Pramāṇa · Search · About · API

Dvadasharanayacakra 6.6

Nyāyāgamānusāriṇī 6.6

Language
Sanskrit

6.6

athaitaccedubhayaṃ dravyanirbhedāsattvādadravyaṃ sannihitatathābhūtavastuvyaktyabhāvādakriyātvaṃ ca necchati bhavān sarvavastutyāgabhayāt tato'vibhāgetyādi, avibhāgāvasthatvāt, vibhāgā bhedāḥ sthityādyavasthāḥ, tadabhāvād dravyamavibhāgamityasadāpannam, mā bhūd dravyasya bhedātmakasyādravyatvamiti kriyāyāścākriyātvamavyañjakatvāt prāgeva tathābhūtavyaktivyarthatvād mā bhūditi kimāpannam ? dravyamavibhāgāvastham . tadvya- ñjikā kriyā, tato yadevotpadyate tadeva vinaśyati yugapadayugapadbhāvipṛthivyādibhedāvibhāgadravyasvāvasthatvāt . astviti cet, tato'ṅkurotpattau tasyaiva vināśitvādanutpanno'vinaṣṭaśca sarva eveti svavacanādivirodhāḥ, tathā cāṅkurapatrādinirākaraṇādapi ca lokādivirodhāḥ . ñjikā kriyeti, kriyāyāścāvibhāgāvasthadravyaviṣayayathāsannidhivyaktikriyātvādavibhāgasyaiva sannihitasya vyañjikā hi kriyā . tataḥ kimiti cet, tato yadeva utpadyate tadeva vinaśyati, ūrddhvapattirutpattirātmalābhaḥ pratyakṣopalabdhiḥ, vividhamadarśanaṃ vināśo'nupalabdhirabhāvaḥ . ekarūpatvācca vastunastadabhivyañjanācca kriyāyā utpattivināśayorapyabhedād yadevotpadyate tadeva vinaśyati . kiṃ kāraṇam ? yugapadayugapadbhāvipṛthivyādibhedāvibhāgadravyasvāvasthatvāt . yadā cāvibhāgāvasthaṃ dravyam kriyā ca tadvyañjikā ca tadāmī yugapadbhāvinaḥ pṛthivyaptejovāyvākāśakālādibhedā rūparasagandhasparśasaṅkhyāsaṃsthānādibhedāśca ye cāyugapadbhāvino mṛtpiṇḍaśivakādibhedāste sarve'pyavibhāgāvasthāmātramityāpannāḥ . tasmāt sarvabhedānāmavibhāgāvasthāmātratvādutpattirvināśa ityapyayugapadbhāvinau bhedau tayośca avibhāgāvasthadravyatvam, tataścaikyam, ekatvācca yadevotpadyate tadeva vinaśyati iti sādhūktaṃ deśakālādibhedābhāvāt .

Linked texts (1)