Kalpah 2.6.16
Kalpaḥ 2.6.16
- Language
- Sanskrit
2.6.16.1
16.1
atha ṣoḍaśapraśne prathamaḥ paṭalaḥ .
dvādaśāhena praiva jāyate .. 1 ..
2.6.16.2
jyaiṣṭhyamaśnute sa hyenamanubhavati ..2..
2.6.16.3
ahīnaḥ satraṃ ca ..3..
2.6.16.4
tasyāgnikalpo vyākhyātaḥ.. 4 ..
2.6.16.5
gataśriyaśchandasā yajeran .. 5..
2.6.16.6
yaṃ kāmayeta cchandasā yajate so'smai kāmaḥ samṛdhyate . yajate yajanta iti codanaṃ yo'tapasvī syādasam̐śliṣṭo'sya yajñaḥ syāttapasvī syādyajñameva tatsam̐śleṣayatīti vijñāyate ..6..
2.6.16.7
pīvā dīkṣate . kṛśo yajate .. 7..
2.6.16.8
kāmyā vidyādaṣṭācatvārim̐śataṃ kāmayati .. 8..
2.6.16.9
pañcadaśa dīkṣerannardhamāsāyatanāḥ .. 9 ..
2.6.16.10
saptadaśa prajākāmāḥ .. 16.1.10 ..
2.6.16.11
ekavim̐śatim̐ rukkāmāḥ. trayovim̐śatiṃ pratiṣṭhākāmāḥ . caturvim̐śatiṃ brahmavarcasakāmāḥ . trim̐śataṃ māsāyatanāḥ. trayastrim̐śatamojaskāmāḥ. catvārim̐ śatamindriyakāmāḥ . catuścatvārim̐śataṃ vīryakāmāḥ . aṣṭācatvārim̐śataṃ paśukāmāḥ..11..
2.6.16.12
aparimitaṃ dīkṣerannityantato vadanti .. 12 ..
2.6.16.13
te'pyahīnasya yājamāne sthāninaḥ .. 13 ..
2.6.16.14
brāhmaṇā ṛtvijo dīkṣitānāmadīkṣitānāmahīnasya tena ( te ) yājayanti .. 14 ..
2.6.16.15
tasmādvādaśāhena na yājyaṃ pāpmano vyāvṛttyā iti .. 15 ..
2.6.16.16
ya evaṃ vidvāndvādaśāhena yajate .. 16 ..
2.6.16.17
yajamāna ṛdhnoti .. 17 ..
2.6.16.18
ya evaṃ vidvāndvādaśāhena pratigṛhṇāti .. 18 ..
2.6.16.19
ṛtvijo yajamānaṃ cādhikṛtya vadati .. 19 ..
2.6.16.20
brāhmaṇānāṃ tu satramato dīkṣitānām̐ saptadaśānāmāsata upayanti .. 16.1.20 ..
2.6.16.21
codanā sarva iṣṭaprathamayajñā gṛhapatirvā .. (kha01).. 21 ..
2.6.16.22
sarve yājamānamārtvijyenāvipratiṣiddhaṃ kuryuḥ .. 22 ..
2.6.16.23
gṛhapatiḥ parārthāni yathā yūpāñjanamṛtuyājyāmityevam̐rūpāṇi dharmapratiṣedhe bhūyasāṃ dharmo'nugrāhyate ( gṛhapatervā ) .. 23 ..
2.6.16.24
gṛhapatereva sāmidhenīkalpeneti kurvīran .. 24 ..
2.6.16.25
tvaṃ varuṇa iti vasiṣṭharājanyānām̐ sāmidhenīparidhānīyā. ājuhotetītareṣāṃ gotrāṇām .. 25 ..
2.6.16.26
nārāśam̐so dvitīyaḥ prayājo vasiṣṭhaśunakānām . tanūnapāditareṣāṃ gotrāṇām .. 26 ..
