Pramāṇa · Search · About · API

Bappabhaṭṭi's Hymns to the 24 Jinas 7.3

Caturviṃśatikā (Bappabhaṭṭi) 7.3

Language
Sanskrit

7.3.1

iti bappabhaṭṭisūrikṛtacaturviṃśatikāṭīkā
“guṇī ca guṇarāgī ca, guṇadveṣī ca sādhuṣu
śrūyante vyaktamutkṛṣṭa-madhyamādhamabuddhayaḥ
te ca cāritrasamyaktva-mithyādarśanabhūmayaḥ
ato dvayoḥ prakṛtyaiva, vartitavyaṃ yathābalam ||”
a
aṃśu (puṃ0)=કિરણ.
aṃsa (puṃ0)=ખભો.
aṃhati (strī0)=દાન
aṃhas (na0)=પાપ.
अक्ष (न०)=indriya.
अक्ष (पुं०)=rūdrākṣa.
akṣama (vi0)=અસમર્થ.
akhaṇḍita (vi0)=સંપૂર્ણ.
अखिल (वि०)=samasta, sarve
aga (puṃ0)=પર્વત.
agama (vi0)=દુર્ગમ.
agrima (vi0)=મુખ્ય.
agha (na0)=પાપ.
aṅkita (vi0)=લક્ષિત
अङ्कुश (पुं०)=hāthīne ṭhīka calāvavānī āṃkaḍa.
aṅga (na0)=દેહ.
aṅghri (puṃ0)=ચરણ.
अचर (वि०)=sthāvara, sthira rahenāra.
अच्छुप्ता (स्त्री०)=acchuptā (vidyā-devī).
अज (वि०)=janma-rahita.
अजित (पुं०)=jainonā dvitīya tīrthaṃkara.
अजित (वि०)=nahi jītela.
ajina (na0)=ચામડું.
अजेय (वि०)=nahi jītāya evo.
añc (10, u0 gatipūjanayo )=(૧) જવુ; (૨) પૂજવું.
añjana (na0)=કાજળ.
अञ्जसा (अ०)=satvara, jaladī.
aṭyā (strī0)=ગમન.
अति (अ०)=(1) atiśayavācaka avyaya; (2)
ullaṃghanavācaka avyaya.
atiśaya (puṃ0)=અધિકપણું.
अतीव (अ०)=atyaṃta, ghaṇuja.
atula (vi0)=પુષ્કળ.
atra (a0)=અહિંઆ.
adas (sa0)=એ.
adri (puṃ0)=પર્વત.
adhama (vi0)=નીચ.
adhika (vi0)=અધિક.
adhyāma (vi0)=સ્પષ્ટ.
anaṅga (puṃ0)=કામદેવ.
अनन्त (वि०)=pāra vinānā.
अनन्तजित् (पु०)=jainonā caudamā tīrthaṃkara.
अनागस् (वि०)=aparādha vinānu.
anāvila (vi0)=નિર્મળ
aniśam (a0)=સર્વદા.
अनु (अ०)=yogyatāvācaka avyaya.
anuttama (vi0)=સર્વોત્તમ.
अनुपम (वि०)=asādhāraṇa, nirūpama.
अनेक (वि०)=eka karatāṃ vadhāre.
अन्त (पुं०)=(1) nāśa; (2) cheḍo.

