Pramāṇa · Search · About · API

Yashastilaka 4.347

Yaśastilakacandrikā 4.347

Language
Sanskrit

4.347

tasyāḥ sūpaṃ mūlakasahitaṃ jātu kadācit hitakāmaḥ pumān na bhuñjīta nāśnīyāt | dadhivat baddhapiṇḍān saktūn na bhuñjīta | śithilān saktūnādyādityarthaḥ | niśi rātrau nisilaṃ tilavikāraṃ nādyāt | samuccayālaṃkāraḥ ||
ṛteityādi | ghṛtāmbubhakṣyebhyaḥ ṛte ghṛtāmbubhakṣyānvinā sarvaṃ paryuṣitaṃ rātrāvupaṣitaṃ tyajet pariharet | paryuṣite ghṛte ambuni pakkānne ca doṣo nāstītyarthaḥ | keśakīṭakasaṃsṛṣṭaṃ yasminnanne keśo nirgataḥ kīṭakaśca nirgataḥ tadannaṃ varjayet | tathā punarāddhaṃ punarhaṣṇīkṛtaṃ varjayet | samuccayālaṃkāraḥ ||
atyaśanamityādi | atyaśanaṃ prāyeṇa kevalaṃ vastu saṃtyājyam | ladhvaśanaṃ odanādikaṃ na bhuñjīta | samaśanaṃ pathyāpathyaṃ tyājyam | adhyaśanaṃ bhuktasyopari bhojanamadhyaśanamucyate | taduktam- 'vidyādadhyaśanaṃ bhūyo bhuktasyopari bhojanam' iti | atra bhojane yathoktamaśanaṃ kuryāt agnikālavayo'nurūpaṃ yathoktam | kathaṃbhūtaṃ yathoktamaśanam | balajīvitapeśalaṃ balakārakaṃ jīvitakārakaṃ ca kramaśaḥ'nukrameṇa | tadyuktasyānnasyāyuktaṃ agretanyāmāryāyāṃ kathayiṣye | samuccayālaṃkāraḥ ||
ādāvityādi | ādau prathamataḥ svādu guḍādimiśraṃ tathā snigdhaṃ ghṛtādikaṃ upasevyaṃ bhojanīyam | guru madhye gurupasevyaṃ bhaktadālyādikaṃ lavaṇaṃ kṣāraṃ amlaṃ madhye upasevyam | rūkṣaṃ kevalaṃ bhaktaṃ dravaṃ takrādikaṃ kṣīrānnaṃ paścāt upasevyam | bhuktvā bhojanaṃ kṛtvā kiṃcit nārikerarājairamṛṣṭacaṇakadhānyādikaṃ na bhakṣayet | samuccayālaṃkāraḥ ||
manda ityādi | puṃsāṃ puruṣāṇāṃ vahnirbubhukṣā kṣudhākhyaḥ caturvidhaḥ catvāro vidhāḥ prakārā yasya sa caturvidhaḥ | ke te catvāro vidhāḥ | ekastāvanmandaḥ mando vahniborderralpabubhukṣā kaphādhikatvāt, dvitīyastīkṣṇaḥ pittādhikatvāt, tṛtīyo viṣamo vātādhikyatvāt, caturthaḥ samaḥ kaphapittānilasāmyāt | udarāgniścaturvidho bhavati | uktaṃ ca'mandastīkṣṇo'tha viṣamaḥ samaśceti caturvidhaḥ | kaphapittānilādhikyāttatsāmyājjaṭharo-

Linked texts (1)