Yashastilaka 6.138
Śrutasāragani 6.138
- Language
- Sanskrit
6.138
nīrandhrasaṃdhirityādi | potaḥ pravahaṇaṃ yathā yena prakāreṇa anapāyo nirvighnaḥ durvāntavārdalādirahitaḥ san saritpatiṃ samudraṃ apaiti tīrtvā pāraṃ gacchati | kathaṃbhūtaḥ potaḥ | nīrandhrasaṃdhiḥ niśchidraḥ saṃdhirahitaśca | punaḥ kathaṃbhūtaḥ potaḥ | avadhīritanīrapūraḥ dūrīkṛtamadhyāgatajalasamūhaḥ | tathā tenaiva prakāreṇa jīva ātmā kṣapitapūrvatamaḥpratānaḥ nirjīrṇapūrvakarmasamūhaḥ kṣīṇāśravaśca abhinavakarmāsravarahitaḥ paramaṃ padaṃ mokṣaṃ āśrayeta svīkaroti | dṛṣṭāntālaṃkāraḥ || iti tribhirvṛttaiḥ saṃvarānuprekṣā samāptā ||
madhyetyādi | he jīva, eṣa pratyakṣībhūto lokastrailokyaṃ tava niketanaṃ tava gṛhaṃ vartate | kathaṃbhūto lokaḥ | madhyādharordhvaracanaḥ madhyo martyalokaḥ, adharo'dholokaḥ, ūrdhvaṃ ūrdhvalokaḥ, etaistribhirlokaiḥ racanā niṣpattiryasya sa madhyādharordhvaracanaḥ | punaḥ kathaṃbhūto lokaḥ | pavanatrayāntaḥ pavanānāṃ ghanavātaghanodadhitanuvātavātānāṃ trayaṃ ante avasāne vṛkṣasya tvaksamānākāraṃ yasya sa tathā | punaḥ kathaṃbhūto lokaḥ | puṃsā puruṣeṇa tulyaḥ sadṛśaḥ | kathaṃbhūtena puṃsā | sthitena prasāritapādordvedena | aparaṃ kathaṃbhūtena puṃsā | jaghanasthakareṇa jaghanaṃ kaṭyagrabhāgastasmin tiṣṭhata iti jaghanasthau kaṭītaṭasthau karau hastau yasya sa jaghanasthakarastena tathā | punaḥ kathaṃbhūto lokaḥ | ekasthitiḥ eko mahāskandhaḥ sthitiryasya sa ekasthitiḥ | īdṛgvidho'nyaḥ ko'pi skandhe nāsti | punaḥ kathaṃbhūto lokaḥ | trasyannikīrṇajaṭharaḥ trasyadbhiḥ jīvairnikīrṇo bhṛto jaṭhara udaro yasya sa trasyannikīrṇajaṭharaḥ | trasajīvasaṃbhṛtarajjuvistāraḥ trayodaśarajjūrdhvamadhyasadbhāvaḥ saptanarakādhaḥsthitaikarajjutrasajīvaśūnyatvāt sā caturdaśīrajjurityarthaḥ | eṣāṃ ṣaṇṇāmapi narakāṇāṃ adhobhāge ekaikā rajjuḥ trasajīvarahitā vartate | lokapūrṇasamudghātāpekṣayā caturdaśakhapi rajjuṣu trasasadbhāvo vartata evetyāgamarahasyaṃ jñātavyam | punaḥ kathaṃbhūtaḥ | agraniṣaṇṇamokṣaḥ agre uparitanabhāge niṣaṇṇamokṣaḥ sthitamokṣaḥ pañcacatvāriṃśallakṣayojanavistāra āyāmo yasya lokasya saḥ agraniṣaṇṇamokṣaḥ | upamālaṃkāraḥ ||
Linked texts (1)
- Yaśastilaka — Somadevasūri, Sanskrit