Yashastilaka 4.360
Yaśastilakacandrikā 4.360
- Language
- Sanskrit
4.360
akathitamityādi | akathitamanutkālitaṃ dugdhaṃ daśa ghaṭikā yāvat tāvat pathyaṃ adhikakāle apathyam | kathitamutkālitaṃ yaddugdhaṃ tā ghaṭikā dviguṇāśca viṃśatighaṭikāparyantaṃ pathyaṃ paścādapathyamityarthaḥ | rūpāmodarasāḍhyaṃ yāvat ujjvalaṃ sugandhalaṃ anamlaguṇasahitaṃ yāvattāvatkālaṃ dadhi prāśyamāsvādanīyam | jātyalaṃkāraḥ ||
tāvadityādi | atra asmin saṃsāre bhakṣyāṇāṃ pakvānnāṃ vargaḥ samūhastāvatkālaṃ khadate ślādhyate'pi ca praśasyate ca | tāvatkiyat | yāvatkālaṃ aṅgārapācitāḥ sthūlābhyūrṇāḥ uṣṇoṣṇā aśītalāḥ sarpiṣi snātā ghṛtaplutā yāvannāyānti yāvanna bhakṣyante ityarthaḥ | atiśayālaṃkāraḥ ||
yadityādi | he rājan, taddhṛtaṃ te tava mude harṣāya syādbhavatu | yatkim | yaddhṛtaṃ vedāgamavedibhiḥ vedaśāstrajñāpakaiḥ iha asmin saṃsāre sākṣāt pratyakṣeṇa nṛṇāṃ manuṣyāṇā āyuḥ jīvitaṃ nigaditaṃ pratipāditam | 'āyurvai ghṛtam' iti vacanāt | yaddhṛtaṃ vaidyeṣu āyurvedavijñāpakeṣu āyurvedapratipādakeṣu śāstreṣu vā rasāyanārya paṭhitaṃ mṛgāṅgādirasāyananimittaṃ kathitam | kasmāt | sadyastatkālaṃ jarānāśanāt ghṛtapānāt | 'vṛddho'pi taruṇāyate' iti vacanāt | yaddhṛtaṃ sārasvatakalpakāntamatibhiḥ sārasvato nāma sarasvatīmantrastanmahimaprakāśakaṃ śāstraṃ sārasvatakalpa ucyate tena kāntā atimanoharā matiryeṣāṃ mantravādināṃ tai tathā taiḥ dhiyo buddhyāḥ siddhaye prāptyarthaṃ proktaṃ pratipāditam | kathaṃbhūtaṃ ghṛtam | kāñcanaketakadrutirasacchāyaṃ kāñcanaṃ ca ketakaṃ ca suvarṇaketakīpuṣpaṃ tayordrutiraso dravastasya chāyā varṇo yasya ghṛtasya tattathoktam | upamālaṃkāraḥ ||
sthaulyamityādi | taddadhi sevyaṃ āsvādanīyam | tatkim | yat dadhi | kiṃ karoti | sthaulyaṃ pīvaratvaṃ karoti | anilaṃ vātaṃ harate | etadekameva anyāni auṣadhānāṃ sahasrā-
Linked texts (1)
- Yaśastilaka — Somadevasūri, Sanskrit