Pramanamimamsa 1.2.45
Pramāṇamīmāṃsāvṛtti 1.2.45
- Language
- Sanskrit
1.2.45
nanu śrāvaṇatvasyāsādhāraṇatvāt kathaṃ vyāptisiddhiḥ ? . viparyaye bādhakapramāṇabalāt sattvasyeveti brūmaḥ . na caivaṃ sattvameva hetuḥ tadviśeṣasyotpattimattva-kṛtakatvaprayatnānantarīyakatva-pratyayabhedabheditvāderahetutvāpatteḥ . kiṃca, kimidamasādhāraṇatvaṃ nāma ? . yadi pakṣa eva vartamānatvam; tat sarvasmin kṣaṇike sādhye sattvasyāpi samānam . sādhyadharmavataḥ pakṣasyāpi sapakṣatā cet; iha kaḥ pradveṣaḥ ? . pakṣādanyasyaiva sapakṣatve lohalekhyaṃ vajraṃ pārthivatvāt kāṣṭhavadityatra pārthivatvamapi lohalekhyatāṃ vajre gamayet . anyathānupapatterabhāvānneti cet; idameva tarhi hetulakṣaṇamastu . apakṣadharmasyāpi sādhanatvāpattiriti cet; astu yadyavinābhāvo'sti, śakaṭodaye kṛttikodayasya, sarvajñasadbhāve saṃvādina upadeśasya gamakatvadarśanāt . kākasya kārṣṇyaṃ na prāsāde dhāvalyaṃ vinānupapadyamānamityanekāntādagamakam . tathā, ghaṭe cākṣuṣatvaṃ śabde'nityatāṃ vināpyupapadyamānamiti . tanna śrāvaṇatvādirasādhāraṇo'pyanityatāṃ vyabhicarati . nanu kṛtakatvācchabdasyānityatve sādhye paryāyavad dravye'pyanityatā prāpnoti . naivam, paryāyāṇāmevānityatāyāḥ sādhyatvāt, anuktamapīcchāviṣayīkṛtaṃ sādhyaṃ bhavatīti kiṃ sma prasmarati bhavān ? . nanu kṛtakatvānityatvayostādātmye sādhanavat sādhyasya siddhatvam, sādhyavacca sādhanasya sādhyatvaṃ prasajati . satyametat, kiṃ tu mohanivartanārthaḥ prayogaḥ . yadāha--
Linked texts (1)
- Pramāṇamīmāṃsā — Hemacandra, Sanskrit