Kalpah 2.4.2.9
Kalpaḥ 2.4.2.9
- Language
- Sanskrit
2.4.2.9
dakṣiṇata āgnīdhrasyāgnīdhrīyāya lakṣaṇaṃ karoti 1 uddhatyāvokṣya cātvālā-tpām̐ sūnnivapati 2 vyuhyāvokṣya sikatābhiḥ prarocayati 3 evaṃ dhiṣṇyā-nnivapati ṣaḍantaḥsadasaḥ . pṛṣṭhyādeśe hotrīyaṃ bāhumātre paścāddvārasya dakṣiṇaṃ maitrāvaruṇīyam̐ yathainayoḥ samayārdha audumbarī bhaviṣyatyudīca itarānbāhu-mātrāntarānbrāhmaṇācham̐ syaṃ potrīyaṃ nepṭrīyamachāvākyam 4 yāvati hotrīyādā-gnīdhrīyastāvati dakṣiṇataḥpurastānmārjālīyaḥ 5 dakṣiṇataścātvālasyāntarve-dyāstāvāya sam̐ stṛṇāti 6 uttarataścātvālasya śāmitrāya lakṣaṇaṃ karoti 7 uddhatyāvokṣyānuparikrāmantau dhiṣṇyānupatiṣṭhete'dhvaryuryajamānaśca vibhūrasi pravāhaṇa itiprabhṛtibhiryathānyuptam̐ samrāḍasītiprabhṛtibhirāhavanīyamāstāvama-ntarvedi tiṣṭhantau cātvālam̐ śāmitram̐ sada audumbarīṃ brahmalokamuttareṇāgnīdhrīyaṃ parikramya śālāmukhīyaṃ gārhapatyaṃ dakṣiṇāgnim̐ .. raudre ṇānīkeneti sarvatrānuṣajati 8 tīrthamantarā cātvālamāgnīdhraṃ ca 9 na dhiṣṇyānvyaveyāt . adhva-ryuścetpratyaṅdhiṣṇyānatikrāmedaindrī ṃ! nigadet 10 antarāgnīdhramāgnīdhrīyaṃ ca prāgvam̐ śāya saṃcaraḥ 11 vedim̐ stṛṇanti yathāpadalobhā dhātuśo dhunvanto vā napachādayanto dhiṣṇyānkharoparavottaravediṃ ca 12 ardhavrate pradāyottarata āhava-nīyasyedhmābarhirupasādayati 13 pāṇī prakṣālayate'dhvaryuryajamānaśca 14 śālāmukhīye'gnipraṇayanonyādhāya prāgvam̐ śe pāśukāni pātrāṇi prayunakti sruvāddakṣiṇām̐ srucaṃ pracaraṇīṃ . tasyāḥ prathamaṃ tūṣṇīm̐ saṃmārjanam 15 siddhamājyagrahebhyaḥ 16 caturgṛhītānyājyāni pṛṣadājyavanti gṛhṇāti 17 brahmaṇa upasthe rājānamādadhāti yajamānāya vā 18 praitu brahmaṇaḥ patnī vedim̐ varṇena sidatviti dīkṣitasaṃcareṇa patnīmabhyudānīyāthāhamanugāminī sve loke viśa iheti paścādyajamānasyopaveśayati 19 caturgṛhītaṃ gṛhītvāgnīṣomābhyāṃ praṇīyamānābhyāmanubrūhītyanuvācayati 20 triranūktāyāmagnipraṇayanānyudyachati 21 adhvaryurāgnīdhrāya pradāya prāgdaśena vāsasāmātyānyajamānaṃ ca prachādayanti 22 pumām̐ so yajamānamanvārabhante striyaḥ patnīm 23 upasam̐ yamya daśām̐ srugdaṇḍe tvam̐ soma tanūkṛdbhya iti juhoti .. juṣāṇo apturiti dvitīyām 24 eṣo'ta ūrdhvaṃ gārhapatyo bhavati . tasya śītabhasmani padārdhamupavapati 25 agnimagrato nayanti . yasyopasthe so'nantarā rājānamanu paścādājyānyāsandīṃ grāvavā-yavyāni dro ṇakalaśamajaṃ cāgnīṣomīyamanunayanti 26 uttareṇa sado yanti 27 āgnīdhrīye dhiṣṇye'gniṃ nidhāyāgne nayetyabhijuhoti 28 āgnīdhre yajñapātrāṇi sādayatyāsandīṃ grāvavāyavyāni dro ṇakalaśamajaṃ ca badhnāti 29 brahmā rājānamādāya paścāddhavirdhānayoravatiṣṭhate 30 ājyairuttaravedyanta uru viṣṇo vikramasvetyāhavanīye hutvāgrāṇyupapāyya paścāduttaravederekavṛdbarhiḥ stṛṇāti 31 siddhamājyānām̐ sādanāt 32 evā vandasveti pūrvayā dvārā yajamānaḥ prapadyate . 'parayādhvaryū rājānamatiharati 33 urvantarikṣaṃ vīhīti dakṣiṇamano'bhipravrajya pūrvārdhe nīḍe'dityāstvagasīti kṛṣṇājinamāstṛṇāti 34 adityāḥ sada āsīdeti tasminrājānamāsādayati 35 deva savitareṣa te soma iti japatye tattvaṃ deva someti yajamānaḥ 36 idamahaṃ manuṣyānityuktvāvartate 37 namo devebhya iti namaskaroti 38 nirvaruṇasya pāśāditi niḥsarpati 39 svarabhi-vyakśamityabhivīkṣate'gnimādityam̐ vā 40 agne vratapate yā tava tanūrmayyabhūdeṣā sā tvayīti samidhamādadhāti 41 agne vratapate yā mama tanūstvayyabhūdiyam̐ sā mayoti japati 42 punarnau vratapata iti vratāni visṛjate 43 kṛṣṇājina āsāta . yajuṣā kaṇḍūyeta . haviṣyaṃ patnī prāśnīyāddhavirucchiṣṭam̐ yajamānaḥ 44 agreṇa havirdhāne'pareṇa srugdaṇḍāndakṣiṇātikramyāparo brahmaṇa upaviśatyeṣa saṃcaraḥ 45 2.2.4