Kalpah 2.4.6.12
Kalpaḥ 2.4.6.12
- Language
- Sanskrit
2.4.6.12
agnistigmena śociṣeti caturgṛhītaṃ juhoti 1 tūṣṇī m̐! ṣoḍaśagṛhītaṃ gṛhītvā ya imā viśvā bhuvanānītyaṣṭau nigadyārdhaṃ juhotyuttaramanuvākaṃ nigadya śeṣam 2 audumbarīrghṛtoṣyatiā!stisraḥ samidha udenamuttaraṃ nayeti tisṛbhiḥ svāhākā-rāntābhirādadhāti 3 vyākhyātamagnipraṇayanam 4 udu tvā viśve devā ityagnimādatte 5 pañca diśo daivīryajñamavantu devīrityuttarataḥ pṛṣṭhyādeśasya ṣaḍbhirāgnīdhrādyanti 6 praṇīyamānasyottarato yajamāno vrajati dakṣiṇato brahmāśuḥ śiśāna ityapratirathaṃ daśarcamanvāha 7 vimāna eṣa divo madhya āsta iti dvābhyāmupadadhātyāgnīdhrīye'śmānamupadhānavelāyām 8 sumnahūryajña ā ca varkṣādati caturbhirāhavanīyādyanti 9 kramadhvamagnineti pañcabhiragnimākrāmati 10 kṛṣṇāyāḥ śvetavatsāyāḥ payasaḥ pūrṇāmaudumbarīṃ naktoṣāsāgne sahasrākṣeti nigadya svayamātṛṇṇāmabhijuhoti 11 tasyām̐ saṃbhārānhiraṇyaśakalaṃ ca nyupya suparṇo'si garutmānpṛṣṭhe pṛthivyāḥ sīda ājuhvānaḥ supratīka iti dvābhyāmagni m̐! sādayitvā samidhya samidha ādadhāti tām̐ saviturvareṇyasyeti śamīmayī m̐! vidhema te parame jaṣanmagna ityāśvatthīṃ preddho agna iti vaikaṅkatīm 12 agne tamadyeti paṅktyā juhoti sapta te agne samidha iti pūrṇāhutiṃ citiṃ juhomītyanuvākaśeṣeṇa dvitīyām 13 agnaye vaiśvānarāya dvādaśakapālaṃ nirvapet 14 sruvaṃ juhūṃ ca saṃmṛjyābhyudāharati vaiśvānarīyam 15 sakṛtsarvamavadyati 16 āśayasyānvāsicya dvirabhighāryopām̐ śvagnaye vaiśvānarāyānubrūhītyanuvācayati 17 āśrāvyāgnim̐ vaiśnānaram̐ yajeti preṣyati 18 vaṣaṭkṛte madhye pāṇinā juhoti 19 ṛjuṃ pratiṣṭhitamāśayenābhijuhoti 20 yadi paryāvarteta brāhmaṇavyākhyātam 21 puroḍāśānsapta saptakapālāntūṣṇīmupacaritānsam̐ skaroti 22 upastaraṇā-bhighāraṇaiḥ saṃpātaṃ mārutairgaṇairjuhoti śrukrajyotiśca citrajyonnatie!tiprabhṛtibhi-rdakṣiṇārdhe pūrvārdha ṛtajicca satyajicceti dakṣiṇārdha ṛtaśca satyaśceti dakṣiṇārdhe paścārdhe'raṇye'dhītena gaṇena paścārdha īdṛṅcaitādṛṅcetyuttarārdhe paścārdha īdṛkṣāsa etādṛkṣāsa ityuttarārdhe sabharaso maruto yajña ityuttarārdhe pūrvārdhe 23 vasordhārāyai srucamaudumbarīṃ mahatī m̐! syonadaṇḍāṃ kārayedyathā vaiśvānarīye dhārā pratiṣṭhāsyati tathāvasthāpayet 24 tūṣṇīṃ dvādaśāni gṛhītvānvārabdhe yajamāne vācayanvājaśca me prasavaśca ma itiprabhṛtibhiḥ pañcabhiranuvākaiḥ saṃtatam̐ vasordhārāṃ juhoti 25 ekā ca tisraścetyā trayastrim̐ śataścatasraścāṣṭau cetyaṣṭācatvārim̐ śatastr! yaviśca tr! yavī ceti yathāmnātaṃ dheunścānaḍvām̐ ścāyuryajñena kalpate prāṇo yajñena kalpata itiprabhṛtibhiḥ pataye'dhipataya ityantena stomaśca yajuśceti yathāmnātamantataḥ svāhākāraṃ kuryāt 26 ścacamanuprahṛtyājyātśeṣe catuḥśarāvaṃ jīvataṇḍulamodanaṃ paktvā madhyataḥ-kāribhyo dadyāttebhyaścatasraścatasro dhenūḥ 27 oṣadhīrāraṇyā grāmyāśca sarpiṣā sam̐ sṛjya vājaprasavyamaudumbareṇa sruveṇa juhotyagne achā vadeha na ityaṣṭābhirviśve no adya maruta iti ṣaḍbhiḥ 28 hutvāhutvā pātr! yām̐ saṃpātamavanayati 29 dakṣiṇasyāḥ śroṇeḥ paścādagnipuchasya vāsandyāṃ kṛṣṇājinamāstīrya bastājinaṃ paśrukāmasya tasyāmāsīnaṃ devasya tvā savituḥ prasava iti saṃpātenābhiṣiñcati 30 śiraso'dhyā mukhādavasrāvayati bṛhaspatim̐ sāmrājyāyeti brāhmaṇamindra m̐! sāmrājyāyeti rājanyamagni m̐! sāmrājyāyeti vaiśyaṃ . na vābhiṣiñcedvaiśyam 31 dvādaśagṛhītena dvādaśa rāṣṭrabhṛto juhotyṛtāṣāḍṛtadhāmetiprabhṛtayaḥ paryāyāsteṣā-mekaikena paryāyeṇāhutī dvedve tasmai svāhā vaḍiti pūrvāṃ tābhyaḥ svāhā vaḍityuttarām̐ sa na idaṃ brahma kṣatraṃ pātviti sarvatrānuṣajati tā nā idaṃ brahma kṣatraṃ pāntviti ca .. bṛhaspatirviśvakarmeti dvādaśo brāhmaṇasya prajāpatiḥ parameṣṭhīti rājanyasyā-mṛḍayo dūrehetirati vaiśyasya 32 dvirgṛhītena sa no bhuvanasya pata iti ratha-śirasyadhyāhavanīye hutvā tamadhvaryave dakṣiṇākāle dadyāt 33 samudro 'si nabhasvānārdra dānuritiprabhṛtibhirañjalinā trirvātaṃ juhoti kṛṣṇājinapuṭena vā 34 6.2.5