Dvadasharanayacakra 8.103

8.103

eṣā ca sthāpanā nikṣepānuyogadvārāntargatārthe'bhihitā . tasmāt sthāpanayā nikṣepaḥ iti tṛtīyāsamāse sthāpanānikṣepaḥ ityasya vyākhyānārthamāha --sthāpanā sadbhāvāsadbhāvābhyāṃ vastu nikṣipati . sadbhāvenāsadbhāvena ca svātmani vastu sthāpayatītyarthaḥ . atadbhūtātmakaṃ vastu tadbhāvamākārātmānamāpādayati ātmānamātmanetyuktaṃ bhavati . kimiva ? yathā puruṣād nāmakarma, prāgamūrtātmā lakṣaṇataḥ sannātmā karmatvena mūrtātmanā parivartate ābhavati . tataśca nāmakarmaṇo devadattāditā, tasmādupāttāt karmaṇo nāraka-tairyagyona-devadattākhyamanuṣyatvāpattireṣa dṛṣṭāntaḥ . dārṣṭāntikaḥ tathā ca citrakarādirityādi . tadvyākhyā --tatrātmavadatathābhūtasya tathātvāpādanāt tadekatā citrakarmādidevadattasyeti, yathā jīva-karmaṇoranyonyātmāpattyā bhinnābhimatayorekatvāpattirākhyātā tathā citragatavarṇakādidevadattatvāpattirapītyarthaḥ . athavābhyupagacchāmo jīvakarmaṇorapi bhedam, eka eva jīvākhyo'rthaḥ pāriṇāmikajīvabhavyābhavyatvādibhāvāpattipariṇāmaḥ kṣāyopaśamikaudayikādipariṇāmaścaikadvitricaturindriyatiryaṅnārakādiḥ sarva eva devadattaḥ karmātmaikyāditi dṛṣṭāntaḥ . mahāśvetatvādidevadattākārābhedaścitre'pīti dārṣṭāntiko'rthaḥ . tad darśayati --yathā ca jīvatvādi pūrvarūpamityādi daṇḍako gatārthaḥ . athavā jīvasya karmapudgalānāmapi cābheda eva, kṣāyopaśamikaudayikādipṛthakpariṇāmābhāvādeka eva pāriṇāmiko bhāvaḥ, atastayorapi nāsti tatrātmavadatathābhūtasya tathātvāpādanāt tadekatā citrakarmādidevadattasya . yathā ca jīvatvādi pūrvarūpam... .... yathā ca jīvatvaṃ tatpūrvam... ...ākāratattvaikatvāt . yadi sthāpanayā citrādi sthāpyaṃ devadattoddeśena devadattasvarūpamāpadyate tathā devadatto'pi kasmānna citrādisvarūpamāpadyate . tathendratāmakṣādirāpadyate nākṣatāmindra ityatra ko viśeṣahetuḥ ? nanvasāvapi indranāmagotrakarmasthāpyatvāt sthāpanānikṣepātmakatāṃ nātivartate . ato yujyata evaitat, na na yujyate . athavā sthāpanāyā nikṣepaḥ sthāpanānikṣepaḥ . sthāpanā ākāro vastvātmā nikṣipyate svātmani ghaṭādiḥ kumbhakārādibhiḥ, mumukṣubhirātmā . tathendro'pīndrā- parasparato bhedo dharmābhedādityata āha --yathā ca jīvatvaṃ tatpūrvaṃ jīvapūrvaṃ pāriṇāmikena caitanyena sarvapariṇāmābhimukhenā'vyaktākāramasadbhāvasthāpanaṃ satataṃ tiṣṭhat sthāpyate tathā pudgalānāmapi varṇādipāriṇāmikā bhāvā asadbhāvasthāpanena mahāśveta-sindūrādivarṇakajātam, atastayorekatā, kasmāt ? ākāratattvaikatvāt buddhyā''kriyamāṇatvenābhedāt tatpariṇāmātmakatvāt tathā tathā sthānaniyamādabheda iti .