Dvadasharanayacakra 3.17

3.17

abhyupetyāpi puruṣasvātmatvamavasthānāṃ catasṛṇāṃ puruṣāsattvadoṣaṃ brūmaḥ --yadyapi cetyādi . yadyapi ca puruṣasvātmaiva catasro'pyavasthāstathāpi na tarhi nā, nedānīṃ puruṣo'sti, anavasthatvāt, nāsyāvasthāḥ santītyanavasthaḥ, tadbhāvo'navasthatvam, tasmādanavasthatvādavasthāsvarūpavyatiriktatvāt tacchūnyatvāt khapuṣpavat . athavā nāvasthā'navasthā, puruṣo'vasthā na bhavati, yo'vasthā na bhavati sa nāsti yathā khapuṣpam, avasthāśca tvayābhyupagatāścaturavasthāvarṇanānekātmakasarvagatatvabhāvanaikaikāvasthābhedābhedāpattyātmakā- vikalparūpābhyupagamāt tato'nyasya khapuṣpasthānīyatvāt . prāgavasthānāmeva sattvamabhyupagamya anavasthātve'caturātmakatvāt ityuktam, adhunā tu puruṣamevābhyupagamyānavasthātmakaṃ paraparikalpitameṣa doṣa ukta pagame'pi nuḥ avasthānāṃ catasṛṇāmapyaikyaṃ syāt puruṣasvātmatvāt puruṣavaditi . sarvatvasambhāvyābhāvāt sarvāvyāpitā puruṣasya . vinidrāvasthaiva hi jāgradavasthā vinidrāvasthāsvātmatvād vinidrāvasthāvat, evamitare api . jāgradavasthaiva vinidrāvasthā jāgradavasthāsvātmatvājjāgradavasthāvat, evamitare api . suptāvasthaiva vinidrāvasthā suptāvasthāsvātmatvāt suptāvasthāvat, evamitare api . suṣuptāvasthaiva vinidrāvasthā suṣuptāvasthāsvātmatvāt suṣuptāvasthāvat, evamitare api . yaivānyāvasthā saivānyāpi iti vyākhyayorbheda ityasan puruṣo'navasthatvāt khapuṣpavat . anavasthasya tasya abhyupagame'pi nuḥ puruṣasya avasthānāṃ catasṛṇāmapyaikyaṃ syāt . kutaḥ ? puruṣasvātmatvāt, tvayā hyuktaṃ puruṣasvātmaivāvasthā nānyāḥ ityatastāsāmaikyaṃ tatsvātmatvāt puruṣavat, yathā hi puruṣasvātmatvāt puruṣa eka eva tathā tā apyavasthāstatsvātmatvādekamiti catuṣṭvābhāvāt catasro'vasthāḥ iti bahuvacanānupapattiḥ . tataścaikatvāt sarvatvena sarvathā sambhāvyo na bhavati puruṣaḥ, sṛ gatau pā॰ dhā॰ 935, 1095 iti sarvatvasyānekāśrayatvāt puruṣa eva sarvam iti yadāśrayāducyate tat sarvaṃ kimāśrayaṃ yaduktvā sarvaṃ puruṣasya sarvavyāpitā varṇyate ? tata āha --sarvatvasambhāvyābhāvāt sarvāvyāpitā puruṣasya prāptā vyācikhyāsitasarvavyāpitvavirodhinī .