Pramāṇa · Search · About · API

Kalpah 2.6.14

Kalpaḥ 2.6.14

Language
Sanskrit

2.6.14.1

14.1
atha caturdaśaḥ praśnaḥ .
rājā'śvamedhena yajeta ..1..

2.6.14.2

yaḥ kāmayeta sarvā vyuṣṭīrvyaśnuvīyeti .. 2 ..

2.6.14.3

puṇyanāmadheyaṃ citraṃ devayajanamadhyavasyati. yasya purastāda(dā)paḥ sukhāḥ sūpāvagāhā anapasvarī ..3..

2.6.14.4

caitryāṃ paurṇamāsyāṃ sāṃgrahaṇyeṣṭyā yajeta tasyā yottarā'māvāsyā tasyāṃ saṃjñānyā .. 4 ..

2.6.14.5

vaiśākhyāṃ paurṇamāsyāṃ prājāpatyamṛṣabhaṃ tūparaṃ bahurūpamālabhate .. 5..

2.6.14.6

tasyā yottarā'māvāsyā tasyāmapadātīn mahartvijaḥ pratidiśaṃ samāvahanti .. 6..

2.6.14.7

anvahamitarānvā''vahantyā subrahmaṇyāyāḥ..7..

2.6.14.8

keśaśmaśrūṇi vāpayate . nakhāni nikṛntate . dato dhāvate . snāti . ahataṃ vāsaḥ paridhatte ..8..

2.6.14.9

adhivṛkṣasūrye vācaṃ yacchati .. 9..

2.6.14.10

vāgyatasyaitām̐ rātrimagnihotraṃ juhoti .. 14.1.10..

2.6.14.11

arātayo rātayaśca parita āsate rātaya ityekeṣām .. 11 ..

2.6.14.12

namo draṣṭre nama upadraṣṭre namo'nudraṣṭre namaḥ khyātre nama upakhyātre namo'nukhyātre namaḥ śṛṇvate namaḥ sate namo'sate namo jātāya namo janiṣyamāṇāya namo bhūtāya namo bhaviṣyate namo vāce namo vācaspataye namaścakṣuṣe namaḥ śrotrāya namastapaseḥ namo brahmaṇa ityudyantamādityamupatiṣṭhate .. 12 ..

2.6.14.13

udita āditye namo'gnaye pṛthivikṣita ityagnimupatiṣṭhate . namo vāyave'ntarikṣakṣita iti vāyum . namaḥ sūryāya divikṣita iti sūryam ..13..

2.6.14.14

vaitasamidhmamabhyādhāya hiraṇyagarbhaḥ samavartatāgra ityaṣṭau pūrṇāhutīrjuhoti .. 14 ..

2.6.14.15

devā deveṣu parākramadhvamiti tisraḥ .. 15 ..

2.6.14.16

catuṣṭayya āpo digbhyaḥ samābhṛtā bhavanti .. 16..

2.6.14.17

tāsu brahmaudanaṃ pacati .. 17..

2.6.14.18

pātryāmupastīrya rājatam̐ rukmaṃ nidhāya tasminbrahmaudanamuddhṛtya prabhūtena sarpiṣopasicyopariṣṭātsauvarṇam̐ rukmamavadhāyābhighārya caturbhya ārṣeyebhyo mahartvigbhya upohati .. 18 ..

2.6.14.19

prāśitavadbhyaścaturaḥ sahasrānsauvarṇānniṣkāndadāti caturaścāśvatarīrathānetau ca śatamānau rukmau .. (kha01) .. 19..

2.6.14.20

dvādaśāratnistrayodaśāratnirvā dārvī mauñjī vā raśanā . tāṃ brahmaudanasyoccheṣaṇenānakti ..14.1.20..

2.6.14.21

aśvasya rūpāṇi samāmananti śvetaḥ kṛṣṇapiśaṅgāḥ sāraṅgo'ruṇapiśaṅgo vā .. 21 ..

2.6.14.22

yasya vā śvetasyolbaṃ kṛṣṇaṃ tamālabhate . somapaṃ somapayoḥ putram .. 22 ..

2.6.14.23

yau śiśū jātau purā tṛṇāgrātsomaṃ pāyayanti tau somapau bhavataḥ . tayoryo jāyate sa somapayoḥ putraḥ . yaṃ śiśuṃ jātaṃ purā tṛṇāgrāt somaṃ pāyayanti sa somapo bhavati.. 23 ..

2.6.14.24

mātṛmantaṃ pitṛmantaṃ pṛṣṭhe vahe ca dāntamadhvaryum̐ rājyāya paridadāti .. 24 ..

2.6.14.25

brāhmaṇā rājānaścāyaṃ vo'dhvayū rājā yā mamāpacitiretasmai tāṃ kurutādeṣa vo yacca cikitsitaṃ tadvaccikitsitamāsaditi . yāvadyajñamadhvaryū rājā bhavati .. 25 ..

2.6.14.26

devasya tveti raśanāmādāyemāmagṛbhṇanraśanāmṛtasyetyaśvamamvadhivadati .. 26 ..

2.6.14.27

brahmannaśvaṃ medhyaṃ bhantsyāmi devebhyaḥ prajāpataye tena rādhyāsamiti brahmāṇamāmantrayate .. 27..

