Dvadasharanayacakra 7.147
Nyāyāgamānusāriṇī 7.147
- Language
- Sanskrit
7.147
na guṇakarmāṇi tathālakṣaṇānīti,itiśabdo hetvarthe, yasmād na santyeva tādṛglakṣaṇāni guṇakarmāṇi teṣāmāśrayiṇāṃ samavāyināmabhāvāt tannivṛttau dravyasyāpi dravyabhāvanivṛttiḥ, guṇavat yacca 'na, bahūnāmekatvāt . bahūnāṃ dravyādīnāmekaḥ samavāyaḥ, na tu dvayordvayoḥ... ... ... samavāyikāraṇaṃ kriyāvadadravyamanekadravyaṃ vā dravyaṃ syāt, taccetthaṃ nādravyaṃ nānekadravyaṃ sambhavati . tasmād guṇakarmaṇāṃ guṇakarmabhāvanivṛttau dravyabhāvasambandhe sati guṇakarmaṇāmanāśrayatvād dravyasya dravyabhāvanivṛttiriti dravyapadārthanivṛttiruktā . athavā tvadiṣṭena dravyatvena sarvagatena sambandhe sati guṇasya karmaṇo vā dravyaṃ dravyatvena sambaddhamiti dravyībhāvaḥ, tadbhāvād guṇakarmaṇī na dravyāśrite, tato dravyalakṣaṇāyukterdravyabhāvanivṛttiḥ, kiṃ dravyalakṣaṇamiti cet, ucyate --kriyāvad guṇavat samavāyikāraṇam vai॰ sū॰ 1 . 1 . 14 iti, tattu kāryakāraṇādhārādheyasamavāyasyaikatvād guṇakarmaṇordravyībhūtatvāt kriyāvadādilakṣaṇaṃ nāsti, yasmād na tu guṇakarmāṇi tathālakṣaṇānīti guṇasya dravyāśrayyādilakṣaṇatvāt ekadravyādilakṣaṇatvāt karmaṇaḥ . evaṃ svalakṣaṇābhāvāpekṣā dravyasya dravyabhāvanivṛttirguṇakarmalakṣaṇāyukteriti . tataśca dravyasyāpītyādi āśrayābhāvād guṇakarmābhāvamāpādya āśrayyabhāve'pi dravyasyāśrayasyābhāva iti gatārtham . evaṃ guṇakarmaṇorapi guṇakarmalakṣaṇāvyavasthānād guṇakarmabhāvanivṛttiruktā veditavyā . evaṃ tāvad dravyaguṇakarmaṇāṃ vyavasthitalakṣaṇābhāvād nivṛttiḥ .
Linked texts (1)
- Dvādaśāranayacakra — Mallavādin, Sanskrit