2.6.16.27
sāvitrāṇi hoṣyantaḥ saṃnivaperanhutvā vinivaperan .. 27..
2.6.16.28
paśubhiryakṣyamāṇāḥ saṃnivaperanniṣṭvā nivaperangṛhapatirvā'raṇyoḥ saṃnivaperan .. 28 ..
2.6.16.30
ya ito'gnirjaniṣyate sa naḥ sarveṣāṃ yadanena yajñena jeṣyāmo'nena paśubandhena tannaḥ sahāsaha naḥ sādhutulyā ya evaṃ pāpaṃ karavattasyaiva tadityuktam ..29..
gṛhapatiḥ samāropayate . svayamitare gṛhapatirvā ..16.1.30..
2.6.16.31
sarveṣām .. 31 ..
2.6.16.32
śiśire dīkṣante . vasanta uttiṣṭhanta iti vijñāyate .. 32..
2.6.16.33
śiśiro vai tasya prāyaṇaṃ vasanta udayanam .. 33 ..
2.6.16.34
ṛdhnuvante ya evaṃ vidvām̐saḥ śiśire dīkṣante vasanta uttiṣṭhantīti vijñāyate .. 34 ..
2.6.16.35
ṣaṭsu vyuṣṭāsvāpūryamāṇapakṣasya ceṣyamāṇā dīkṣeran .. 35..
2.6.16.36
saṃvādam̐ saṃnivapanaṃ kṛtvā dīkṣaṇīyāprabhṛtīni karmāṇi kurvate . ya ito'gnirjaniṣyate sa naḥ sarveṣāṃ yadanena yajñena jeṣyāmo'nena satreṇeti .. (kha02) . atra saṃvāde
brūyuradhvaryurgṛhapatiṃ dīkṣayitvā madhyataḥ kāriṇo dīkṣayati hotāraṃ brahmāṇamudgātāram . pratiprasthātā'dhvaryuṃ dīkṣayitvā'rdhino dīkṣayati maitrāvaruṇaṃ brāhmaṇāccham̐sinaṃ stotāram . neṣṭā pratiprasthātāraṃ dīkṣayitvā tṛtīyino dīkṣayati . acchāvākamāgnīdhraṃ pratihartāram . unnetā neṣṭāraṃ dīkṣayitvā pādino dīkṣayati grāvastutaṃ potāraṃ subrahmaṇyam . tatastaṃ pratiprasthātā dīkṣayati . anyo vā dīkṣito brāhmaṇa evamanupūrvaṃ dīkṣeran . nātantrībhāvādekaikamapavargayati . anyagotravyavāyāt samānagotrāṇāmārṣeyāṇāmabhyāvartate . patnīnāmekasthāne patnīrdīkṣayanti . tāsāṃ yājamānairdharmā vyākhyātāḥ .. 36..
2.6.16.37
anvahaṃ dīkṣāmeke samāmananti .. 37..
2.6.16.38
dvyahe tryaha iti krāmayati ā dvādaśāhāt.. 38 ..
2.6.16.39
upasatsu trayodaśo dīkṣeta . tena [na] brā(bra)hmaṇā bhavitavyamupadīkṣamāṇā agnīnupavapannyupyā''tmasam̐skāreṇa prakrāme (t)) dvādaśa dīkṣāḥ .. 39 ..
2.6.16.40
na sanīhārasam̐śāsanam̐ satrabhūte vidyate .. 16.1.40..
2.6.16.41
ṣoḍaśī somavikrayaṇī .. 41 ..
2.6.16.42
dvādaśāhāyā''ptam̐ rājānaṃ krīṇāti .. 42 ..
2.6.16.43
dvādaśopasadaḥ..43..
2.6.16.44
anūpasadamagniṃ cinoti .. 44 ..
2.6.16.45
dvyahamekaikā citiḥ .. 45 ..
2.6.16.46
caturahamuttamā .. 46..