2.6.14.28

devebhyaḥ prajāpataye tenardhnuhīti pratyukte'bhidhā asītyaśvamabhidadhāti .. 28 ..

2.6.14.29

atraike'dhvaryoḥ paridānamāmananti .. 29 ..

2.6.14.30

śvānaṃ caturakṣamānayanti . viṣvakba(gva)ndhena baddham . pituranujāyāḥ putraḥ pūrvo nayati māturanujāyāḥ putraḥ paścātpaum̐ścaleyaḥ saidhrakaṃ musalaṃ dhārayanpeśasā jānuṃ veṣṭayitvā paścādanvetyapo'śvamabhyavagāhanti śvānaṃ ca .. 14.1.30..

2.6.14.31

prajāpataye tvā juṣṭaṃ prokṣāmīti purastātpratyañcamaśvaṃ prokṣati . indrāgnibhyāṃ tveti dakṣiṇata udañcam . vāyave tveti paścātprāñcam . viśvebhyastvā devebhya ityuttarato dakṣiṇā . devebhyastvetyadhastātsarvebhyastvā devebhya ityupariṣṭātsarvābhyastvā devatābhya iti vā .. 31 ..

2.6.14.32

yatra śunoḥ pratiṣṭhā tacchvānaṃ prasauti . purastādvā prokṣaṇāt .. (kha02).. 32..

2.6.14.33

yo arvantaṃ jighām̐satīti paum̐ścaleyaḥ saidhrakeṇa musalena śunaḥ prahanti .. 33 ..

2.6.14.34

pūrvedyurvā śunaḥ prahaṇyātparo marta ityaśvasyādhaspada upaplāvya dakṣiṇamupaplāyati .. 34 ..

2.6.14.35

ahaṃ ca tvaṃ ca vṛtrahanniti brahmā yajamānasya hastaṃ gṛhṇāti .. 35..

2.6.14.36

abhikratvendrabhūradhajmannityadhvaryuryajamānaṃ vācayati .. 36 ..

2.6.14.37

aiṣīkamudūhamāharanti . purastātpratyañcamabhyudūhati varatrayā nibaddham . tasminnārdrā vetasaśākhopasaṃbaddhā bhavati . taṃ dve śate dakṣiṇato dve uttarato vitatya dhārayanti .. 37..

2.6.14.38

tenainaṃ mahartvijaḥ pratidiśaṃ samukṣantyanenāśvena medhyeneṣṭvā'yam̐ rājā vṛtraṃ vadhyāditi śatena rājaputraiḥ sahādhvaryuḥ purastātpratyañcam . anenāśvena medhyeneṣṭvā'yam̐ rājā pratidhṛṣyo'stviti śatenārājabhirugraiḥ saha brahmā dakṣiṇata udañcam . anenāśvena medhyeneṣṭvā'yam̐ rājā'syai viśo bahugvai bahvaśvāyai bahvajāvikāyai bahuvrīhiyavāyai bahumāṣatilāyai bahuhiraṇyāyai bahuhastikāyai bahu dāsapūruṣāyai rayimatyai puṣṭimatyai bahurāyaspoṣāyai samṛddhāyai rājā'stviti śatena sūtagrāmaṇibhiḥ saha hotā paścāt prāñcam . anenāśvena medhyeneṣṭvā'yam̐ rājā sarvamāyuretviti śatena kṣattṛsaṃgrahītṛbhiḥ sahodgātottarato dakṣiṇā samukṣitamaśvamanū(nu)dakamākramayattiṣṭham̐ścaturdiśaṃ yantyantarā sthānamākramaṇaṃ
ca.. 38..

2.6.14.39

idaṃ viṣṇuḥ pratidviṣṇurdivo vā viṣṇaviti tisṛbhirvaiṣṇavībhistisra āhutīrjuhoti .. 39 ..

2.6.14.40

agnaye svāhā somāya svāhetyaśvastokānpraskandato'nunmaṃtrayate .. 14.1.40 ..

2.6.14.41

daśakṛtva etamanuvākamāvartayati .. 41..

2.6.14.42

śatakṛtva ityekeṣām . sahasrakṛtva ityekeṣām .. 42 ..

2.6.14.44

aparimitakṛtva ityekeṣām .. 43 ..
agnaye svāhendrāgnibhyāmityaśvasya pūrvahomāñjuhoti .. 44 ..

2.6.14.45

vibhūrmātretyaśvamabhimantrya bhūrasi bhuve tvā bhavyāya tvā bhaviṣyate tvetyutsṛjati .. 45 ..

2.6.14.46

taṃ paridadāti devā āśāpālā iti śataṃ vai talpyā rājaputrā devā āśāpālāḥ kavacinasta etaṃ gopāyanti . anivartayanto'nuyānti ..46..

2.6.14.47

yadyadbrāhmaṇajātamupeyustānpṛccheyuḥ kiyadyūyamaśvamedhasya vettheti . yo na vidyāttaṃ jitvā tasya kulātkhādaṃ pānaṃ copanivapeyuḥ ..47..

2.6.14.48

yajjanapade'nnaṃ tadeṣāmannan . rathakārakule vasati .. (kha03) .. 48..

