Dvadasharanayacakra 4.25

4.25

etacca na, ādikarasya kartṛtvāt . ādiṃ karotyādikaraḥ, sa eva ca kartā, tasyaiva kartṛtvāt . ko'sāvādiriti cet, ucyate --avyajyamānaprakāravyaktirādiḥ, sata evārthasyāvyaktasya kenacit prakāreṇa vyaktirādiḥ . kutaḥ ? ādānāditi ādānamādiḥ ityakṣarārthaniruktimāha hetuṃ dṛṣṭāntaṃ ca ādityodayāditvavaditi, yathā ādityasyodayamadhyāhnāstamayatvaprakāreṇa divasavibhāgānāṃ vidyamānānāṃ vyaktirevaṃ tatra . prayojanaparamārthatvād bhavitṛtvasya, yaḥ prayojayati paramārthataḥ sa kartā bhavitā ādikaratvaṃ ca yathā vrīhau sambhāvyate, avrīhermṛdādervrīhitvena ādikaratvāt . tathā prāk pṛthivyādīnāmapyādikaratvaṃ paścādapi tathā, tadāditvād vrīheḥ tathābhivyakteḥ tatprayuktatvāt . kasmāt pṛthivyeva na bhūto vrīhiḥ ? ko vā bravīti pṛthivī na bhūta udakādiśca vrīhiriti vrīhyādi vā pṛthivyādi na bhūtamiti, tatprayuktatvāt ? itaścetaśca tadātmakatvāt tadavyatiriktatvāt tat tadeva . bhūkṛñoḥ sarvadhātvarthatvāt, na prayojyaḥ, ityasmāt kāraṇād ya ādikaraḥ sa kartā, yaśca kartā sa bhavati, bhūkṛñoḥ sarvadhātvarthavyāpitvāt . etaduktaṃ bhavati--yataḥ prakārāntareṇābhivyañjayan bhāvāntarasyādikaratvād bhavati vastu tata ekaikasya sarvatvam, na sarvasyaikatvaṃ parasparāpekṣābhivyañjanenādikaratvāditi .