2.6.16.47
ā trirātraṃ catustanāni vratāti bhavanti .. 47 ..
2.6.16.48
evaṃ tristanāni dvistanāni ekastanāni ..48..
2.6.16.49
bhūyo vratamicchandadhna ekam̐ sruvamabhyunnayeta .. 49..
2.6.16.50
ekavim̐śatiśchadisadaḥ .. 16.1.50 ..
2.6.16.51
saṃtṛṇṇe adhiṣavaṇaphalake .. (kha03) ..51..
2.6.16.51_1
iti satyāṣāḍhahiraṇyakaśisūtre ṣoḍaśapraśne prathamaḥ paṭalaḥ ..
2.6.16.51_2
16.2
atha ṣoḍaśapraśne dvitīyaḥ paṭalaḥ .
vyākhyāta ekayūpaḥ .. 1..
2.6.16.51_3
yadi yūpaikādaśinī syādanvahamekaikaṃ yūpam̐ saṃminuyātsarvānvā ..2..
2.6.16.51_4
aupavasathye'hanyanvahaṃ mīyamāneṣvaharaharupaśayo'bhyāvarteta .. agniṣṭha evodayanīye paśumupākuryāt .. 3 ..
śvobhūte pratāyate jyotiṣṭomaḥ ..4..
2.6.16.51_5
vaiśvānaro'tirātraḥ . upāvaharaṇakāle yāvānekāhāyā''ptastāvantam̐ rājānamanyasminvāsasyupanahyopāvaharati ..5..
2.6.16.51_6
pratyupanahyetaraṃ nidadhāti ..6..
2.6.16.51_7
evamaharahaḥ kriyate . anvahaṃ yogavimokṣaṇe .. 7 ..
2.6.16.51_8
prathame'hani yunakti . uttame vimuñcatītyekeṣām ..8..
2.6.16.51_9
prāyaṇīyodayanīyayoratirātrayordaśame cāhni pṛśniprāṇagrahāngṛhṇātyabhiṣavamāṇena prākṛtasya yajurmānasya prathamena mantreṇa mītvā vāyurasi prāṇo nāmeti daśabhirmantrairdaśa pṛśnimānāni mimīte ..9..
2.6.16.51_10
uttareṇottareṇa yajurmānena mītvā'yaṃ puro bhuva iti daśabhirmantrairdaśa prāṇagrahamānāni mimīte .. 16.2.10 ..
2.6.16.51_11
uttarottare yajurmānena vyatiṣajati .. 11 ..
2.6.16.51_12
aindravāyavāgrau prāyaṇīyodayanīyāvatirātrau daśamaṃ cāhaḥ . athetareṣāṃ navānāmaindravāyavāgraṃ prathamamaharatha śukrāgramathā''grayaṇāgramevaṃ tryanīkāstriḥ parivartante samūḍhaṃ chandasi .. (kha04) .. 12 ..
2.6.16.51_13
atha vyūḍhaṃ chandasyaindravāyavāgrau prāyaṇīyodayanīyāvatirātrokthetareṣāṃ daśānāmaindravāyavāgraṃ prathamamahaḥ . atha śukrāgramatha dve āgrayaṇāgre . athaindravāyavāgramatha dve śukrāgre . athā''grayaṇāgramatha dve aindravāyavāgre .. 13 ..
tatra bhakṣamantrāḥ pavamānābhimantraṇāni ca yena yena cchandasā nigadāśca tasya sthāne tābhiḥ saṃnameta vyūhena vyākhyātam .. 14 ..
2.6.16.51_14
evamuttareṣu pṛṣṭhyāheṣu trīnatigrāhyāngṛhṇāti . āgneyamekavim̐śe . aindraṃ triṇave . sauryaṃ trayastrim̐śe ..15..
