Yashastilaka 3.119
Yaśastilakacandrikā 3.119
- Language
- Sanskrit
3.119
vaicitryamityādi | nāmeti saṃbhāvanāyām | kaḥ kṛtadhīrvidhātā heyopādeyavivekavān mṛgadṛśāṃ mṛgalocanānāṃ strīṇāṃ kaṭākṣairapāṅgavīkṣaṇaiḥ svamātmānaṃ mohayet vihvalīkuryāt | api tu na kaścinmohayedityarthaḥ | kathambhūtaiḥ kaṭākṣaiḥ janmaviṣapādapapuṣpakalpaiḥ janma saṃsāraḥ sa eva viṣapādapo viṣavṛkṣo duḥkhaphaladāyakatvāt tasya puṣpasvarūpāḥ kusumasadṛśāstaiḥ | kiṃ kṛtvā | pūrvaṃ bhavāmburāśeḥ saṃsārasamudrasya itthaṃ pūrvoktaprakāreṇa vaicitryaṃ vaicitrīna /nātvaṃ anubhūya bhūtvā | jñātvā ityarthaḥ | kathaṃbhūtasya bhavāmburāśeḥ | ātaṅgavāḍavaviḍambitajantuvāreḥ sadyaḥ prāṇaharo vyādhirātaṅka ucyate sa eva vāḍavo vaḍavānalastasmin viḍambitāni kadarśitāni jantuvārīṇi prāṇivargajalāni yena bhavāmburāśinā sa tathoktastasya | rūpakālaṃkāraḥ || iti etaiścaturbhirvṛttaiḥ saṃsārānuprekṣā samāptā ||
eka ityādi | he jīva, svaṃ bhavān ekaḥ asahāyaḥ janmani garbhavāse āviśasi praveśaṃ karoṣi | saṃkṣaye maraṇe ca eka āviśati | kiṃ kartuṃ āviśasi | svakṛtakarmaphalānubandhaṃ bhoktuṃ anubhavituṃ svena ātmanā kṛtamanuṣṭhitaṃ yatkarma puṇyarūpaṃ vā pāparūpaṃ tasya phalasya sukharūpasya duḥkharūpasya anubandhaṃ saṃvandhaṃ bhoktuṃ āviśati | katham | svayaṃ ātmanā na tatra kaścitpraveśaṃ kārayati | uktaṃ ca—'svayaṃ karma karotyātmā svayaṃ tatphalamaśnute | svayaṃ bhramati saṃsāre svayaṃ tasmādvimucyate ||' anyaḥ ko'pi pumān sukhaduḥkhavidhau sukhakaraṇe duḥkhavidhāne ca jātu kadācit sahāyo na vartate tarhi putrakalatramitrādivṛndaṃ kiṃ sahāyaṃ tava bhavati | he jīva, te tava viṭapeṭakaṃ śatru avaskandho militaṃ ekatrībhūtaṃ vartate | kimartham | militaṃ svājīvanāya svasya ātmanaḥ ājīvanāya prāṇanāya | rūpakālaṃkāraḥ ||
Linked texts (1)
- Yaśastilaka — Somadevasūri, Sanskrit