Yashastilaka 4.13
Śrutasāragani 4.13
- Language
- Sanskrit
4.13
starumūlapīḍanaṃ vartate | na tu śāṅkalādibandhanavidhiḥ | prākṛteṣu śāstreṣu liṅgabhedaḥ strīpun-puṃsakaliṅgavyabhicāro vartate | na tu śephacchedanam | upasargayogo dhātuṣu 'bhū sattāyām' ityādinavagaṇeṣu upasargayogaḥ prāpyupasargasaṃsargo vartate | na tu upasargaḥ utpātaḥ ajanyaṃ munīnāṃ dhyānādau vartate | śabdaśāstreṣu vyākaraṇeṣu nipātaśrutiḥ 'puraṃdaravācaṃyamasarvasaha-dviṣaṃtapāśca' ityādīnāṃ śabdānāṃ śrutiḥ śravaṇaṃ vartate na tu aśvamedharājasūyagosavādi-jīvādijīvaghātānāṃ śrutirvedā vartante | bhiṣagvacaneṣu vaidyakaśāstreṣu doṣacintā vātapittaśleṣmavicāraṇaṃ vartate | na tu paranindākaraṇam | yamakavākyeṣu śabdālaṃkāraviśeṣaśāstreṣu bhaṅganiśamanaṃ padacchedaśravaṇaṃ vartate | na tu bhaṅgasya jīvavināśasya vratakhaṇḍanāyāśca bhaṅgaśravaṇaṃ vartate | itihāseṣu rāmāyaṇādiṣu sītāharaṇaśravaṇaṃ sītāyāḥ janakaputryāḥ haraṇaśravaṇaṃ haraṇākarṇanam | na tu sītāyāḥ lakṣmyā uddālanaṃ vartate | bhāratakathāsu pāṇḍavapurāṇeṣu bandhukalahākhyānaṃ yudhiṣṭhiraduryodhanādiyuddhakathanaṃ vartate | na tu bhrātṝṇāṃ parasparaṃ kalaho'sti | kelisthāneṣu krīḍābhūmiṣu kuraṅgavṛttiḥ kuraṅgavanmṛgavadvṛttirucchalanaṃ vartate | na tu dhanārthaṃ parasparaṃ bhītibhaṅgo'sti | saṃgrāmeṣu yuddheṣu dharmaguṇacchedaḥ dharmasya dhanuṣo guṇasya pratyañcāyāśchedaḥ khaṇḍanaṃ vartate | na tu dharmasya dānapūjādilakṣaṇasya guṇasya brahmacaryādeśachedo vartate | kuṭilatā ca kāmakodaṇḍakoṭiṣu kandarpacāpāṭanīṣu kuṭilatā vakratā vartate | parisaṃkhyālaṃkāraḥ | uktaṃ ca—'yatra sādhāraṇaṃ kiṃvidekatra pratipādyate | anyatra tannivṛttyai sā parisaṃkhyocyate yathā ||' iti | kiṃ cāsti kaścidviśeṣaḥ | dharme ityādi | yatra yasminnavantiṣu janapade dharme pūjādānādilakṣaṇe dehināṃ prāṇināṃ manorathā dohadāni vartante | yatra yasmin praṇayitā snehitvaṃ atithiprekṣaṇe yatidānāya dvārāvalokane vartate | yatra yasmin manīṣitāni icchā tyāge dāne vartate | yatra deśe kīrtiṣu yaśaḥprasiddhiṣu ulbaṇā udriktā matayo vartante | yatra deśe manāṃsi cittāni satye satyavacanabhāṣaṇe vartante | yatra yasminnavantijanapade vikramavidhau parākramavidhāne utsava utsāho vartate | yatra deśe te te jagatprasiddhāḥ
Linked texts (1)
- Yaśastilaka — Somadevasūri, Sanskrit