2.6.16.51_15
pūrvasmiṃstryahe vājasaneyinaḥ samāmananti . yatra gauravītam̐ sāma tatra sarvānpūrṇān grahāngṛhṇīyāt ..16..
2.6.16.51_16
atha paśuklṛptirāgneyaṃ prāyaṇīyo'tirātra ālabhante śvobhūte sārasvatīṃ meṣīm . evam̐ hi vihatānaikādaśinānanvahamālabhanta āgneyamudayanīye soryaṃ brahmavarcasakāmānām .. 17 ..
2.6.16.51_17
dakṣiṇākāle'nvahaṃ dvādaśa śatānyahīnabhūte dadāti .. 18 ..
2.6.16.51_18
satre tu dākṣiṇau homau hutvedamahaṃ gāṃ kalyāṇyai kīrtyai svargāya lokāya dakṣiṇāṃ nayāmīti yajamānāḥ kṛṣṇājināni anvanya udayo dakṣiṇāpathenātiyanti .. 19..
2.6.16.51_19
evamaharahaḥ kriyate .. 16.2.20..
2.6.16.51_20
uttare'hani kṛṣṇaviṣāṇāḥ prāsyanti .. 21 ..
2.6.16.51_21
sakhyāni visṛjante .. 22 ..
pūrvasminnahanyuttarasmā ahne yajñāyajñīyaṃ prati vasatīvarīrgṛhṇāti .. 23 ..
2.6.16.51_22
pūrvasminnahanyuttarasmā ahne stotrīyamanurūpaṃ kṛtvā śam̐sati .. (kha05) .. 24 ..
2.6.16.51_23
iti satyāṣāḍhahiraṇyakeśisūtre ṣoḍaśapraśne dvitīyaḥ paṭalaḥ .
16.3
atha ṣoḍaśapraśne tṛtīyaḥ paṭalaḥ .
vartamāne'tirātre payām̐si viśāsti .. 1..
2.6.16.51_24
śvaḥ sutyāmindrāgnibhyāṃ viśvebhyo devebhyo brāhmaṇebhyaḥ somapebhyaḥ somaṃ prabrūtāditi maitrāvaruṇenocyamāne svamagāraṃ praviśyā''gnīdhraḥ śvaḥ sutyāmindrāgnibhyāṃ viśvebhyo devebhyo brāhmaṇebhyaḥ somapebhyaḥ somaṃ prabravīmi brahmanvācaṃ yaccha subrahmaṇya subrahmaṇyāmāhvayeti saṃpreṣyati .. 2 ..
2.6.16.51_25
adya sutyāmetasminnahani brūyāllupyeta vā śvaḥsutyāmitareṣu .. 3 ..
2.6.16.51_26
patnīsaṃyājāntamahaḥ saṃtiṣṭhate .. 4 ..
2.6.16.51_27
sam̐sthite brahmā vācaṃ visṛjate .. 5..
2.6.16.51_28
pariharantyudakaṃ patnībhyaḥ .. 6..
2.6.16.51_29
haranti samiddhārāḥ..7..
2.6.16.51_30
pratyetyā''havanīye samidho'bhyādadhati .. 8..
2.6.16.51_31
evamaharahaḥ kriyeran .. 9..
2.6.16.51_32
tasminnahani pṛṣṭhyaḥ ṣaḍahaḥ .. 16.3.10 ..
2.6.16.51_33
trivṛdagniṣṭomo rathaṃtarasāmā .. 11 ..
2.6.16.51_34
rathaśabdena māhendrasya stotramupākaroti .. 12 ..
2.6.16.51_35
upākaraṇamantrasya śabdo vikāraḥ .. 13 ..
pañcadaśa ukthyo bṛhatsāmā .. 14 ..
2.6.16.51_36
dundubhiśabdena māhendrasya stotramupākaroti .. 15 ..
2.6.16.51_37
yadi stanayitnurbhavati sa eva syādupākaraṇamantrasya śabdo vikāraḥ .. 16 ..