2.6.14.48_1

iti satyāṣāḍhahiraṇyakeśisūtre caturdaśapraśne prathamaḥ paṭalaḥ .
14.2
atha caturdaśapraśne dvitīyaḥ paṭalaḥ .
iha dhṛtiḥ svāhetyaśvasya caturṣu patsu catasraḥ sāyaṃdhṛtīrjuhoti ..1..

2.6.14.48_2

savitre prātaraṣṭākapālam .. 2..

2.6.14.48_3

purastātsviṣṭakṛta īṃkārāya svāheṃkṛtāya svāhetyāhavanīye'śvacaritāni juhoti . añjyetāya svāhā kṛṣṇāya svāhā śvetāya svāhetyaśvarūpāṇi ..3..

2.6.14.48_4

viparītameke samāmananti .. 4..

2.6.14.48_5

hiraṇyam̐ śatamānaṃ dakṣiṇā .. 5..

2.6.14.48_6

tasyām̐ sam̐sthitāyāmityadadā ityayajathā ityapaca ityadaḥ sādhvakaroditi brāhmaṇau vīṇāgathinau gāyataḥ..6..

2.6.14.48_7

savitre prasavitre madhyaṃdina ekādaśakapālaḥ. rajatam̐ śatamānaṃ dakṣiṇā .. 7 ..

2.6.14.48_8

savitra āsavitre'parāhṇe dvādaśakapālaḥ . suvarṇam̐ śatamānaṃ dakṣiṇā ..8..

2.6.14.48_9

tasyām̐ sam̐sthitāyāṃ dakṣiṇena vedim̐ hiraṇmayaṃ kaśipūpastṛṇāti . tasminhotopaviśati .. 9 ..

2.6.14.48_10

dakṣiṇato brahmodgātārau .. 14.2.10 ..

2.6.14.48_11

hiraṇyakaśiporagreṇa hotāram .. 11 ..

2.6.14.48_12

hiraṇmaye kūrce phalake vā'dhvaryuḥ .. 12 ..

2.6.14.48_13

dakṣiṇato vīṇāgaṇakina upasannā bhavanti .. 13 ..

2.6.14.48_14

samupaviṣṭeṣvadhvaryo3 iti hotā'dhvaryumāmantrayate ..14..

2.6.14.48_15

pāriplavamākhyāsyan bhauvanyavaṃ ca ho3 iha hotarityadhvaryuḥ parigṛṇāti .. 15..

2.6.14.48_16

samāpte pāriplave bhauvanyave ca vīṇāgaṇakinaḥ purāṇairimam̐ rājabhiḥ .. (kha 04) .. sādhukṛdbhiryajamānam̐ saṃgāyateti saṃpreṣyati . evam̐ sadā saṃpreṣyati .. 16 ..

2.6.14.48_17

sāyaṃdhṛtiṣu hūyamānāsu ityajinā ityayudhyathā ityamum̐ saṃgrāmamahannityaho vīryamakaroditi rājanyo vīṇāgāthī gāyati .. 17 ..

2.6.14.48_18

nityam̐ sāyam̐ sāyaṃdhṛtīrjuhoti . prātaḥ prātariṣṭibhiryajate . nityaṃ pāriplavaṃ bhauvanyavaṃ ca nityam . vīṇāgaṇakinau brāhmaṇarājanyāveṣṭīnāmapavargādgāyato'pa vṛttāsviṣṭiṣu tābhyām̐ śatamanoyuktaṃ ca dadāti . śate cānoyukte cetyekeṣām .. 18..

2.6.14.48_19

trim̐śimāsa eṣa saṃvatsaro bhavati .. 19 ..

2.6.14.48_20

ūrdhvamekādaśānmāsādāśvatthe vraje'śvaṃ badhnāti ..14.2.20..

2.6.14.48_21

tasmai baddhāya yavasamāharanti .. 21 ..

2.6.14.48_22

yadyaśvamupatapadvindedāgneyamaṣṭākapālaṃ nirvapediti brāhmaṇavyākhyātānyaśvaprāyaścittāni .. 22..

2.6.14.48_23

amāvāsyāyāmukhām̐ saṃbharati .. 23..

2.6.14.48_24

traidhātavīyā dīkṣaṇīyā .. 24 ..

2.6.14.48_25

dīkṣāhutikāle trīṇi vaiśvadevāni juhoti . catvāryodgrahaṇāni .. 25 ..

2.6.14.48_26

agninā tapo'nvabhavadityaudgrahaṇāni . svāhā''dhimādhītāya svāheti vaiśvadevāni . saptāhamanvahamaudgrahaṇairvaiśvadevaiśca pracarati .. 26 ..

2.6.14.48_27

so'yaṃ dīkṣāhutikālo vivṛddha uttarottarāṇi vaiśvadevāni bhavanti ..27..

2.6.14.48_28

sarvāṇyuttame'hani hūyante .. 28 ..

2.6.14.48_29

bhuvo devānāṃ karmaṇeti kṛṣṇājinamārohantamṛtudīkṣābhirabhimantrayate .. 29..

2.6.14.48_30

ā brahmañjajñi bījamiti jātamukhyamupatiṣṭhate .. 14.2.30 ..

