Pramāṇa · Search · About · API

Yashastilaka 6.117

Śrutasāragani 6.117

Language
Sanskrit

6.117

piṃtaṃ śarīranāma karmaṇā upadaukitam | dattamityarthaḥ | kathaṃbhūtaḥ puruṣaḥ | kramagatiḥ ekāṃ gatiṃ kha(bhu)ktvā dvitīyāṃ gatiṃ gacchati iti kramagatiḥ | eṣā pratyakṣībhūtā saṃstiḥ saṃsāraḥ kathyate | sā saṃstiḥ kiṃ karoti | enaṃ puruṣamātmānaṃ nānāprapañcairnānāveṣairviḍambayati vigopayati | kathaṃbhūtaiḥ | citrakaraiḥ sarvalokānāṃ cintāścaryotpādakaiḥ | saṃstiḥ kaiva | śailūṣayoṣidiva naṭabhāryeva | rūpakopamālaṃkāraḥ ||
daivādityādi | prabandhaḥ prakṛtisthityanubhāgapradeśalakṣaścatuḥprakāraḥ karmabandha ātmadharmainijasvabhāvaiḥ kṛtvā lokaṃ prāṇivargaṃ suduḥkhayati suṣṭhu atiśayena duḥkhaṃ karoti | kathaṃbhūtaḥ prabandhaḥ | janmakaraḥ bhavāntarāṇāmutpādakaḥ | kathaṃbhūtaiḥ ātmadharmaiḥ | itthaṃ amunā prakāreṇa parasparahatātmabhiḥ paraspareṇa anyonyena hato vidhvaṃsita ātmā svabhāvo yeṣāṃ ātmadharmāṇāṃ parasparahatātmānastaiḥ | itthaṃ kathamiti cet daivāt karmodayāt dhaneṣu svāpateyeṣu adhigateṣu prāpteṣu kāyaḥ śarīraṃ paṭurutkṛṣṭaṃ na bhavati | daivātkāye śarīre paṭau rogarahite sati punaḥ punarapi āyurna bhavati | kathaṃbhūtamāyuḥ | avāptavittaṃ pariprāptadhanaṃ na bhavati | jātyalaṃkāraḥ ||
āstāmityādi | svayaṃ pratyakṣībhūtaḥ suviparyayaḥ suṣṭhu viparyāsaḥ bhavāntaravidhau janmāntaravidhāne na bhavatīti āstāṃ tiṣṭhatu cet atraiva janmani asminneva bhave nṛṇāṃ manuṣyāṇāṃ adharoccabhāvaḥ nīcoccaparyāyo bhavati | tameva darśayati—alpaḥ pumān nirdhano jīvaḥ pṛthurvipulo dhanavān bhavati, pṛthurapi vipuladhanavānapi kṣaṇato muhūrtamātrāt arupa eva nirdhana eva bhavati | svāmī rājā anucaraḥ kiṃkaro bhavati, sa ca kiṃkaraḥ tatpadārhaḥ svāmipadayogyo bhavati | dīpakālaṃkāraḥ ||

Linked texts (1)