2.6.16.51_38
saptadaśa ukthyo vairūpasāmā .. 17 ..
2.6.16.51_39
ādhāvena māhendrastotramupākaroti .. 18 ..
2.6.16.51_40
barhiṣo vikārastasminnupākṛte prastuta udgātā''dhāvena dhunute .. 19 ..
2.6.16.51_41
ekavim̐śaḥ ṣoḍaśī vairājasāmā .. 16.3.20 ..
2.6.16.51_42
nyūṅkhaṃ bhavati haviṣkṛtā(dā)śrutapratyāśruteṣu pratigare nyūṅkhati .. 21 ..
2.6.16.51_43
araṇībhyāṃ māhendrasya stotramupākaroti barhiṣo vikāraḥ .. 22 ..
2.6.16.51_44
tasminnupākṛte prastute .. (kha06) ..23..
2.6.16.51_45
udgātā dakṣiṇamūrumavakābhiravacchādya tatrāraṇī saṃnidhāyāgniṃ manthati .. 24 ..
2.6.16.51_46
(taṃ) jātamudgātā'bhihiṃkṛtya prastotre prayacchati .. 25 ..
2.6.16.51_47
prastotā'dhvaryave .. 26 ..
2.6.16.51_48
tam̐ so'greṇa dhiṣṇiyānparyāhṛtyā''havanīye'nuprahṛtya preddho agne dīdihīti virājā'bhijuhoti .. 27..
2.6.16.51_49
triṇava ukthyaḥ śākvarasāmā .. 28 ..
2.6.16.51_50
adbhiravakāvāstābhirmāhendrasya stotramupākaroti . barhiṣo vikārastasminnupākṛte prastute .. 29 ..
2.6.16.51_51
tisraḥ saharṣabhā gāvo'greṇa sado'pareṇā''gnīdhramudīcīnaṃ dakṣiṇāpathenātikramayanti .. 16.3.30..
2.6.16.51_52
trayastrim̐śa ukthyo raivatasāmā [ nam] ..31..
2.6.16.51_53
nyūṅkhametadaharbhavati .. 32 .
2.6.16.51_54
svayamṛtuyājaṃ bhavati .. 33..
2.6.16.51_55
adhvaryū yajatamityucyamāne havirdhāne praviśyādhvaryuḥ praiṣa uttarayarcā yajati uttareṇa vā praiṣeṇa .. 34 ..
2.6.16.51_56
aśvinā pibataṃ sutaṃ (madhu) dīdyagnī śucivratā. ṛtunā yajñavāhasā . ṛtunā somaṃ pibataṃ vauṣaḍiti yadyavyūḍhaḥ ( batamityavyūḍhe yajati) ..35..
2.6.16.51_57
nirdeśaḥ pūrvavata kāle aindraḥ, indrāya hā sarvāngṛhātīti vyūḍhe tvarvāñcamadya yadyaṃ nṛvāhaṇam̐ rathaṃ yuñjāthāmiha vāṃ vimocanam . pṛṅktam̐ havīm̐ṣi madhunā hi kaṃ gatamathā somaṃ pibataṃ vājinīvasū . ṛtunā somaṃ pibataṃ vauṣaḍiti tasya pracaritaṃ marutvatīyairbhavati ( batamiti vyūḍhe) .. 36 ..
2.6.16.51_58
yatprāṅmāhendrāttasminkṛte pratiprasthātā'pareṇā''gnīdhramudīcīṃ tanti vitatya tasyāṃ vatsān badhnāti .. 37..
2.6.16.51_59
dakṣiṇena mārjālīyaṃ mātṛruparundhanti .. 38 ..
2.6.16.51_60
barhiḥsthāne'dbhirdūrvāvāstābhirmāhendrasya stotramupākaroti . barhiṣo vikāraḥ .. 39 ..
