Pramāṇa · Search · About · API

Dvadasharanayacakra 3.94

Nyāyāgamānusāriṇī 3.94

Language
Sanskrit

3.94

tathā yaducyate rajaḥ śabdakāryamityādigranthasyāpi samānadauṣṭyāpādanārtho'tideśaḥ bhāṣye eva sulikhitātideśopāyatvād na vivriyate . viśeṣaṇavinyāsopāyaśca sulikhita eva prakāśasthāne pravṛttiṃ kṛtvetyādi sarvamanugantavyaṃ yāvad vāyumiti . tathā tamaḥ śabdakāryamityādi tathaivānugantavyaṃ yāvad lambanapāṣāṇamiti . evaṃ samāpitaprasaṅga idānīṃ sādhanamāha --atastrīṇyapyekamityādi yāvad varaṇāditamastvavaditi . sattvarajastamāṃsi trīṇyapi prakāśapravṛttiniyamātmakāni jātyantarābhimatānyekaṃ vastutaḥ tritvasyātantratvād bhinnamapyabhinnamiti pakṣārthaḥ . paramatāpekṣayā trayāṇāmaikyāsiddheḥ sādhyam . trīṇyapi ca parasya siddhāni dharmitvena asmākaṃ ca vastuśaktitvabhedenetītthaṃ sādhyate, anyathā trīṇī caikaṃ ca iti virudvaṃ syāt . apṛthagbhūtasamavasthānasvarūpabhedātmakatvāt, bhūtaṃ bhavanaṃ bhāvo bhūtiriti bhāve niṣṭhāvidhānādapṛthagbhavanamasya saṅgatyā ekībhāvenāvasthānasya tadidamapṛthagbhūtasamavasthānam, tadeva svarūpaṃ bhedāścātmā yeṣāṃ tāni sattvādīni apṛthagbhūtasamavasthānasvarūpabhedātmakāni, tadbhāvāt . kṣīrodakavad deśakālābhedena sahabhavane'pi saṅgatyaikyāvasthānasvarūpatvaviśeṣaṇāt kvacit kadācit pṛthagbhavanābhāvādityuktaṃ bhavati . tatsvarūpabhedātmakatvaṃ ca vādiprativādiprasiddham . dṛṣṭāntaḥ --varaṇāditamastvavat, yathā varaṇasadanāpadhvaṃsanabaibhatsyadainyagauravāṇāṃ parasparato bhinnānāṃ chādanastambhanaviśaraṇārocanaviṣādādhogamanadharmāṇāṃ bhedātmakatve satyapi mohātmakatamaḥsvārūpyānatikrameṇaikyamapṛthagbhavanasamavasthānasvarūpabhedātmakatvāt tathāsmādeva hetoḥ sattvādīnyekamiti .

Linked texts (1)