Dvadasharanayacakra 3.38

3.38

anvāha ceti pūrvavat . ajāmiti na jāyata ityajā nityā, athavā punaḥ aja gatikṣepaṇayoḥ pā॰ dhā॰ 230 iti kṣipragamanādajā, iyaṃ prakṛtiḥ kṣiprapariṇatigatisādharmyād bahuprasavasādharmyādvā ajevājā . ekāmadvitīyāṃ sarvagatām . mā bhūdekaiketi anekātmakaikāṃ lohitaśuklakṛṣṇāṃ duḥkhasukhamohātmakarajaḥsattvatamomayīm . bahvīḥ prajā anantāḥ, prajāyanta iti prajāḥ, mahadahaṅkāratanmātrādi sukhaṃ ca duḥkhaṃ cānuśayaṃ ca vāreṇāyaṃ sevate tatra tatra . viśanti yoniṃ vyatirekiṇastrayaḥ ajastu jāyāmatimatyaśuddhaḥ .. ubhā sakhāyau sayujā saparṇau samānaṃ vṛkṣaṃ pariṣasvajāte . tayorekaḥ pippalaṃ svādvattyanaśnannanyo'bhicākaśīti .. muṇḍako॰ 3 . 1 . 1 krameṇa brahmādistambāntāḥ sṛjamānāmutpādayantīṃ sarūpāḥ sukhādyātmikā ātmarūpā ātmasarūpāḥ, yato hyajā bahuvarṇikātmasvarūpaprajāsarjinī pradhānīti gaṇyate . tāmajo hyeko juṣamāṇaḥ sevamānaḥ prīyamāṇaḥ, sa hi na jāyata ityajo nityatvāt, ekaḥ sannidhibhavanasyābhinnasyaikarūpatvāt sarvagatatvācca, tāmeva juṣamāṇo'nuśete anuśayamanubandhaṃ ca tasyā na muñcati anudhāvatītyarthaḥ, yathā vatso'jāmanudhāvati tathā tāṃ prakṛtiṃ puruṣaḥ . jahātyenāṃ bhuktabhogāmajo'nyaḥ, asāveva puruṣo'nya eva tasyā uparataḥ saṃvṛtto bhuktabhogāṃ dṛṣṭadṛśyāṃ viditātmānātmaviśeṣaḥ prakṛtipuruṣāntarajño nartakyā iva vikārān bāhyān bhrūkṣepakramakaravalanādīnanuśayahetūnantaḥkaraṇaśarīrādisamudbhūtānanātmabhūtānupalabhya bhikṣuriva svabhāvāvacintanād virakto'hamanayā vṛthā kleśito bahirantaraśuddhayeti viramati, sāpi darśitavikārā dṛṣṭāhamanena iti vrīḍiteva vinivartata iti . tathaitadarthasambandhinī vyākhyātaiva dvitīyā gāthā— sukhaṃ ca duḥkhaṃ cānuśayaṃ ca vāreṇāyaṃ sevate tatra tatra . viśanti yoniṃ vyatirekiṇastrayaḥ ajastu jāyāmatimatyaśuddhaḥ .. iti . ubhā ubhau, supāṃ ḍādeśādubhā . sakhāyau anyonyasahitāveva vibhutvanityatvābhyām . sayujā pūrvavad ḍādeśāt samānayujau samānasya sakārādeśāt . saha parṇābhyāṃ saparṇau sapakṣau śuddhyaśuddhipakṣau . suyujau suparṇāviti vā pāṭhaḥ, suṣṭhu atīva yuktau sarvagatatvādavibhāgena sadā yuktau śobhanaparṇau ca parasparabandhaikyāpattijanitavicitravarṇasukhāsukhapakṣau . ekaṃ vṛkṣaṃ lokākhyāśvattham, sthatvādacalatvād vṛkṣo'śvatthasādharmyāt, pariṣasvajāte pariṣvaktavantau . tayorekaḥ tayoḥ śakunyorekavṛkṣapariṣvaṅgiṇoreka eva śakunirbhogasamarthastasya pippalasya pippalaṃ phalaṃ svādu bhogyavikāraviśeṣaṃ vicitrarasamatti khādati bhuṅkte puruṣa eva bhoktṛtvājjñatvāt . anaśnannanyaḥ prakṛtisaṃjñaḥ śakunirabhuñjānaḥ abhicākaśīti ābhimukhyena tasyātyarthaṃ kāśate, śakuniprastuteḥ pum̐lliṅgampullim̐ṅgam .