2.6.14.48_31

visṛṣṭāyāṃ vāci vīṇāgaṇakinaḥ .. (kha.0 5).. devairiyaṃ yajamānam̐ saṃmāyeti saṃpreṣyati .. 31 ..

2.6.14.48_32

vasatīvarīṣu prahriyamāṇāsu jaghanyaṃ devaiḥ saṃpreṣyati . prajāpatinā sutyāsūdavasānīyāyāmantataḥ .. 32 ..

2.6.14.48_33

dvistāvā vediḥ . ekavim̐śo'gniḥ .. 33 ..

2.6.14.48_34

vaiśvānarīyeṇa pracarati .. 34 ..

2.6.14.48_35

agnaye gāyatrāya trivṛte rāthaṃtarāya vāsantāyāṣṭākapāla iti daśahaviṣam̐ sarvapṛṣṭhyāmiṣṭiṃ nirvapati .. 35 ..

2.6.14.48_36

samiddiśāmiti yājyānuvākyā bhavanti .. 36..

2.6.14.48_37

kastvā yunakti sa tvā yunaktviti paridhībhyunakti .. 37 ...

2.6.14.48_38

rathavāhane havirdhāne rājjudālamagniṣṭhamekavim̐śatyaratniṃ saṃminoti .. 38..

2.6.14.48_39

pautudravāvabhito bhavataḥ .. 39..

2.6.14.48_40

trayaḥ khādirā dakṣiṇatastraya uttarataḥ . trayo bailvāḥ pālāśā dakṣiṇatastraya uttarato bailvāneka uttamāntsamāmananti pālāśa upaśayaḥ .. 14.2.40 ..

2.6.14.48_41

catuṣṭayya āpo digbhyaḥ samābhṛtā vasatīvarīrgṛhṇāti ..41..

2.6.14.48_42

śvobhūte pratāyate catuṣṭomo'gniṣṭomo gotamacatuṣṭomayoḥ pūrvaḥ .. 42 ..

2.6.14.48_43

paśukāla aikādaśinānpaśūnupākaroti .. 42 ..

2.6.14.48_44

dakṣiṇākāle madhyamaṃ pratirāṣṭrasya yadanyadbrāhmaṇānāṃ dikṣuvittādbhūmeḥ senābhyaḥ puruṣebhyaśca . tattryahe samaśaḥ prativibhajyānvahaṃ dadāti .. 43 ..

2.6.14.48_45

prācīṃ diśamadhvaryave dakṣiṇāṃ brahmaṇe pratīcīm̐ hotra udīcīmudgātre .. 44 ..

2.6.14.48_46

api vā prācīm̐ hotre . pratīcīmadhvaryave . etadevānvāyanti hotrakāḥ .. 45..

2.6.14.48_47

patnīsaṃyājāntamahaḥ saṃtiṣṭhate . (kha06) . 46 ..

2.6.14.48_48

iti satyāṣāḍhahiraṇyakeśisūtre caturdaśapraśne dvitīyaḥ paṭalaḥ ..2..

2.6.14.48_49

14.3
atha caturdaśapraśne tṛtīyaḥ paṭalaḥ .
abhita āhavanīyam̐ ṣaṭtrim̐śatamupatalpānminvīta ..1..

2.6.14.48_50

astamita āditye ṣaṭtriṃśatamupatalpanāruhyaikasmai svāhā ityetairanuvākaiḥ khādiraiḥ sruvaiḥ sarvām̐ rātrimannahomāñjuhvati .. 2..

2.6.14.48_51

ājyaṃ madhu taṇḍulānpṛthukām̐llājān karambhān dhānāḥ saktūnmasūsyāni priyaṅgutaṇḍulām̐ścā''jyenānneneti .. 3 ..

2.6.14.48_52

vyatyāsaṃ juhvatyayuja ājyena yujo'nnenāntato juhvati .. 4 ..

2.6.14.48_53

atraike prayuktānāṃ prayokṣyamāṇānāṃ ca mantrāṇāmupayogam̐ samāmananti .. 5 ..

2.6.14.48_54

uṣase svāhetyuṣasi juhvati vyuṣṭyai svāheti vyuṣṭāyām . udeṣyate svāhetyudeṣyati . udyate svāhetyudyati . uditāya svāhetyudite . suvargāya svāhā lokāya svāhā ityantato juhvati . annapariśeṣānnidadhāti ..6..

2.6.14.48_55

pratāyata ekavim̐śa ukthyo mahānāmnī sāma .. 7..

2.6.14.48_56

antareṇā''grayaṇokthyau . laukikam̐ somamabhiṣutya . suvarṇarajatābhyāṃ pātrābhyāṃ mahimānau gṛhṇīto yaḥ prāṇata iti sauvarṇenādhvaryuḥ pūrvaṃ gṛhṇāti . ya ātmadā iti vā .. 8 ..

2.6.14.48_57

hiraṇyagarbhaḥ samavartatāgra iti rājatenottaraṃ pratiprasthātā..9..

2.6.14.48_58

āyuryajñasya pavate madhu priyaṃ pitā devānāṃ janitā vibhāvasuḥ . dadhāti ratnaṃ svadhayorapīcyaṃ madintamo matsara indriyo rasa ityaśvasya grīvāsu sauvarṇam̐ rukmaṃ pratimuñcate .. 14.3.10..

