Yashastilaka 4.275
Yaśastilakacandrikā 4.275
- Language
- Sanskrit
4.275
kāvyakṛt kavirucyate | kathaṃbhūtamagam | trimūlakam | punaḥ kathaṃbhūtamagam | dvidyotyānaṃ śabdārthalakṣaṇadvidyotyānam | pracurā-prauḍhā-paruṣā-lalitā-bhadrābhirvṛttibhiḥ pañcaśākham catuśchadaṃ catvāraśchadāḥ parṇāni yasya sa catuśchadastam | tathā hi—‘dvitripadā pāñcālī lāṭīyā pañca sapta vā yāvat | śabdāḥ samāsavanto bhavanti |' 'yathāśakti gauḍīyā asamastapadā vaidarbhīriti catuśchadam | punaḥ kathaṃbhūtamagam | navacchāyam | 'śṛṅgāravīrakaruṇahāsyādbhutabhayānakāḥ | raudrabībhatsaśāntāśca navaite niścitā budhaiḥ ||' punaḥ kathaṃbhūtamagam | daśabhūmim | 'audāryasamatākāntirarthavyaktiḥ prasannatā | samādhiḥ śleṣa ojaśca mādhuryasukumāratā ||' iti ślokakathitaiḥ daśabhirguṇaiḥ daśabhūmim | samuccayālaṃkāraḥ || rājannityādi | he rājan, yeṣāṃ narendrāṇāṃ mahākavikṛtau mahākavikāvye manīṣitāni manorathā na bhavanti teṣāṃ īśvarāṇāṃ narendrāṇāṃ śrutī dvau karṇau rasanāṃ ca jihvāṃ manaśca cittaṃ vāgdevatāvihitaśāpam | kathaṃbhūtāyāṃ mahākavikṛtau | aśeṣaviṣayātiśayaprasūtau aśeṣāśca te viṣayāḥ śabdā rasā asphuṭasukhādilakṣaṇāsteṣāṃ atiśayo bharastasya prasūtirutpattiryasyāṃ mahākavikṛtau sā tathoktā tasyām | utprekṣālaṃkāraḥ || kadācit kasmiṃściddavasare paṇḍitaprakāṇḍamaṇḍalīmaṇḍanāḍambaragīrgumphasaṃrambheṣu praśastāḥ paṇḍitāḥ paṇḍitaprakāṇḍāḥ teṣāṃ maṇḍalī samūhastasyāṃ maṇḍanaṃ ābharaṇaprāyaḥ āḍambareṇa śabdānāmāṭopena yo'sau gīrgumpha upanyāsastasya saṃrambheṣu prārambhepu parasparamasahanatayā vivādeṣu viduṣviṇo vidvāṃso vidyante yāsāṃ pariṣadāṃ tā viduṣviṇyastāsāṃ viduṣviṇīnāṃ pariṣadāṃ sabhānāṃ tārkikasamūhānāṃ cittabhittiṣu manovedikāsu ātmayaśaḥpraśastīḥ nijayaśaḥprasiddhīḥ ullilekha utkīrṇitavānaham | kathaṃbhūteṣu paṇḍitaprakāṇḍamaṇḍalīmaṇḍanāḍambaragīrgumphasaṃrambheṣu | niyatavṛttivarṇapadaprayogānubaddhaśuddhamiśritāśeṣabhāṣāprakāśitapratibheṣu vṛttiśca samāsaḥ, varṇāśca akṣarāṇi, padāni ca suptiṅantādīni prātipadikāni, niyatāni maryādībhūtāni yāni vṛttivarṇapadāni teṣāṃ prayogāḥ uccāra-
Linked texts (1)
- Yaśastilaka — Somadevasūri, Sanskrit