Dvadasharanayacakra 7.21

7.21

atrāha --etarhi nirūpyate, kimatra nirūpyam ? nanvidameva tadekasattāsadasadapi, ekayā svabhāvasattayā sat tadevāsat sambandhisattayeti . tatastat kiñcitsat kiñcidasat . kimiva ? asamarthagavavat, yathā gokāryāsamartho gaureva sannagaurityucyate nāsau gaurna bhavati tathedamapi dravyādi sadevāsaditi . evaṃ tarhi sāmānyasattāyāḥ sattā avyaktiḥ kiñcitsatī na sampūrṇā satī ekasadbhāvatvāt svasattāvat, svabhāvasadbhāvatvāt asamavetasattākāni dravyādīni yathā . sā asarvagatā ca vyaktireva vā na bhavati ekajātīyāpetasvarūpatvāt ghaṭavat . ubhayāsampūrṇatāyāṃ ca tad na sat asattvāt khapuṣpavat, nāsat sattvād ghaṭavat, na sadasat sadasattā'bhāvāt . sadasadvaidharmyanirākaraṇāyaiva tu prāya iyaṃ pratipattirbhavataḥ . atra brūmaḥ --evaṃ tarhītyādi . sāmānyākhyāyāḥ sattāyāḥ sāmānyasattāyāḥ sattā, sā cāvyaktiḥ dravyādivyaktirahitā kiñcitsatī, na sampūrṇā satī svabhāvasattāmātreṇa satī sambandhisattayā na satī, satī cāsatī ca vikalpavatītyarthaḥ . kasmāt ? ekasadbhāvatvāt, yadekasattayā sat tat saccāsacca dṛṣṭam, tadyathā --svasattāvat, yathā dravyādi svabhāvasattayā sadekayā sambindhisattayā asat tathā mahāsattāpi syāditi . eṣa eva hetvartho'nyayā vācocyate --svabhāvasadbhāvatvāt, asamavetasattākāni dravyādīni yatheti gatārthametadaniṣṭāpādanam . sā sāmānyasattā asarvagatā ca svaviṣayasarvagatā na bhavatītyetadapi doṣāpādanam, na sarvasvaviṣayānuvṛttirityarthaḥ . vyaktireva vā dravyādivyatiriktā na bhavatīti doṣāpādanapratijñāntaram . ubhayatraika eva hetuḥ --ekajātīyāpetasvarūpatvāditi, ekaprakāramekajātīyam, prakāravacane jātīyar pā॰ 5 . 3 . 69, na tu jātyantāccha bandhuni pā॰ 5 . 4 . 9, mā bhūd dravyatvasattādivadanaikāntikatvam . tata ekajātīyādapetaṃ vyāvṛttaṃ svarūpaṃ yasyāḥ sā ekajātīyāpetasvarūpā, tadbhāvādekajātīyavyāvṛttasvarūpatvād ghaṭavat sajātīyāsajātīyavyāvṛttasvarūpatvādityarthaḥ . yathā ghaṭa ekaprakārebhyo vyāvṛttasvarūpo deśakālavarṇākārādibhirviśiṣṭatvād ghaṭāntarasvaviṣayavyāpī ca na bhavati vyaktireva ca na bhavati tathā sattāpi syāditi . tasmādayuktamasamarthagavavadekasattāsadasattvaṃ dravyādestathā sattāyāśceti .