Pramāṇa · Search · About · API

Dvadasharanayacakra 8.111

Nyāyāgamānusāriṇī 8.111

Language
Sanskrit

8.111

atrāpītyādi . asyāpi nayasyottaramidam . ākāro'pi dvividhaḥ--sāmānyākāro viśeṣākāraśca . tatra viśeṣākāraḥ svarūpameva paramārthaḥ, na sāmānyākāraḥ . tasya paramārthasya ekabhavanasya sthāpanānikṣepe kārye sāmānyākāradravyārtha upasarjanaṃ pradhānasya paramārthasya sadbhāvasyā'sadbhāva upakāritvāt, pāṇyaṅguli sāmānyākāradravyārtha upasarjanam . paramārthatastu avikalpyatattvatvād na pāṇyādīni svarūpataḥ . kutasteṣāṃ sthāpanā dravyataḥ ? kṣetrato yugapadbhāviparyāyeṣu viśeṣavyatirekeṇārthābhāvād nāsti sthāpanā . kālato bālādyayugapadbhāviparyāyeṣvapi viśeṣavyatirekeṇārthābhāvāt kathaṃ sthāpanā kriyatāṃ kasya vā ? asadbhāvasthāpanāyāśca dravyārthatvāt sadbhāvasthāpanāyāśca paryāyārthatvāt dravyārthaprādhānye itaranirākaraṇam . yo'pi nāmabuddhyadhyāropa uktaḥ so'pi nāmadravyārthaparyāyārthayorviṣayaḥ . sa ca viśeṣabhavanameva . dravyadravyārthastu vidhyādibhaṅgeṣu vyākhyāto dūṣitaḥ . itastu bhāvayuktavācī śabdaḥ, nāmasthāpanādravyavācyeṣṭākaraṇāt . sthitamevam... ... ...yugapattattvam . tvak-parva-sandhi-varṇa-rekhā-'vayava-paramāṇu-rūpādibhedeṣviva pratyekaṃ viśeṣatattvabhavanasya itaradupasarjanam . paramārthatastu tadatyantaviśeṣe tattvamavikalpyamasti, na tāni pāṇyādīni svarūpataḥ, kutasteṣāṃ sthāpanā dravyataḥ ? tathā kṣetrato yugapadbhāviparyāyeṣu viśeṣavyatirekeṇārthābhāvād nāsti sthāpanā, ākāra ābhavanamākārye ākartari vārthe nāsti sthāpanāyā ākāratvāt . kālato'pyayugapadbhāviparyāyeṣu bālādiṣvekamekaṃ viśeṣabhavanaṃ paramārthaḥ, tad bhāvayati --bālādyayugapadbhāvītyādi yāvat kathaṃ sthāpanā kriyatāṃ kasya vā ? iti gatārtham .

Linked texts (1)