2.6.14.48_59

śyeno'si gāyatracchandā anu tvā''rabhe svasti mā saṃpārayetyaśvasya vāladhimanvārabhante ..11..

2.6.14.48_60

agnirvṛtrāṇi jaṅghanadityaśvamanvārabhya bahiṣpavamānam̐ sarpanti ā'krānvājī kramairatyakramīdvājīti vā . udgātāramaparudhyāśvamudgīthāya vṛṇīte. vaḍavā uparundhanti . tā yadebhiḥ hiṃ karoti saṃ udgīthaḥ . yatpratyabhi hiṃ kurvanti sa upagīthaḥ . udagāsīdaśvo medhyo yajñiya iti japati . śatena śataba( pa )lena ca niṣkeṇa śatamānena vodgātāramupaśikṣe(kṣye )māṃ devatāmudgāyantīmanūdgāyetyudgātāramāha .. 12 ..

2.6.14.48_61

namo rājñe namo varuṇāyeti vetasaśākhayā'śvaṃ tūparaṃ gomṛgamityagniṣṭha upākaroti .. 13 ..

2.6.14.48_62

plakṣaśākhābhiritarānpaśūn .. (kha017).āgneyaḥ kṛṣṇagrīvaḥ purastāllalāṭe sārasvatī meṣyadhastāddhastyoḥ(tsakthyoḥ) sāvitrau bāhvoḥ sū( sau)ryayāmau pārśvayostvāṣṭrau lomaśasakthyau sakthyoḥ. śitipṛṣṭhau bārhaspatyau pṛṣṭhe . dhātre pṛṣodara udare vāyavyaḥ śvetaḥ puccha ityaśve paryaṅgyā( gnyā)n.. 14..

2.6.14.48_63

rohito dhūmrarohita ityaṣṭādaśinaḥ .. 15..

2.6.14.48_64

kṛṣṇagrīvā āgneyā babhravaḥ saumyā upadhvastā: sāvitrāḥ sārasvatyo vatsataryaḥ pauṣṇāḥ śyāmāḥ pṛśnayo mārutā bahurūpā vaiśvadevā vaśā dyāvāpṛthivyā uktāḥ saṃcarā etāḥ .. 16..

2.6.14.48_65

aindrāgnāḥ pṛśnayo mārutāḥ kṛṣṇā vāruṇāḥ kāyāstūparāḥ . agnaye'nīkavate prathamajānālabhate . marudbhyaḥ sāṃtapanebhyo bāṣkānmarudbhyo gṛhamedhibhyaḥ sāvātānmarudbhyaḥ krīḍibhyaḥ sam̐spṛ ( sṛ ) ṣṭānmarudbhyaḥ svatavadbhyo'nusṛṣṭānuktāḥ saṃcarā etāḥ .. 17..

2.6.14.48_66

aindrāgnāḥ prāśṛṅgā aindrā bahurūpā vaiśvakarmaṇāḥ pitṛbhyaḥ somavadbhyo babhrūndhūmrānanūkāśānpitṛbhyo barhiṣadbhyo dhūmrānbabhrūnanūkāśānpitṛbhyo'gniṣvāttebhyo'nūkāśānbabhrūndhūmrān . rohitām̐straiyambakāḥ . kṛṣṇāḥ pṛṣanta ityeke . śvetā ādityā uktāḥ saṃcarā etā aindrāgnā bahurūpā vaiśvadevāḥ prāśṛṅgāḥ śunāsīrīyāḥ śvetā vāyavyāḥ (śvetāḥ sauryā iti cāturmāsyām̐śca paśūnsamaśaḥ prativibhajyetareṣu yūpeṣūpākaroti .. 18 ..

2.6.14.48_67

somāya svarājñe'novāhāvanaḍvāhāviti dvaṃdvinaḥ paśūnyathāsamāmnātamagniṣṭha evopākaroti .. 19 ..

2.6.14.48_68

nirmanthyena pracarite patnyo'śvamalaṃkurvanti .. 14.3.20..

2.6.14.48_69

paryagnikṛtamityeke .. (kha08) .. 21..

2.6.14.48_70

sahasraṃ sauvarṇā maṇayaḥ . sahasraṃ rājatāḥ sahasram̐ sāmudrāḥ śāṅkhāḥ sahasraṃ kācā vā . vāleṣu kumāryaḥ kācānāvayanti . grīvāsvitarānmaṇīnpratimuñcanti . bhūriti sauvarṇānmahiṣī, bhuva iti rājatānvāvātā suvariti śaṅkhamayānparivṛktiḥ .. 22 ..

2.6.14.48_71

vasavastvā'ñjantviti gaulgulavenā''jyena mahiṣyaśvamabhyanakti . rudrāstvā'ñjantviti kāsāṃ vave(kausumbhe )na vāvātā . ādityāstvā'ñjantviti maustakṛtena parivṛktiḥ . viśve tvā devā vaiśvānarā añjantviti prakṛtenetarā viparīta eke'bhyañjanaṃ maṇipratimocane samāmananti .. 23 ..

2.6.14.48_72

yuñjanti bradhnamityaśvam̐ rathe yunakti .. 24..

