Yashastilaka 4.274
Yaśastilakacandrikā 4.274
- Language
- Sanskrit
4.274
haragirayantītyādi | he rājan, tava yaśasi visarati prasarati mahīdhrāḥ parvatāḥ haragirayanti kṛṣṇā api parvatā kailāsagirivadācaranti ujjvalā bhavanti | sarve'pi vārdhayaḥ lavaṇodakādayaḥ samudrāḥ kṣīrodadhayanti kṣīrodadhiriva ācaranti | kṛṣṇā api śuklā jāyanta ityarthaḥ | trīṇi jaganti ca trīṇi bhuvanāni ca saudhanti sudhāvaliptānivācaranti | kriyopamālaṃkāraḥ ||
giriṣvityādi | he nṛpa he rājan, bhuvane jagati sāṃpratamidānīṃ balena tvayā samaḥ ko nāma vartate | api tu na ko'pi | yena tvayā bhūmibhṛtaḥ parvatāḥ pakṣe rājānaḥ giriṣu parvateṣu dhṛtā āropitāḥ, pṛthvībhāraśca bhūmibhāro nijabhuje svakīyadakṣiṇakare nihita āropitaḥ śleṣākṣepālaṃkāraḥ ||
paṇḍitavaitaṇḍikasya kiṃ kurvataḥ | iti īdṛśaṃ kathaṃcinmahatā kaṣṭena kaṭudaṃ kaṭuvacanaṃ vadato vyaktaṃ jalpataḥ |
itīti kim | sakaletyādi | he rājan, iha asyāṃ sabhāyāṃ saṃpratīdānīṃ samāgataḥ saṃprāptaḥ bhavatā tvayā ahaṃ kathaṃ kena prakāreṇa nāvabuddhye kathaṃ na jānīyāṃ | kathaṃbhūto'ham | asmin bhuvane pṛthvīmaṇḍale khyāta eva | punaḥ kathaṃbhūto'ham | sakalakavalokacakramardanaḥ sakalāśca te kavilokāḥ kavisamūhāsteṣāṃ cakraṃ samūhastatpramardayāmi cūrṇīkaromi iti sakalakavilo kacakapramardanaḥ | upamārūpakamidam ||
cena kṛtvā akharvagarvaparvatabhāramavāruhaddag akharvagarvaparvatabhāramavāritavān | iti īdṛśasya asya pratyakṣībhūtasya lokasya arthakathanānunāthanāśayaśayena arthasya vācyasya kathanaṃ vyāvṛttirvyākhyānaṃ tasya lānunāthanaṃ yācanam | praśna ityarthaḥ | tasyāśayo'bhiprāyaḥ sa eva śayo hastaḥ arthakathanānunāthanāśayaśayastena |
itīti kim | trimūlakamityādi | yaḥ pumān agaṃ vṛkṣaṃ vetti jānāti sa pumān
Linked texts (1)
- Yaśastilaka — Somadevasūri, Sanskrit