Dvadasharanayacakra 8.22
Nyāyāgamānusāriṇī 8.22
- Language
- Sanskrit
8.22
kiñcānyat, nimityapratyayenetyādi . yadi skandanādinimittapratyayena saṃjñāpravṛttistato yāvatsambhavaṃ yāvanti nimittāni bhavana-karaṇa-śayana-bhāṣaṇa-caṅkramaṇa-vartana-pariṇamanādīni sambhavanti tāvadbhirnimittaiḥ saṃjñāsanniveśe sati rodanād rudro bhavanād bhavo bhāvakaḥ karaṇāt kāraka ityādisarvavyapadeśabhāktvād bhāvakādayo'pi te prāptāḥ . tataśca tathā ca yāvadityādi, yat parimāṇamasya yāvat, yāvadeva kiñcid bhavananimittagrastaṃ sarvamityarthaḥ . tasya sarvasya ghaṭapaṭāderindraskandādirarthaḥ sarvadhātvarthānāṃ bhvarthatvāt paryāyaḥ, tadvācinaśca paryāyaśabdā eva . kimiva ? ghaṭakuṭaśabdavat . sarva eva sarvaḥ, ghaṭaḥ skandaḥ, paṭaḥ skandaḥ, skandavaidyo'pi skandaḥ . evaṃ rudrendrādayaśca . skando'pi ghaṭaḥ paṭaścetyādi prāptam . evaṃ tāvat sarvadhātubhvarthatvāt sarvasarvatvamaviśeṣāt . kiñcānyat, viśeṣato'pi sambhavighaṭanādiskandanāditvācca sarvasarvatvam . ceṣṭā-kauṭilyādyabhisandhyanabhisandhipūrvakaparispandārthatvāt pariṇatyartha evamapi tu sthite'rthapratipādanārthatvācchabdaprayogasya sarvasarvābhidhānalakṣaṇāvyavasthāvyāvartanārthaṃ bahirnimittanirapekṣaṃ saṃjñāmātrasanniveśitaṃ skandāditvamabhyupagantavyam . evaṃ hi saṅketamātratvācchabdārthasambandhasya mukhyārthāḥ sarvadeśabhāṣā ityetadayatnasiddham . idamapyabhiyuktānāmata eva smaraṇamupapannam--anekārthā dhātavaḥ... ... ... dṛśyatām . iti cetanācetanabhedasya samastasyāsya jagato bhāvakaṃ nāma . ghaṭasya dravyaṃ tvāt sarveṣāṃ jñāna-gatyarthānāṃ skandana-śoṣaṇa-visaraṇa-rodanendana-sadana-stambhanādyarthānāṃ yāvatāṃ yasminnarthe sambhavastasya tasya tathārthatve sarvasarvatvam . vasanād vastuvāstunī, śayanasthānāsanādyekārthatvācca gatinivṛtti-paryāyāṇāṃ śeṣadhātūnāṃ ca vastvarthānativṛtteḥ katamad dravyaṃ katamena nimittena nābhidhīyate ? tataḥ sarvasarvatvam .
Linked texts (1)
- Dvādaśāranayacakra — Mallavādin, Sanskrit