Pramāṇa · Search · About · API

Yashastilaka 4.49

Śrutasāragani 4.49

Language
Sanskrit

4.49

śravaṇaprabhṛtayaḥ pāśikuberapramukhyā agamyalākṣayanidhānavattvaprabhṛtiguṇavantaḥ svabhāgadheyāni nijaguṇadānāni sparśayāmāsurdattavantaḥ | kathaṃbhūtāni svabhāgadheyāni | kuladhanānīva pūrvapuruṣasaṃcitavittānīva | dīpakālaṃkāraḥ ||
yasmai ityādi | yasmai yaśo'rghāya nṛpāya rājñe amī ete pratyakṣībhūtāḥ surā devāḥ svāṃśaṃ nijabhāgadheyaṃ dadurviśrāṇayāmāsuḥ | kathaṃbhūtāya yasmai | prajāpālanavarṇabhāje prajāpālanasya lokānāṃ rakṣaṇasya varṇaṃ yaśo bhajate prajāpālanavarṇabhāk tasmai prajāpālanavarṇabhāje | amī ke | indra aiśvaryaṃ īśvaratvaṃ dadau | tapanaḥ śrībhāskaraḥ pratāpaṃ dadau | kalāvāṃścandraḥ kalāḥ dadau | balālo vāsurbalaṃ sāmarthyaṃ dadau | samuccayālaṃkāraḥ || abvibhaktī samāsā ||
athedānīṃ pañcabhirvṛttaiḥ kādibhaktiṃ nirūpayannācāryaḥ—yasmādityādi | yasmānnṛpāt narendrādayaśorghāt ayaṃ pratyakṣībhūto lokaḥ manuṣyalokaścaturvargaphalodayo dharmārthakāmamokṣaphalavān abhūdabhūva | kathaṃbhūtādayasmāt | anyāyabhujagābhogagārutmatamaṇeḥ anyāyaḥ anītiḥ sa eva bhujagaḥ sarpaḥ pāpaviṣasaṃbhṛtasukhatvāt kuṭilagatyā ca tasya āsamantādbhogaḥ phaṇāmaṇḍalaṃ tasya saṃkocane gārutmatamaṇeḥ viṣāpahāratvāt | rūpakālaṃkāraḥ ||
nabhobhū ityādi | yasmāt bhūbhṛto narendrāt pakṣe himācalāt kīrtitripathagāpagā kīrtigaṅgānadī srotobhiḥ pravāhairbhuvanatraye trilokye tatāna viśrutā | kathaṃbhūtaiḥ srotobhiḥ | nabhobhūbhogilokārhaiḥ nabholoka ūrdhvaloko bhūloko madhyalokaḥ bhogilokaḥ pātālaṃ tatra sthitalokairarhāṇi pūjyāni nabhobhūbhogilokārhāṇi taiḥ | svargamṛtyupātālalokakarṇaparaṃparābhiḥ kīrtistatāne-tyarthaḥ | rūpakaśleṣālaṃkāraḥ ||
yasmādityādi | yasmānnarendrāt pūrve atītāḥ bhūpā narendrāḥ pare bhaviṣyanto bhūpāḥ guṇaiḥ kṛtvā na atiśiśriyare na atiśayavanto babhūvuḥ | teṣāṃ narendrāṇāṃ madhye madhyamo'pi madhyavartyapi sa narendra uttamaḥ smṛtaḥ prathamaśca smṛtaḥ | upamālaṃkāraḥ ||

Linked texts (1)