Pramāṇa · Search · About · API

Dvadasharanayacakra 3.97

Nyāyāgamānusāriṇī 3.97

Language
Sanskrit

3.97

itara āha --nāpṛthagbhūtatetyādi hetvasiddhipratipādanasādhanāni lokaprasiddhadṛṣṭāntāni yāvat pradīpādiva ghaṭa iti . loṣṭadṛṣṭānto vakṣyate sukhaduḥkhamohaiḥ puruṣabhogyairanyonyato'nyairupeta ityatideśasādhanoktikāla uttaratra . apṛthagbhūtasamavasthānasvarūpamasiddham, tat kathamiti cet, sādhanairevocyate --sukhaṃ mohād guroranyadityādi subodhatvānna vyākhyeyaṃ parasparānyatvasādhanakadambakaṃ yathābhāṣyalikhitamanugantavyam . punaścetyādi, etasmādanye sādhanaprapañcāt sukhatvāt duḥkhatvād mohatvādityādayo'pyanyatvahetavaḥ syuḥ, ādigrahaṇāt prasādādayo'pīti . tatprayogadigupapradarśanārthamāha --śarīrendriyagata ātmaikadeśastadekadeśabhūtābhyāṃ rajastamobhyāmanyaḥ, kāryabhūtasya śarīrasya kāraṇabhūtānāṃ cendriyāṇāmādhyātmikānāmekadeśastadātmabhūtatvaṃ gatastadātmabhūtābhyāṃ rajastamobhyāmanyaḥ, sukhatvāt, loṣṭavat, yathā loṣṭo bhogyo hi puruṣasya bhokturupayogārthapravṛtteḥ kapotonnayanārthakṣepaṇādānādiṣu sukhaṃ dṛṣṭaṃdṛṣṭaṃ ṣṭaṃḥ ? calanapīḍanādiṣu duḥkhaṃ loṣṭo nu kapoto nu ityādisaṃśayaviparyayādiṣu mohaḥ . tasmāt sukhaṃ duḥkhamohābhyāmanyad loṣṭavat, loṣṭa iva loṣṭavat . evaṃ duḥkhamohāvityatideśaḥ, duḥkhaṃ śarīrendriyagataṃ tadātmaikadeśabhūtābhyāṃ sattvatamobhyāmanyad duḥkhatvālloṣṭavat, mohaḥ sattvarajobhyāmanyo mohatvālloṣṭavaditi .

Linked texts (1)