2.6.14.48_73

yuñjantyasya kāmyā harī vipakṣasetītarāvaśvau praṣṭivāhinam̐ rathe yunakti .. 25 ..

2.6.14.48_74

ketuṃ kṛṇvannaketava iti rathe dhvajamucchrayati .. 26 ..

2.6.14.48_75

jīmūtasyeveti kavacamadhyūhate .. 27 ..

2.6.14.48_76

dhanvanā gā iti dhanurabhimṛśati .. 28..

2.6.14.48_77

vakṣyantīvedā ganīganti karṇaṃ priyamiti jyām .. 29..

2.6.14.48_78

te ācarantī samaneva yoṣeti dhanurārtnī .. 14.3.30 ..

2.6.14.48_79

bahvīnāṃ pitā bahurasya putra iti pṛṣṭha iṣudhiṃ vinahyati .. 31..

2.6.14.48_80

rathe tiṣṭhannayati vājina iti sārathimabhimantrayate .. 32 ..

2.6.14.48_81

tīvrānghoṣānkṛṇvate vṛṣapāṇaya ityaśvān .. 33 ..

2.6.14.48_82

svāduṣam̐sadaḥ pitara iti pitṝn .. 34..

2.6.14.48_83

suparṇaṃ vaste mṛgo asyā danta itīṣumādatte .. 35..

2.6.14.48_84

ṛjīte parivṛṅdhi na iti paridānaṃ kurute .. 36 ..

2.6.14.48_85

ājaṅghanti sānveṣāmityaśvājanimādāyāhiriva bhogaiḥ . paryeti bāhumiti istamātramabhimṛśati .. 37 ..

2.6.14.48_86

vanaspate vīḍvaṅgo hi bhūyeti pañcabhī ratham .. 38 ..

2.6.14.48_87

ā'mūraja pratyāvartayemā iti dundubhīnnirrā.. dayanti .. 39..

2.6.14.48_88

ye te panthānaḥ savitaḥ pūrvyāsa ityudakāntamabhipretyā''krānvājī kramairatyakramīdvājīti svayaṃsvayaṃ vājinnapo juṣasvetyapo'śvamabhyavagāhanti .. 14.3.40 ..

2.6.14.48_89

yadvāto apo agamaditi pradakṣiṇamāvartayate . atraike dhūryojanamāmananti . (kha09) .. yataḥ prayāti tatrāvatiṣṭhate .. 41 ..
vi te muñcāmi raśanā ityaśvaṃ vimuñcati .. 42..

2.6.14.48_90

dyauste pṛṣṭhamityaśvasya pṛṣṭham̐ saṃmārṣṭi . 43 ..

2.6.14.48_91

rathavāhanamiti saha saṃgrahītrā rathavāhane rathamādadhāti ..44..

2.6.14.48_92

āhite saṃgrahītrā'varohati .. 45 ..

2.6.14.48_93

yathopasthitamaśvamupasthāpayanti .. 46 ..
lājī3ñchācī3nyaśo mamām̐3 ityannapariśeṣānpatnyo'śvāyopayanti .. 47..

2.6.14.48_94

yayopatnyuptamatti tasmai prajā rāṣṭraṃ bhavati .. 48..

2.6.14.49

ā'krānvājī kramairatyakramīdvājī dyauste pṛṣṭhaṃ pṛthivī sadhasthamityaśvamabhimantrayate .. 49 ..

2.6.14.50

yathopākṛtānniyuñjanti .. 14.3.50..

2.6.14.51

aśve paryaṅgetyānyūpeṣu prānyānpaśūnārokeṣvāraṇyāndhārayanti .. 51 ..

2.6.14.52

prokṣyāśvamupapāyayanti .. 52 ..

2.6.14.54

yadyupapāyayamāno na pibedagniḥ paśurāsīdityupapāyayet .. 53 ..
samiddho añjankṛdaraṃ matīnāmityaśvasyā''priyo bhavanti .. 54 ..

2.6.14.55

meṣastvā pacatairavatviti paryagnau kriyamāṇe'pāvyāni juhoti . paryagnikṛtāngrāmyānpaśūnālabhante prāraṇyānutsṛjanti . paryagnikṛtānāṃ dvaṃdvināṃ :
vaḍave puruṣe vā( ṣī cā ) tsṛjanti .. 55 ..

2.6.14.56

tārpye ca kṛtyadhīvāse hiraṇyakaśipau rukme cāśvam̐ saṃjñapayanti . plakṣaśākhāsvitarānpaśūñśyāmūlenāśvam̐ saṃjñapayanti . spandyābhiritarānpaśūn..56..

2.6.14.57

prāṇāya svāhā vyānāya svāheti saṃjñapyamāna āhutīrjuhoti ..57

2.6.14.58

saṃjñapte yadakrandaḥ prathamaṃ jāyamāna iti ṣoḍaśabhiraśvastomīyaṃ juhoti . ṣaṭtrim̐śatā vā . kramairatyakramīdvājīti ṣaṭtrim̐śī yāmena sāmnā prastotā'nugāyati .. (kha0 10)..58 ..

2.6.14.58_95

iti satyāṣāḍhahiraṇyakeśisūtre caturdaśapraśne tṛtīyaḥ paṭalaḥ ..

