Pramāṇa · Search · About · API

Dvadasharanayacakra 6.15

Nyāyāgamānusāriṇī 6.15

Language
Sanskrit

6.15

kiñcānyat, api cetyādi . abhyupagamyābhinnārthaikyāpattiviṣaye vyaktyavyaktī lokapratītavyaktidharmaviparītatvādutpādādyabhāva iti brūmaḥ . loke hi pūrvavṛttivyatirikto vyañjakaḥ prasiddho'nyaḥ udakāñjanadīpādiyogo bhūgandhacakṣurindriyaśaktyabhivyaktighaṭādidarśanaheturyathāsaṅkhyam, yujikriyāsādhanabhūyogi ca dravyabhedaniṣedhād dravyamātrābhyupagamād vyaktidharmatyāgād vyaktikāraṇābhāvāt . ahetuto vā vyaktāvavyakterapi tadvatteti nityameva vyaktiravyaktirvā sarvasya syāt . pariṇāmād naivamiti cet, na, uktadoṣatulyatvāt . bhūdakādidravyajātamupalabhyate yathā na tu tathā taddravyavyatiriktam, yadevotpadyate tadeva vinaśyati iti dravyaṃ ca svāvasthā'vibhāgaṃ bruvatā tvayā na tato'nyaḥ saṃyogaḥ saṃyogī vābhyupagamyate dravyakriyāpṛthagbhūtaḥ dravyasvāvasthāmātratvādutpādādīnām . kiṃ kāraṇam ? kriyāsvāvasthādravyabhedaniṣedhāt, utpādādayaḥ kriyāyāḥ svāvasthāḥ ityetaṃ pakṣaṃ dravyasyāpi parasparabhinnāḥ santyo'vasthāḥ ityetaṃ ca pakṣaṃ yasmād niṣiddhavanto vayaṃ dravyanirmūlatvādidoṣāt . tasmādabhyupagataṃ tvayā na kiñcid dravyavyatiriktamastīti . tataśca tadabhyupagamād vyaktidharmastyaktaḥ, tadviparyayadharmaṇo dravyamātrasyābhyupagamāt . tattyāgācca vyaktiranuttarameva vyaktikāraṇābhāvāditi .

Linked texts (1)