2.6.16.51_61
tasminnupākṛte prastute vatsānpramucya mātṛbhiḥ sam̐sṛjyodīcīstasya dakṣiṇāpathena saṃcā[rya]mānā(ṇā) ativitsanti (saṃtiṣṭhate pṛṣṭhayaḥ ṣaḍahaḥ) .. (kha07) .. 16.3.40 ..
2.6.16.51_62
iti satyāṣāḍhahiraṇyakaśisūtre ṣoḍaśapraśne tṛtīyaḥ paṭalaḥ ..
2.6.16.51_63
16.4
atha ṣoḍaśapraśne caturthaḥ paṭalaḥ.
sam̐sthite pṛṣṭhye ṣaḍahe . ghṛtaṃ madhu vā prāśnanti .. 1..
2.6.16.51_64
anvahamukthyāstrayaśchandomāḥ..2..
2.6.16.51_65
caturvim̐śaścatuścatvārim̐śo'ṣṭācatvārim̐śaścaturvim̐śamavivākyam .. daśamamaharagniṣṭomaḥ somo rathaṃtarasāmā(nam .) ..3..
2.6.16.51_66
nātra kaścana kasmaica no (na) vyāhate .. 4..
2.6.16.51_67
ye bāhyā dṛśīkavaḥ syuste vibrūyuryadi tatra na vindeyurantaḥ sadasādvyucyam ..5..
2.6.16.51_68
yadi tatra na vindeyurgṛhapatinā vyucyam .. 6 ..
2.6.16.51_69
gṛhapatimānuṣṭubhamuktvā tadbrūyāt .. 7..
2.6.16.51_70
yasminnupahvayatyetāvapi vā tenaiva sahā''nuṣṭubham̐ saṃpādayet .. dvayostadahaḥ samidha āharanti .. 8 ..
2.6.16.51_71
nityā audumbarīśca ..9..
2.6.16.51_72
abhyādadhati nityāḥ .. 16.4.10 ..
2.6.16.51_73
uttareṇā''havanīyamaudumbarīrupasādayanti .. 11 ..
2.6.16.51_74
asūryā upasūrye yābhirvā sūryaḥ saha . tā no hinvantyadhvaramiha ratiriha rantiriha ramadhvamiha rantiriha ramatiriha ramadhvamiha vo ramatiḥ. upasṛjaṃ dharuṇamiti dvābhyāṃ gārhapatye juhoti .. 12 ..
2.6.16.51_75
ayam̐ sahasrabhānavo dṛśaḥ kavīnāṃ matirjyotirvidharmā dadhruḥ samīcīruṣasaḥ samairayadarepasaḥ samokasaḥ saretasaḥ sacetasaḥ svaramanyumantaścidākorityaticchandasarcā''havanīyamupa
tiṣṭhante .. ( kha0.8 ) .. 13 ..
2.6.16.51_76
prājāpatyāya manograhāya saṃprasarpanti .. 14 ..
2.6.16.51_77
prasṛpteṣvanayā tvā pātreṇeti pṛthivīṃ manasā dhyāyan prajāpataye manave juṣṭaṃ gṛhṇāmīti prājāpatyaṃ manograhaṃ gṛhṇāti . yathārūpamākāśāt . tārtīyasavani(nī)kādvā somātpariśāya(śrapa)yedyāvānekasmai camasagaṇāyā''ptaḥ .. 15 ..
2.6.16.51_78
tasmādvopām̐śupātreṇa gṛhṇīyāddhotṛcamasamukhyām̐ścamasānunnayati .. 16 ..
stutaśastre bhavataḥ..17..
2.6.16.51_79
tasya sarvaṃ manasā kriyate .. 18 ..
manasā stotramupākaroti .. 19 ..
2.6.16.51_80
manasā prastauti ..16.4.20..
2.6.16.51_81
manasodgāyati .. 21 ..
2.6.16.51_82
manasā pratiharati ..22..
