Yashastilaka 4.316

4.316

nābhiṃ prāptavati madhyapradeśa gatavati sati sotkampā sarasī ka prauḍhāṅganāvibhrama na karoti | api tu sarve navayauvanastrīśobhā vilāsa karotītyartha | kathabhūtā rasasī | lolavīcībhujā calallaharībāhulatikā | gajapatau kathabhūte | tvayīva bhavatīva | yathā tvayi prauḍhāṅganāyā dūrāt dṛṣṭipatha gate sati kāñcikā vigalati, sparśāt adhovastra gacchati | nābhi prāptavati sotkampā sati ka vibhrama na karoti | api tu vibhramati bhrūkṣepa karotyeva | kathabhūtā sā | lolavīcībhujā capalabāhukā | rūpakopamākṣepālaṅkāra | sakara ityartha ||
vinikīrṇakamalamālyetyādi | he rājan, sarasī mahatsara gajapatibhuktā rājati śobhate | kathabhūtā sarasī | vinikīrṇakamalamālyā vinikīrṇāni vikṣiptāni kamalamālyāni kamalapuṣpāṇi yasyā sātathoktā| puna kathabhūtā| paryastataraṅgakuntalā paryastā muktā taraṅgā kallolāsta eva kuntalā keśā yasyā sā tathoktā | puna kathabhūtā | purandhrīva | kathabhūtā purandhrī | tvadaciramuktā tvayā bhavatā aciramuktā tatkālamuktā | yathā tvadaciramuktā purandhrī vinikīrṇamālyā bhavati | paryastakuntalā vikṣiptakeśā ca bhavati | upamālaṅkāra ||
yadahamityādi | he nātha, ityamunā prakāreṇa īdṛśābhiprāyeṇa sarvatrāśaṅkī sarvatra sadehavān aya hastī gulmānapi vṛkṣānapi dūrato viprakṛṣṭata tyajati muñcati | itīti kim | he nātha, yat aha upalobhya hastinīlobha darśayitvā pūrva dvārapraveśakāle baddho niyantrita tenaiva paryāpta tenaiva vandhanena paryāpta paripūrṇam | hetvalakāra ||
pratyujjīvirtayetyādi | he rājan, yadā yasmin kāle te tava stamberamo gaja apāstasaṃgarabhara parityaktasagrāmabhāra san stambha ālānastambha prāpta āgata | he deva, tadā kāle dharaṇīdevyā bhūmidevatayā viniśśvasyate niśvāso gṛhyate | kathabhūtayā dharaṇīdevyā | pratyujjīvitayā iva punarapi jīvitayā iva | he deva, bhogīdra śeṣanāga ślathabhū śithilabhūmi san bhrama kheda vinayate vināśayati | ‘pūjyotsyepanāmayanajñānamṛtivigaṇanavvayeṣu ṇīñ’ ityadhikāre ‘kartṛsyābyūrtakarmakadha’ ityanena sūtreṇa ubha-