7.3.2

antaka (vi0)=વિનાશક.
antara (vi0)=આન્તરિક.
andha (vi0)=આંધળો.
अन्वय (पुं०)=saṃtati, pravāha.
ap (strī0)=જળ
अप (अ०)=dūravācaka avyaya
apaghana (pu0)=અવયવ.
apatya (na0)=બાળક.
apara (vi0)=અન્ય.
अपवर्ग (पुं०)=mokṣa, nirvāṇa.
api (a0)=પણ.
अप्रतिचक्रा (स्त्री०)=apraticakrā (vidyā-devī).
abja (na0)=કમળ
abdhi (puṃ0)=સમુદ્ર.
abhimroha (puṃ0)=અપકાર.
अभिनन्दन (पुं०)=jainonā cothā tīrthaṃkara
abhinandana (vi0)=આનંદ આપનાર.
abhiṣeka (puṃ0)=અભિષેક.
abhyadhika (vi0)=સંપૂર્ણ.
ā
i
ī
u
ṛ
e
o
ka
गम (पुं०)=samāna pāṭha, ālāpaka
गम्य (वि०)=meḻavī śakāya tevo
garuḍa (puṃ0)=ગરુડ.
garbha (puṃ0)=મધ્ય ભાગ.
gal (1, pa0 bhakṣaṇe khāve ca)=પડવું
गान्धारी (स्त्री०)=gāndhārī (vidyā-devī).
gir (strī0)=વાણી.
giri (puṃ0)=પર્વત.
gīrvāṇatā (strī0)=દેવપણુ
guṇa (puṃ0)=ગુણ.
gupila (vi0)=ગહન.
guru (vi0)=મોટું
gṛha (na0)=ઘર.
go (strī0)=વાણી
गोधा (स्त्री०)=eka jātano sāpa, gho.
gaura (vi0)=ધોળું.
गौरी (स्त्री०)=gaurī (vidyā-devī)
grāma (puṃ0)=ગામ.
ghaṇṭā (strī0)=ઘંટ.
ghana (puṃ0)=મેઘ.
ghana (vi0)=ગાઢ.
ghanāśanī (strī0)=વજ્ર.
gharma (puṃ0)=તાપ.
ghasvara (vi0)=ભક્ષણશીલ.
ghātaka (vi0)=હણનાર.
ca (a0)=અને
candra (puṃ0)=ચન્દ્ર.
चन्द्रप्रभ (पुं०)=jainonā āṭhamā tīrthaṃkara.
camū (strī0)=લશ્કર, ફોજ
चर (वि०)=hālatuṃ cālatuṃ.
caraṇa (na0)=પગ.
cāmara (puṃ0, na0)=ચામર.
cāru (vi0)=મનોહર.
चि (५, ऊ० चयने)=ekaṭhuṃ karavuṃ.
citi (strī0)=સમુદાય.
citta (na0)=મન.
चिर (वि०)=lāṃbā kāḻanuṃ.
छद् (पुं०)=patra, pāṃdaḍu.
chavi (strī0)=શોભા.
chid (7, ū0 dvaidhīkaraṇe)=કાપવું.
churita (vi0)=વ્યાપ્ત
jagat (strī0)=દુનિયા.

7.3.3

jan (4, ā0 prādurbhāve)=ઉત્પન્ન થવું.
jana (puṃ0)=લોક.
janatā (strī0)=થોક.
jananī (strī0)=માતા.
janma (na0)=જન્મ.
janman (na0)=જન્મ.
jantu (puṃ0)=જીવ.
jaya (pu0)=જીત.
जय्य (वि०)=jītī śakāya evo.
jala (na0)=પાણી.
jalada (puṃ0)=મેઘ.
jaladhi (puṃ0)=સમુદ્ર.
jāta (na0)=સમૂહ.
jāti (strī0)=જન્મ.
jāla (na0)=સમૂહ.
ji (1, pa0 jaye)=જીતવુ
जिन (पुं०)=(1) tīrthaṃkara; (2) sāmānyakevalī.
जीव (पु०)=jīva, prāṇī.
juṣ (6, ā0 prītisevanayoḥ)=સેવવું.
जेय (वि०)=jītavā lāyaka.
जैन (वि०)=jina-saṃbaṃdhī.
jyāyas (vi0)=વધારે મોટું.
jval (1, pa0 dīptau)=બળવુ.
jvalana (na0)=અગ્નિ.
jñānitā (strī0)=જ્ઞાનિપણુ.
dṛḍha (vi0)=majabūta.
dṛś (strī0)=(1) dṛṣṭi; (2) netra; (3) mata.
dṛṣad (strī0)=patthara.
deva (puṃ0)=(1) amara, sura, (2) parameśvara.
devatā (strī0)=(1) devī; (2) deva.
devī (strī0)=devī.
dehin (puṃ0)=prāṇī.
dvaiṣa (vi0)=śatru sambaṃdhī.
do (4, pa0 avakhaṇḍane)=khaṇḍana karavuṃ.
dos (na0)=hātha
doṣa (puṃ0)=dūṣaṇa.
dyuti (strī0)=prakāśa.
drāk (a0)=jhaṭa.
druma (puṃ0)=jhāḍa.
dvipa (puṃ0)=hāthī.
dviṣ (puṃ0)=śatru.
dha
dhana (na0)=paiso.
dhanu (puṃ0)=dhanuṣya.
dharaṇa (puṃ0)=dakṣiṇa diśāmāṃ vasatā nāgakumārāeno
indra
dharma (puṃ0)=jainonā paṃdaramā tīrthaṃkara.
dhava (puṃ0)=pati.
dhā (3, u0 dhāraṇapoṣaṇayordāne ca)=dhāraṇa karavuṃ.
dhātu (puṃ0)=dhātu
dhānya (na0)=anāja
dhāman (na0)=gṛha.
dhārā (strī0)=dhārā.
dhī (strī0)=mati.
dhīra (vi0)=baḷavān
dhu (5, ū0 kampane)=halāvavuṃ.
dhṛ (1, u0 dhāraṇe)=dhāraṇa karavu.
dhauta (vi0)=dhoyelu.
dhyāna (na0)=dhyāna.
dhvaṃs (1, ā0 avasaṃsane gatau ca)=nāśa karavo.

