Pramāṇa · Search · About · API

Pramanamimamsa 2.1.95

Pramāṇamīmāṃsāvṛtti 2.1.95

Language
Sanskrit

2.1.95

pratijñāhetūdāharaṇopanayanigamanavacanakramamullaṅghyāvayavaviparyāsena prayujyamānamanumānavākyamaprāptakālaṃ nāma nigrahasthānaṃ bhavati, svapratipattivat parapratipatterjanane parārthānumāne kramasyāpyaṅgatvāt . etadapyapeśalam, prekṣāvatāṃ pratipattṝṇāmavayavakramaniyamaṃ vināpyarthapratipattyupalambhāt . nanu yathāpaśabdācchrutācchabdasmaraṇaṃ tato'rthapratyaya iti śabdādevārthapratyayaḥ paramparayā tathā pratijñādyavayavavyutkramāt tatkramasmaraṇaṃ tato vākyārthapratyayo na punastadvyutkramāt; ityapyasāram, evaṃvidhapratītyabhāvāt . yasmāddhi śabdāduccaritāt yatrārthe pratītiḥ sa eva tasya vācako nānyaḥ, anyathā śabdāttatkramāccāpaśabde tadvyatikrame ca smaraṇaṃ tato'rthapratītirityapi vaktuṃ śakyeta . evaṃ śabdānvākhyānavaiyarthyamiti cet; naivam, vādino'niṣṭamātrāpādanāt apaśabde'pi cānvākhyānasyopalambhāt . saṃskṛtācchabdātsatyāt dharmo'nyasmādadharma iti niyame cānyadharmādharmopāyānuṣṭhānavaiyarthyaṃ dharmādharmayoścāpratiniyamaprasaṅgaḥ, adhārmike ca dhārmike ca tacchabdopalambhāt . bhavatu vā tatkramādarthapratītistathāpyarthapratyayaḥ krameṇa sthito yena vākyena vyutkramyate tannirarthakaṃ na tvaprāptakālamiti 10 .

Linked texts (1)