Pramāṇa · Search · About · API

Dvadasharanayacakra 8.56

Nyāyāgamānusāriṇī 8.56

Language
Sanskrit

8.56

āha --nanvekasya dṛṣṭaṃ triliṅgatvam--bhūtirbhavanaṃ bhāva iti, ato'vyabhicāra iti cet, netyucyate, yadi vayamityādi, yadi loke prayogo dṛṣṭa ityetāvatā pratipadyāmahe tvādṛśā iva parapratyeyāḥ taṭe dṛṣṭatvādeva kasmād na pratipadyāmahe ? kiṃ vivādena ? tasmāt tadeva durdṛṣṭam, prasiddhireva duṣprasiddhirityarthaḥ . api cedamityādi, bhūtirbhavanaṃ bhāvaḥ ityete'pi trayo'rthā yathārthābhidhānaśabdanayamatena bhinnāḥ, tasmādetat sādhyam--asāvapyeko'rtho nāneka iti . api ca bhāvo veti etadapi api ca ekasya trailiṅgyāyuktivicāre bhūtyādīnāṃ nānāśabdānāmupanyāso'tivispardhate, paryāyanayaviṣayatvācca bhāvaśabdasyātra kartaivaiko bhāvaḥ tasmādekabhavanāsattvādarthaikatvamapi naiva . yadapyuktaṃ nakṣatratārārthātideśa... ... ...ayaṃ devadattaḥ, vṛkṣo'rtho bhavati . nakṣatreṇa sāmānyena puṣyasya atideśaḥ yathā idamā devadattasya . atra yuktau, devadattasyedaṃviṣayatvādatideśo yujyate, na nakṣatreṇa puṣyasya atadviṣayatvāt . arthena vā vṛkṣo'tidiśyeta tadviṣayatvāt . nakṣatrādyatideśyo na bhavati puṣyaḥ, asvaviṣayatvāt, sthāṇupuruṣavat . yadyatadviṣayeṇāpyatidiśyeta ghaṭādāvapi nakṣatrādyatideśavṛttiryuktā syāt, atadviṣayatvāt, puṣyavat . sādhyam--bhāvaḥ kriyā na kartā bhūtyādiśabdābhidheyaḥ . sa ca śabdanayasya nāsti, prakṛtyarthasya nyagbhūtatvāt . kartrarthasyaiva sadbhāvāt manmatena .

Linked texts (1)