Yashastilaka 4.75
Yaśastilakacandrikā 4.75
- Language
- Sanskrit
4.75
adātṛṣviva | yathā kṛpaṇā vayametadānaṃ dāsyāma iti paryālocayanti para na dadati | upamālaṃkāra ||
svadeśa ityādi | he rājan, bhūbhujāṃ narendrāṇāṃ sva deśo yasya svadeśa paro deśo yasya sa paradeśa vāthavā mantrī bhavatu saciva sajāyatām | prārabdhakāryanirvāhasukhasiddhyā prayojanam prārabdha yatkāryaṃ tasya nirvāhī yatsukhaṃ tasya siddhi prāpti prārabdhakāryanirvāhasukhasiddhi tayā prayojanaṃ artho vartate | arthāntaranyāsālaṃkāra ||
duḥkhāyetyādi | he rājan, dehajo nijaśarīrotpanno'pi vyādhī rogo duḥkhāya bhavati | vanajauṣadhiraraṇyodbhavauṣadhirmūlādikaṃ sukhāya bhavati duḥkha spheṭayitvā sukhaṃ karoti | puṃsāṃ puruṣāṇāṃ guṇā upakārā kāryakṛta kāryakāriṇo bhavanti kāryamāyānti | svaparakriyā svakīyaparakīyavicāraṇā bhojane bhavanti muktipaṅkau bhavanti | dṛṣṭāntālaṃkāra ||
mantrayuddhetyādi | he nṛpa, mantrayuddhāśritaśrīṇāṃ puruṣāṇāṃ mantrayuddhena āśritā śriyo yaṣā te mantrayuddhāśritaśriyasteṣāṃ nṛpāṇāṃ śastrayuddhena āyudhayuddhena kiṃ phalam | na. kimapi phalam | nāmeti saṃbhāvanāyām | ka sudhī ko vidvān śailaṃ āroheccaḍhati | kathaṃbhūta | arke mandāravṛkṣe labdhamadhu prāptakṣaudra | api tu na kaścicchailamārohet | ākṣepālaṃkāra, dṛṣṭāntaśca ||
akṛtvetyādi | yo nṛpo nijadeśasya rakṣāmakṛtvā vijigīṣate apara deśaṃ grahītumicchati sa nṛpa paridhānena antarīyavastreṇa vṛttamauli veṣṭitamastaka pumāniva puruṣasadṛśo bhavati guhyasthānamudghāṭitaṃ karoti mastaka sadṛṇoti tatsadṛśa | upamālaṃkāra ||
narasyetyādi | upāyamūḍhasya narasya sāmadānabhedadaṇḍalakṣaṇa caturupāyānabhijñasya
Linked texts (1)
- Yaśastilaka — Somadevasūri, Sanskrit