Pramāṇa · Search · About · API

Dvadasharanayacakra 6.41

Nyāyāgamānusāriṇī 6.41

Language
Sanskrit

6.41

yat tat sat tato'nyat kāryam, tadatulyavikalpatvāt ghaṭapaṭavad dravyakriyāvadvā . kathamatulyavikalpatā ? iha kāryakāraṇayordvayorapi sattvaṃ kāryasattvameva vetyetad vikalpadvayaṃ syāt, itarayorabhyupagatapratipakṣatvād vādābhāvāt . tad yadi tāvadubhayasattvaṃ tatastadātmakasattvāviśiṣṭatvāt kāraṇasvātmavadupalabdhilakṣaṇaprāptatve yathā kāraṇasyānupādānopalabdhiḥ tathā kāryasya syāt . atha na kāraṇānupādānavat kāryānupādānaṃ sacca kāryamiti niścitam, tadvailakṣaṇyād na tarhi sat kāraṇamasat sadvilakṣaṇatvāt khapuṣpavat, itaraḥ kṛtaghaṭavat . nanu ghaṭasattvaṃ paṭasattvavilakṣaṇam, na, itaretarāsattvavailakṣaṇyāt . athaivamapi vailakṣaṇye kāraṇasattvaniścayo na nivartate anupādānātmakaṃ ca tat, na tarhyananupādānātmakatvāt kāryaṃ sat khapuṣpavat . itarathā hi nityamevopādīyeta sattvāt kāraṇavat, kāraṇaṃ vopādānavat syāt upalabhyasattvāviśiṣṭatvāt kāryavat iti prathamacakrakam .

Linked texts (1)