Pramāṇa · Search · About · API

Dvadasharanayacakra 5.27.3

Nyāyāgamānusāriṇī 5.27.3

Language
Sanskrit

5.27.3

yathā devadatto gacchati ityatra devadattaśabdo dravyāṃśaviṣayaniyataśaktitvād gatyādīn nopātte na vā vyudasyati tathākhyātamapi devadattaṃ nopātte na vā vyudasyati kriyāṃśaviṣayaniyataśaktitvāt nāmākhyātayorniyatavastubhāgābhiniveśitvāt, tadanupātyayaṃ bhedapratyayaḥ . tathaiva gatisthitidhṛtyadhṛtyādibhedavyavahārāḥ sarvabhedaparyanubhavārthatvād nityapravṛtteḥ . devadattavastunā gatirupāttaiva tadātmatvāt agninevauṣṇyam . gacchatiśabdena vivakṣāpi ca tāsāṃ śabdaśaktīnāṃ yathānurūpaṃ prativiṣayaniyatapratyāyanavṛttitvāt, satyapi sarvasarvātmakatve dravyārthanayasya varṇātmakaghaṭaśabdaśakteḥ pṛthukukṣyūrdhvagrīvādyākārapratyāyane niyatā vṛttirnānyatra, rūpādidravyaśaktipravṛttibhedaniyatendriyagrāhyatvavacchabdaśaktipravṛttibhedād bhedajñānavyavahārāvityarthaḥ . tadvyācaṣṭe --nityapravṛttītyādinā, nityapravṛtteḥ kramaprāptyā viśiṣṭo yo vastubhāgastadabhiniveśibhirabhidhānaiḥ sarvasya vasturūpasyābhidhātuṃ śabdairayogyatvāditi . tannidarśayati --yathā devadatto gacchatītyādi yāvad na vā vyudasyatīti gatārtham . tathākhyātamapītyādi tadvadeva gatārthaṃ yāvat kriyāṃśaviṣayaniyataśaktitvāditi, nāmākhyātayorniyatavastubhāgābhiniveśitvāditi tadeva kāraṇam, tadanupātyayaṃ bhedapratyaya ityupasaṃharati, dravyaśaktyaṃśaniyataśabdapravṛttyanupāti bhedajñānamityarthaḥ .

Linked texts (1)