7.3.4

dhvan (1, pa0 śabde)=avāja thavo.
dhvasti (strī0)=nāśa.
na
na (a0)=nahi.
nakha (puṃ0, na0)=nakha.
nati (strī0)=praṇāma.
nantṛ (vi0)=namana karanāra.
nand (1, pa0 samṛddhau)=khuśī thavuṃ.
nanda (puṃ0)=(1) harṣa, (2) samṛddhi.
nabhas (na0)=ākāśa
nam (1, pa0 prahṛtve śabde ca)=praṇāma karavo.
namana(na0)=namāvī devu te.
namas (a0)=namaskāra.
nami (puṃ0)=jainonā ekavīsamā tīrthaṃkara.
nameru (puṃ0)=eka jātanuṃ divya vṛkṣa.
namra (vi0)=namaskāra karanārā.
naya (puṃ0)=(1) ekadeśīya yathārtha abhiprāya;
(2) nīti.
nara (puṃ0)=manuṣya
nava (vi0)=navīna.
navan (vi0)=nava.
naś (4, pa0 adarśane)=nāśa thavo.
nahi (a0)=nahi.
nāka (puṃ0)=svarga.
nāga (puṃ0)=sāpa.
nānā (vi0)=vividha.
nāmeya (puṃ0)=nābhi (nareśa)nā nandana, jainonā
prathama tīrthaṃkara.
nāma (puṃ0)=praṇāma.
nāman (na0)=nāma.
nāśa (puṃ0)=aṃta, vināśa.
nāśana (vi0)=nāśa karanāra.
ni (a0)=atyaṃtatāvācaka avyaya.
nighra (vi0)=sarakhī ūṃcāi ane laṃbāivāḷuṃ.
nija (vi0)=potānu.
nityam (a0)=sarvadā.
nidhana (na0)=nāśa.
nidhi (puṃ0)=bhaṃḍāra.
nibha (vi0)=samāna.
niyatam (a0)=kharekhara.
nir (a0)=abhāvavācaka avyaya.
nirdāraṇa (na0)=bhedavuṃ te.
nirvāṇa (na0)=(1) mokṣa; (2) vināśa.
nirvṛtti (strī0)=(1) mukti, siddhi; (2) nāśa.
nirvyāja (vi0)=niṣkapaṭī.
prati (a0)=(1) pratye; (2) pratikūlavācaka
avyaya.
pratibhāna (na0)=pratibhā, nūtana vikāsa pāmatī
buddhi
pratibhaya (vi0)=bhayaṃkara
prath (10, u0 prakhyāne)=prasiddha thavuṃ, vistāra
pāmavo
prathana (na0)=prasiddha karavu te
pradāna (na0)=tyāga.
prapañcita (vi0)=vistārelu.

