Yashastilaka 7.34
Śrutasāragani 7.34
- Language
- Sanskrit
7.34
svasyetyādi | he rājan, svayamātmanā kiṃtu kiṃcit manāk nigadyate vijñāpyate | kimartham | svasyaiva ātmana eva buddhiśudhyarthaṃ buddhivijñāpanārtham | yukto'yamarthaḥ | suvarṇaparīkṣaṇaṃ kanakakarṣaṇaṃ nikaṣāśmopakārāya kaṣapaṭṭikāpāṣāṇasya upakārāya na bhavati | arthāntaranyāsālaṃkāraḥ || svayamityādi | he rājan, svayamātmanā nayānabhijñasya nayo hitāhitalābhaparihāropāyeḥ taṃ na abhijānāti iti nayānabhijñastasya nītiśāstrāvijñāpakasya nisargāt svabhāvena sajjanadviṣaḥ sajjanān dveṣṭīti sajjanadviṭ tasya sajjanadviṣaḥ evaṃ viśeṣaṇadvayaviśiṣṭasya kṣitipaternarendrasya puro'grataḥ | nāmeti saṃbhāvanāyāṃ saṃbodhane vā | mānyairguṇavadbhiḥ mano jñānaṃ tatra niyuktā mānyāstairmānyaiḥ maunaṃ mūkatvaṃ vidhīyate | jātyalaṃkāraḥ || samastetyādi | he rājan, tvayi bhavati vācaṃyamakriyaḥ maunavānpumān ko bhavati | api tu na kaścit bhavati | katham | hi sphuṭam | kathaṃbhūte tvayi | samastaśāstrasaṃdarbhapragalbhapratibhe samastānāṃ samagrāṇāṃ śāstrāṇāṃ dharmārthakāmamokṣagranthānāṃ saṃdarbhaḥ samūhastasmin pragalbhā prauḍhā kuśāgrīyā antarbhedinī pratibhā buddhiryasya sa tathoktasmin | punaḥ kathaṃbhūte tvayi | santo vidvāṃsaste lokāḥ sallokāḥ | vidvajjanā ityarthaḥ | teṣāṃ locanāni teṣāmānandaḥ sallokalocanānandastasmin | ākṣepālaṃkāraḥ || kiṃ ca—ukte ityādi | yaḥ svāmī yo rājā yukte'pyukte hite durāgrahāt duṣṭābhiprāyāt kāraṇāt viparyasyet viparītaṃ manyate | tatra tasmin rājani kaḥ pumān saṃbodhayituṃ samarthaḥ | yaḥ saṃbodhayati sa eva mriyata ityarthaḥ | kathaṃbhūte tatra svāmini | pratyarthivedivetaṇḍasame pratyarthinaṃ śatruṃ vettyevaṃśīlaḥ pratyarthivedī sa cāsau vetaṇḍo gajastena samaḥ sadṛśaḥ pratyarthivedivetaṇḍasamastasmin | yathā pratyarthivedī gajo yaḥ kaścit hitaṃ śikṣayati tameva śatruṃ jñātvā mārayati | upamākṣepālaṃkāraḥ ||
Linked texts (1)
- Yaśastilaka — Somadevasūri, Sanskrit