Pramāṇa · Search · About · API

Dvadasharanayacakra 8.76

Nyāyāgamānusāriṇī 8.76

Language
Sanskrit

8.76

atra prayogaḥ --śabdanirapekṣaiva vivakṣādhyāropyā śaktirartha iti pratijñā . pratyāyyatvāt, pratyāyakena vaktrā śrotari pratyayādhānaṃ pratyāyyatvaṃ śaktyākhyasyārthasya siddhameva . yaḥ pratyāyyaḥ sa śabdanirapekṣa pratyāyyatvāt, abhijalpārthāvayavavat, prayojakatvāccāsyāḥ śaktereva vivakṣābījatvāt . sarvaśaktipakṣe'pi cāsmanmatamevocyate tvayā, arthārthatvācchabdaprayogasya vyavasthitāmavyatikīrṇāṃ tāṃ tāṃ śaktimupādāya svaviṣayaniyatāḥ śabdāḥ prayujyante liṅgādibhinnasāmānādhikaraṇyakriyāyāṃ vyatikarāpatteḥ . paramārthatastu vādaparameśvaravāda evāyam, ekaikadravyānantaparyāyatvāt . yattu viṣayodgrāhe viruddhairdharmairyuktamityabhidhīyate etannātisamyakpratyapekṣita- eva siddhaḥ . abhijalpārthāvayavavat, yathā tvatprayuktasyābhijalpaśabdasyābhidheyo'rthaḥ samudāyaḥ ābhimukhyena jalpo'bhijalpaḥ tadidaṃsambandhātmaka ekībhāvastvayā śabdārthayorvyutpāditaḥ, sa ca pratyāyyo'vayavārthābhyām abhiśabdārthena jalpārthena ca, ābhimukhyena jalpo'bhijalpaḥ iti samudāyārthapratipatteravayavārthapratipattipūrvakatvāt . mā bhūd vivakṣā-prayogayostvadīyayorānarthakyamiti tāvabhyupagantavyau khapuṣpavailakṣaṇyena śabdanirapekṣau śaktyākhyau tvayā pratyāyyatvāt tathā śaktyākhyo'rthaḥ, itarathā abhijalpaśabdavaiyarthyaṃ syāditi . kiñcānyat, prayojakatvāccāsyā ityādi . yaduktaṃ tvayā tatrāśaktipakṣe vastugatā śaktiraprayojikā, na hi tasyā vastuviṣayābhyāṃ sannidhānāsannidhānābhyāṃ kiñcidapi prayojanamasti iti, tadidamitomukhaṃ yuktijātaṃ viparivartate, śaktereva vivakṣābījatvāt prayojakatvācca . evaṃ tāvadaśaktipakṣo'smanmatasiddhestvadvacanādeva nāsti .

Linked texts (1)