7.3.5

prapā (strī0)=jalāśaya, paraba.
pravala (vi0)=parākramī.
prabhañjana (puṃ0)=pavana.
prabhā (strī0)=kānti.
pramada (puṃ0)=ānanda.
pramāṇa (na0)=pramāṇa, yathārtha jñāna.
pralaya (puṃ0)=nāśa.
praśama (puṃ0)=nāśa.
prahati (strī0)=nāśa.
prādur (a0)=prakāśavācaka avyaya.
priya (vi0)=iṣṭa.
priyaṅgu (strī0)=eka jātanuṃ jhāḍa.
pha
phaṇa (puṃ0)=pheṇa.
phala (na0)=phaḷa.
phalaka (na0)=ḍhāla.
ba
bata (a0)=saṃtoṣavācaka avyaya.
bandin (puṃ0)=bhāṭa.
bandhu (puṃ0)=mitra.
bandhujīva (puṃ0)=eka jātanuṃ puṣpa, baporīyuṃ.
bala (na0)=(1) sainya; (2) parākrama.
bahu (vi0)=ghaṇā.
bahudhā (a0)=ghaṇī rīte.
bāṇa (puṃ0)=bhāṇa.
bādha (puṃ0)=pīḍā.
bāhu (puṃ0)=hātha.
budha (puṃ0)=paṇḍita.
buddhi (strī0)=mati.
bṛhat (vi0)=moṭuṃ.
bodha (puṃ0)=vikāsa.
bha
bhakti (strī0)=sevā.
bhaṅga (puṃ0)=prakāra.
bhaj (1, u0 sevāyām)=bhajavuṃ.
bhadra (na0)=kalyāṇa
bhaya (na0)=bhīka.
bhara (puṃ0)=samūha.
bhava (puṃ0)=(1) saṃsāra, (2) utpatti.
bhavat (sa0)=āpa.
bhavya (vi0)=mokṣe janāra.
bhasman (na0)=rākha.
bhā (strī0)=teja.
bhā (2, pa0 dīptau)=prakāśavuṃ.
bhāj (vi0)=bhogavanāra.
bhājana (na0)=pātra.
bhāra (puṃ0)=dhāraṇa karanāra.
bhāratī (strī0)=vāṇī
bhās (strī0)=prabhā, kāṃti.
bhās (1, ā0 dīptau)=prakāśavuṃ.
bhāsaka (puṃ0)=prakāśaka.
bhāsura (vi0)=dedīpyamāna.
bhid (7, u0 vidāraṇe)=bhedavu.
bhī (strī0)=bhaya.
bhīti (strī0)=bhaya, bhīka.
bhuvana (na0)=jagata.
bhū (1, pa0 sattāyām)=hovu, thavuṃ.
bhū (strī0)=pṛthvī; (2) sthāna.
bhūti (strī0)=saṃpatti.
bhūmi (strī0)=(1) sthala; (2) pṛthvī.