2.6.14.58_96

14.4
atha caturdaśapraśne caturthaḥ paṭalaḥ .
ambe ambālyāmbika iti pariśrite.pratiprasthātā patnīmudānayati ..1..

2.6.14.58_97

tā dakṣiṇānkeśapakṣānudagrathya savyānmakhasya dakṣiṇāvūrūnnāghnānāḥ savyānityekeṣām ..2..

2.6.14.58_98

gaṇānāṃ tvā gaṇapatim̐ havāmaha iti pradakṣiṇamaśvaṃ dhāvantyaḥ pariyanti ..3..

2.6.14.58_99

avantīḥ sthāvantīstvā'vantviti parītya parītya japanti ..4..

2.6.14.58_100

savyānudgrathya dakṣiṇā'srasya savyānūrūnāghnānā dākṣiṇānityekeṣām . triḥ prasavyaṃ triḥ pradakṣiṇamantato yathāpurastānnavakṛtva . saṃpādayanti ..5..

2.6.14.58_101

ambe ambālyambika iti mahiṣyaśvamupasaṃviśati .. 6..

2.6.14.58_102

tau saha caturaḥ padaḥ saṃprasārayāvahā iti padaḥ saṃprasārayete ( yati ).. 7..

2.6.14.58_103

aham̐ syāṃ tvam̐ syāḥ surāyāḥ kulajaḥ syāttatremām̐caturaḥ padau vyatiṣajya śayāvahā iti padīṃ vyatiṣajate .. 8..

2.6.14.58_104

subhage kāmpīlavāsinīti tārpyeṇa vāsasā'dhvaryurmahiṣīmaśvaṃ ca pracchādayati .. 9..

2.6.14.58_105

utsakthyorgṛdaṃ dhehīti prajanane prajananam̐ saṃdadhāti .. 14.4.10 ..

2.6.14.58_106

ambe ambālyambika iti mahiṣīṃ garhate .. 11 ..

2.6.14.58_107

ūrdhvāmenāmucchrayatāditi patnyo'bhimedhante .. 12 ..

2.6.14.58_108

trirmahiṣī garhate . triḥ patnayo'bhimedhanta uttarayottarayarcā .. 13 ..

2.6.14.58_109

dadhikrāvṇo akāriṣamiti sarvāḥ surabhimatīmṛcaṃ vadanti .. 14 ..

2.6.14.58_110

āpo hi ṣṭhā mayobhuva iti tisṛbhirmārjayante ..15..

2.6.14.58_111

gāyatrītriṣṭubiti dvābhyāṃ mahiṣī hiraṇmayībhiḥ sūcībhiraśvasyāsipathānkalpayati .. 16..

2.6.14.58_112

uttarābhyāṃ dvābhyāṃ vāvātā rājatībhiruttarābhyāṃ dvābhyāṃ parivṛktī lohamayībhirāyasībhirvā tūṣṇīṃ tūparagomṛgayorasipathānkalpayanti .. 17 ..

2.6.14.58_113

yavapiṣṭairgodhūmapiṣṭairvā pralimpanti .. 18 ..

2.6.14.58_114

lomnāmavicchedāyeti vijñāyate .. 19..

2.6.14.58_115

kastvā chyati kastvā viśāstītyaśvasya tvacamāchyati .. 14.4.20..

2.6.14.58_116

nāśvasya vapā vidyate .. (kha011) .. 21..

2.6.14.58_117

candraṃ nāma medaḥ . taduddharati .. 22 ..

2.6.14.58_118

uddharatītareṣāṃ paśūnām .. 23..

2.6.14.58_119

śṛtāsu vapāsūttarata upariṣṭādagnervaitase kaṭe'śvasya tūparasya gomṛgasyeti vapā āsādayati .. 24 ..

2.6.14.58_120

dakṣiṇataḥ plakṣaśākhāsvitareṣāṃ paśūnām .. 25..

2.6.14.58_121

ekadhā prājāpatyānāṃ vapābhiḥ pracarati .. 26..

2.6.14.58_122

ekadhetareṣāṃ paśūnāṃ prājāpatyānāṃ candrasya vapayormedaso'nubrūhi . prājāpatyānāṃ candrasya vapayormedasaḥ preṣyetyaśvasya tūparasya gomṛgasyeti vapānām̐ saṃpreṣyati vapā medaḥ prasthitaṃ preṣyati vā .. 27 ..

2.6.14.58_123

viśveṣāṃ devānāmusrāṇāṃ chāgānāṃ - meṣāṇāṃ vapānāṃ medaso'nubrūhi . viśveṣāṃ devānāmusrāṇāṃ chāgānāṃ meṣāṇāṃ vapānāṃ medasaḥ preṣyetītareṣāṃ paśūnām̐ saṃpreṣyati . vapāṃ medaḥ preṣyeti vā .. 28 ..

2.6.14.58_124

purastādvapānām̐ homātsvāhā devebhya iti pūrvaṃ mahimānaṃ juhoti yaste deveṣu mahimā saṃbabhūveti vā hutvā śeṣaṃ karoti .. 29 ..

