibījāṅkurādihetukāryabhāvaprabandhavad viśiṣṭaviśiṣṭabuddhisvatantrakāraṇapreraṇābhāvāt svānurūpakāryakāraṇānubandhasāmarthyābhyupagamācca nādṛṣṭād na pradhānādervaiṣamyaṃ syāt, dṛṣṭaṃ ca vaiṣamyamadhyayanavidyāgamānadhigamādi, utkarṣāpakarṣayoranyadato na vimardakṣamaṃ kāraṇamastīśvarakāmacāreraṇādṛte, tadabhiprāyasyāpratighātasya pravṛttiḥ kāmacāraḥ, tena preraṇaṃ bhāvānāṃ pravartanaṃ svācārāṇāmapyaniṣṭaphalasambandho durācārāṇāmiṣṭaphalasambandhaḥ, tasmāt sarvamīśvarapravartitaṃ pravartate, nānyathā .

Linked texts (1)