7.3.6

bhṛ (3, u0 dhāraṇapoṣaṇayo)=dhāraṇa karavu.
bhṛt (vi0)=dhāraṇa karanāra.
bhṛśam (a0)=atyaṃta.
bhoga (puṃ0)=viṣaya
bhram (1, pa0 calane)=bhamavuṃ
ma
majjana (na0)=snāna, jalābhiṣeka.
maṇi (puṃ0)=ratna.
śa
शम्भव ( पुं० )=jainonā trījā tīrthaṃkara.
śaya ( pu0 )=હાથ.
śara ( pu0 )=બાણ
śaraṇa ( na0 )=શરણ
śastra ( na0 )=હથિયાર.
शस्य ( विं० )=praśaṃsā-pātra.
śānta ( viṃ0 )=શાન્ત
शान्ति ( पुं० )=jainonā soḻamā tīrthaṃkara.
śānti ( strī0 )=મોક્ષ
śāsana ( na0 )=આજ્ઞા.
śikhaṇḍin ( puṃ0 )=મોર.
शित ( वि० )=tīkṣṇa
śiras ( na0 )=મસ્તક.
śiva ( puṃ0 )=મોક્ષ
शिव ( न० )=kalyāṇa.
शिव ( विं० )=kalyāṇakārī.
śiśira ( vi0 )=શીતલ
śī ( 2, ā0 svapne )=સુવું
शीतल ( पु० )=jainonā daśamā tīrthaṃkara.
śukla ( vi0 )=શ્વેત
śuc ( strī0 )=શોક.
śubha ( viṃ0 )=શુભ.
śṛṅkhalā ( strī0 )=સાંકળ.
śekhara ( puṃ0 )=મુકુટ.
śodhana ( puṃ0 )=શોધ કરનાર.
śyāma ( viṃ0 )=કાળો.
śrama ( puṃ0 )=થાક.
śri ( 1, ubha0 sevāyām )=આશ્રય લેવો.
श्री ( स्त्री० )=(1) mānavācaka śabda; (2) lakṣmī.
श्रीमत् ( वि० )=śrīyuta, dhanika.
śru ( 1, pa0 śravaṇe )=સાંભળવુ.
श्रुत ( न० )=śruta-jñāna.
श्रेय ( वि० )=āśraya karavā lāyaka
श्रेयांस ( पुं० )=jainonā agyāramā tīrthaṃkara
sa
saṃvara ( puṃ0 )=રોકાણ.
saṃśaya ( puṃ0 )=સંશય.
saṃsad ( strī0=સભા.
संसार ( पुं० )=karmabaddha avasthā.
sakala ( वि० )=samasta.
saṅkūla ( vi0 )=વ્યાપ્ત
saṅgatā ( strī0 )=સોબત.
saṅgha ( puṃ0 )=સમુદાય
sajja ( vi0 )=તૈયાર
सज्जन ( पुं० )=sajjana, sāro māṇasa.
sañcaya ( puṃ0 )=સમૂહ.
sat ( vi0 )=શોભનીય.
सतत ( वि० )=atikṣṇa
सततम् ( अ० )=ahoniśa, sarvadā.
satya ( vi0 )=સાચું.

7.3.7

sad ( 1, pa0 viśaraṇagatyavasādaneṣu )=ભાંગવું.
सदा ( अ० )=haṃmeśāṃ.
सदृश ( वि० )=samāna, tulya.
sadguṇa ( puṃ0 )=સારો ગુણ.
sadman ( na0 )=ગૃહ.
संतमस ( न० )=gāḍha aṃdhakāra.
sapadi ( a0 )=એકદમ.
sabhā ( strī0 )=સભા.
सभाजन ( पुं० )=sabhya, sabhāno māṇasa.
sabhājana ( na0 )=પરોણાગત.
सम ( वि० )=(1) tulya, (2) sādhāraṇa.
samagra ( vi0 )=સમસ્ત
samam ( a0 )=સાથે
समय ( पुं० )=siddhānta.
समवसरण ( न० )=dharma-deśanānuṃ sthala.
samasta ( vi0 )=સકળ.
samādhi ( strī0 )=સમાધિ.
samāna ( vi0 )=તુલ્ય
samudāya ( puṃ0 )=સમૂહ.
samṛddhi ( strī0 )=સંપત્તિ, વૈભવ.
sampad ( strī0 )= ,, ,,
samparāya ( puṃ0 )=લડાઇ.
samyag ( a0 )=રૂડી રીતે.
sarīsṛpa ( puṃ0 )=સર્પ
saroja ( na0 )=કમળ.
salila ( na0 )=જળ.
sasj ( 1, ubha0 gatau )=સજ્જ થવુ.
saha ( a0 )=સહિત.
sādhū (5, pa0 saṃsiddhau)=sādhavuṃ, siddha karavuṃ
sādhana (na0)=upāya
sāman (na0)=(1) eka jātanī nīti, (2) śānti.
sāmanta (puṃ0)=nāyaka.
sāra (na0)=utkarṣa.
sāra (vi0)=sārabhūta, śreṣṭha.
siṃha (puṃ0)=siṃha.
sita (vi0)=śveta, dhavaḷa.
siddhi (strī0)=mokṣa.
sindhu (puṃ0)=samudra.
sindhu (strī0)=nadī.
sītā (strī0)=kṣetra-devatā.
sīman (strī0)=hada.
su (a0)=śreṣṭhatāvācaka śabda.
sukha (na0)=sukha.
supātra (na0)=yogya pātra.
supārśva (puṃ0)=jainonā sātamā tīrthaṃkara.
sumati (puṃ0)=jainonā pāṃcamā tīrthaṃkara.
sumanas (na0)=puṣpa.
sumanas (vi0)=sundara manavāḷā
sumeru (puṃ0)=meru (parvata).
sura (puṃ0)=deva.
surapa (puṃ0)=indra.
surabhī (strī0)=gāya.
suvidhi (puṃ0)=jainonā navamā tīrthaṃkara.
suvrata (puṃ0)=jainonā vīsamā tīrthaṃkara.
suṣama (na0)=sukha.

