Dvadasharanayacakra 7.38
Nyāyāgamānusāriṇī 7.38
- Language
- Sanskrit
7.38
sati sattāntarādhānād neti cet . syānmatam--svayamutpanne samavāyyasamavāyikāraṇārabdhe dravyādau kārye svabhāvataḥ satyeva sattāntaraṃ sambandhisattvamādhīyate tayā sattayā, tasmād nārambhikā sā, anārambhakatvāccā'kāraṇamaṇvādivat, ato vaiṣamyaṃ dṛṣṭāntadārṣṭāntikayoḥ, bhāvakatvaṃ vā tasyā nāstīti . etacca na, tulyatvādanantaroktadaṇḍyādivad viśeṣaṇasvarūpasadabhidhānapratyayānumitasattāsambandhanivṛtteḥ . abhyupetyāpyabhāvakatvaṃ sati sattāntarādhāyitvaṃ ca sattāyāḥ evamapi kāraṇameva te sattā, sati sattāntarādhāyitvāt, paṭasattādhāyitantusaṃyogavat, yathā tantubhiḥ parasparasaṃyogāpekṣairārabdhe paṭe sati tatsaṃyogaḥ sattāsamavāyajaṃ sambandhisattvamādadhānaḥ kāraṇaṃ dṛṣṭaḥ tathā sattāpi syāditi . syānmatam— ārambhakāḥ paramāṇavo na saṃyogaḥ, tasmād vaiṣamyamiti . etaccāyuktam, saṃyogasyāpyārambhakatveṣṭeḥ kāraṇatvamātrasādhanād vā na doṣa iti . athavā vṛttasattvātiriktasattvakāraṇatvāt kāraṇameva sattā iti tvāt tantvādivat . tathā ca dravyādyanyatamadeva tat . ata eva ca nāsya sat tadidamasat iti svānvayavṛtti sattvavyatirekavṛtti ca nirūpitamanvayavyatirekābhyāṃ niṣkalaṃ sattvaṃ yasya tad dravyādi sidhyatyeva, tadarthamabhidhānapratyayahetunā anyena sattādinā nārthaḥ, svata eva siddhaprayojanatvāt . tatra dravyādivyatiriktasya sadabhidhānapratyayahetoranavakāśaḥ svata eva siddhābhidhānapratyayatvāt, sattādivat, ākāśādivat . svagataputratvasaṃsiddhānvayavyatirekā- vartate, yasmād vṛttasya niṣpannasya kāraṇāntaraiḥ svabhāvasataḥ tato'tiriktaṃ sambandhisattvaṃ karoti sattā tasmāt kāraṇameva . ko dṛṣṭāntaḥ ? tantvādivat, yathā vṛttasattvaṃ tantutvaṃ tadatiriktapaṭasattvakaraṃ kāraṇaṃ ca tathā satteti . athavā yathā vṛttasya tantubhirārabdhasya paṭasya janmottarakālamapi sattvaṃ kurvantastantava eva saṃyogāpekṣāḥ kāraṇaṃ paṭasyeṣyante tathā sattāpi vṛttasattvātiriktasattvakaratvāt kāraṇameva syāt, ādigrahaṇāt kapālavīraṇādidravyāṇyudāhartavyānīti .
Linked texts (1)
- Dvādaśāranayacakra — Mallavādin, Sanskrit