2.6.14.58_125

upariṣṭādvapānām̐ homāddevebhyaḥ svāhetyuttaraṃ yaste pṛthivyāṃ mahimā saṃbabhūveti vā hutvā śeṣaṃ karoti ..14.4.30..

2.6.14.58_126

atraiva mārjanamāmnātam .. 31 ..

2.6.14.58_127

agreṇā''havanīyamabhito yūpamupaviśya hotā brahmā ca brahmodyaṃ vadato dakṣiṇato brahmottarato hotā. atha vā kim̐ svidāsītpūrvacittiriti hotuḥ pṛṣṭhāni prajñātāni brāhmaṇe . brahmaṇo vijayam̐ saṃjñapayanti .. 32 ..

2.6.14.58_128

prajāpataye'śvasya tūparasya gomṛgasyāsthi loma ca tiryagasaṃbhindantaḥ sūkaraviśasaṃ viśasateti saṃpraiṣavatkurvanti .. 33..

2.6.14.58_129

aśvasya lohitaṃ sviṣṭakṛdarthaṃ nidadhāti .. 34 ..

2.6.14.58_130

gomṛgakaṇṭhamaśvaśaphaṃ ca māhendrasya stotraṃ pratyabhiṣiñcati .. 35..

2.6.14.58_131

hiraṇyagarbhaḥ samavartatāgra iti ṣaṭprājāpatyānpurastādabhiṣekasya juhoti .. 36 ..

2.6.14.58_132

ṣaḍupariṣṭātsaptamamekeṣāṃ yaḥ prāṇata iti pūrvāsāṃ prathamā bhavati .. (kha012 )..37.. prajāpatiścarati garbhe antarajāyamāno bahudhā vijāyate . tasya dhīrāḥ parijānanti yoniṃ marīcīnāṃ padamicchanti vedhasaḥ.. yo devebhya ātapati yo devānāṃ puro hitaḥ . pūrvo yo devebhyo jāto namo rucāya brāhmaye . rucaṃ brāhmaṃ janayanto devā agre tada : bruvan . yastvaivaṃ brāhmaṇo vidyāttasya devā asanvaśe . hrīśca te lakṣmīśca panyāvahorātre pārśve . nakṣatrāṇi rūpamaśvinau vyāttam . iṣṭaṃ maniṣāṇāmuṃ maniṣāṇa sarvaṃ maniṣāṇa .. bhūto bhūteṣu carati praviṣṭaḥ sa bhūtānāmadhipatirbabhūva . tasya mṛtyau carati rājasūyam̐ sa rājā rājyamanumanyatāmidam . prajāpata ityeṣā . taveme lokāḥ pradiśo diśaśca parāvato nivata udvataśca . prajāpate viśvasṛjjīvadhanva idaṃ no deva pratiharya havyamityuttarāsāmuttamā .. 38 ..

2.6.14.58_133

ayaṃ purobhuva iti pañcāśataṃ prāṇabhṛtaḥ purastādabhiṣekasya juhoti . prācī diśāṃ vasanta ṛtūnāmiti pañcāśatamapānabhṛta upariṣṭāt .. 39 ..

2.6.14.58_134

sahasraśīrṣā puruṣaḥ sahasrākṣaḥ sahasrapāditi puruṣeṇa nārāyaṇena śatātṛṇṇam̐ sauvarṇam̐ rukmaṃ yajamānasya śirasi nidadhāti .. 14.4.40..

2.6.14.58_135

prajāpatestvā pṛthivyai bāhubhyāmantarikṣasya hastābhyāṃ prajāpatim̐ sāmrājyāyābhiṣiñcāmīti mahimnorudrekeṇa parṇamayaiḥ .pātraiḥ sa(sim̐)ha carmaṇyadhyabhiṣiñcati .. 41 ..

2.6.14.58_136

ṛṣabhacarmābhiṣicyamānasyopariṣṭāddhārayanti .. 42 ..

2.6.14.58_137

ūrdhvā asya samidho bhavantīti prājāpatyābhirāprībhiryajamānasya hastaṃ gṛhṇāti .. 43..

2.6.14.58_138

mṛgo na bhīma iti vaimṛdhībhyāṃ mukhaṃ vimṛṣṭe .. 44 ..

2.6.14.58_139

agninā devena pṛtanā jayāmīti jāgatān . viṣṇukramān krāmati .. 45 ..

2.6.14.58_140

madhuśca mādhavaśceti dvādaśā''hutīrjuhoti . . trayodaśetyekeṣām . vasantāya svāhā . grīṣmāya svāheti juhoti .. 46 ..

2.6.14.58_141

havirāsādanaprabhṛtīni karmāṇi pratipadyate .. 47..

2.6.14.58_142

uttarata upariṣṭādagnervaitase kaṭe'śvaṃ tūparaṃ gomṛgamiti yathāṅgamanupūrvam ..(kha013). prāñcaḥ kalpayanti .. 48 ..

2.6.14.58_143

pratīco vā dakṣiṇataḥ plakṣaśākhāsvitarānpaśūn .. 49 ..

2.6.14.58_144

nānākumbhīṣvete paśavaḥ śrapyante . vapābhiḥ pracaraṇakalpo vyākhyātaḥ .. 14.4.50 ..

First 200 of 741 passages. Read on

Linked texts (5)