7.3.8

sūnṛta (na0)=satya.
saukhya (na0)=sukha.
saudāminī (strī0)=vījaḷī.
saudharma (puṃ0)=saudharma (prathama devaloka)
sauvarṇa (vi0)=kanakamaya.
stava (puṃ0)=stuti.
stu (2, u0 stutau)=stuti karavī.
stuti (strī0)=stavana, praśaṃsā.
sthā (1, pa0 gatinivṛttau)=rahevuṃ.
sthāna (na0)=pada.
sthāya (na0)=sthāna.
sthira (vi0)=kāyama.
snā (2, pa0 śauce)=snāna karavuṃ.
sruti (strī0)=jharavūṃ te.
spṛhā (strī0)=tṛṣṇā.
sphur (6, pa0 sphuraṇe)=sphuravuṃ.
smṛ (1, pa0 cintāyām)=yāda karavuṃ.
smara (puṃ0)=kāmadeva.
syada (puṃ0)=vega.
svar (na0)=svarga.
svaru (puṃ0)=indranuṃ vajra.
svarūpa (na0)=svabhāva.
svarga (na0)=svarga.
ha
hati (strī0)=nāśa
han (2, pa0 hiṃsāgatyoḥ)=hiṃsā karavī, māravuṃ.
hari (puṃ0)=indra.
harṣa (puṃ0)=harakha
has (1, pa0 hasane)=hasavuṃ.
hasta (puṃ0)=hātha.
hastin (puṃ0)=hāthī.
hā (3, pa0 tyāge)=tyajī devuṃ.
hāni (strī0)=nāśa.
hāsa (puṃ0)=hāsya.
hiṃsā (strī0)=hiṃsā.
hi (a0)=(1) niścayātmaka avyaya; (2) pādapūrtinā arthamāṃ vaparāto avyaya.
hita (na0)=kalyāṇa.
hita (vi0)=kalyāṇakārī.
hima (na0)=śītala.
hṛ (1, pa0 haraṇe)=haravuṃ.
he (a0)=saṃbodhanavācaka avyaya.
heṭhana (na0)=patana.
heti (strī0)=śastra, hathiyāra.
hetu (puṃ0)=kāraṇa.
hema (na0)=suvarṇa.
heman (na0)=suvarṇa
helā (strī0)=tiraskāra.
heli (puṃ0)=sūrya.
kalamarālavihaṅgamavāhanā
sitadukūlavibhūṣaṇalepanā
praṇatabhūmiruhāmṛtasāriṇī
pravaradehavibhābharadhāriṇī || —drutavilambitam
amṛtapūrṇakamaṇḍaluhāriṇī
tridaśadānavamānavasevitā
bhagavatī paramaiva sarasvatī
mama punātu sadā nayanāmbujam ||1-2|| ,, —yugmam

7.3.9

jinapatiprathitākhilavāṅmayī
gaṇadharānanamaṇḍapanartakī
gurumukhāmbujakhelanahaṃsikā
vijayate jagati śrutadevatā

Linked texts (9)