2.6.16.51_83
manasā tisṛṇām̐ sārparājñīnām̐ ṣaṭkṛtvaḥ pratigṛhṇāti .. 23 ..
2.6.16.51_84
yadyardharcaśaḥ śam̐sati navakṛtvo yadi paccha om̐ hotariti daśahotuḥ pratigaraḥ . tatheti caturhotuḥ . omiti pañcahotuḥ . tatheti ṣaḍḍhotuḥ . arātsma hotariti saptahotuḥ .. 24 ..
2.6.16.51_85
manasā''śrutapratyāśrute yājyā saṃpraiṣo vaṣaṭkāro bhakṣamantraśca ..25..
2.6.16.51_86
hutvā haranti bhakṣante yatsamīkṣante sasamupahavadharmā bhavanti . gṛhapatiṃ paryupaviśya pṛcchanti .. (kha0 9).. 26 ..
2.6.16.51_87
yaddaśahotāraḥ satramāsata . kena te gṛhapatinā''rdhnuvan. kena prajā asṛjantetyadhvaryuḥ pṛcchati ..27..
2.6.16.51_88
prajāpatinā vai te gṛhapatinā''rdhnuvantena prajā asṛjanteti gṛhapatiḥ pratyāha .. 28 ..
2.6.16.51_89
yañcaturhotāraḥ satramāsata kena te gṛhapatinā''rdhnuvankenauṣadhīrasṛjanteti brahmā pṛcchati . somena vai te gṛhapatinā''rnu'navantenauṣadhīrasṛjanteti gṛhapatiḥ pratyāha .. 29..
2.6.16.51_90
yatpañcahotāraḥ satramāsata kena te gṛhapatinā''rdhnuvankenaibhyo lokebhyo'surānprāṇudanta . kenaiṣāṃ paśūnavṛñjateti hotā pṛcchati . agninā vai te gṛhapatinā''rdhnuvantenaibhyo lokebhyo'surānprāṇudanta tenaiṣāṃ paśūnavṛñjateti gṛhapatiḥ pratyāha ..16.4.30..
2.6.16.51_91
yatṣaḍḍhotāraḥ satramāsata kena te gṛhapatinā''rdhnuvankenartūnakalpayanteti hotṛkāḥ pṛcchanti . dhātrā vai te gṛhapatinā''rdhnuvantenartūnakalpayanteti gṛhapatiḥ pratyāha .. 31..
2.6.16.51_92
yatsaptahotāraḥ satramāsata kena te gṛhapatinā''rdhnuvankena suvarāyankenemām̐llokānsamatanvannityudgātā pṛcchati . aryamṇā te gṛhapatinā''rdhnuvantena suvarāyantenemām̐llokānsamatanvanniti gṛhapatiḥ pratyāha .. 32 ..
2.6.16.51_93
prajāpatiṃ parivadanti . 33 ..
akuśalo'yaṃ prajāpatiryo dam̐śamaśakānsam̐sṛjedyaḥ stenāniti .. 34..
2.6.16.51_94
api vā prajāpatiparivādānāṃ mantrānadhīyate - yadaraṣyāni prajāpatiḥ puraśca sasṛje girīn . kartāsgniśca tadbhadraṃ yadbhadraṃ tanma ā suva .. yadūṣā tamasā yuktvā dine te'kṣṇiṣṭhamātapat . ambhaścātyatigharmaśca tathā tatte prajāpatiḥ ( teḥ ) .. yatste nānyadvṛkāndam̐śānmaśakānyadadyāśa(ya)vaḥ . tadu te vṛjinaṃ teṣāṃ tadviṣaṃ tena te'mṛtam ..prajāpatiṃ daśamamaharbhajadhvaṃ matiṃ kavīnāmṛṣabhaṃ janānām . suṣukṣitim̐ sudraviṇaṃ dadhāno vipāpmā loke nidadhāti devayumityetaiḥ parivadeyuḥ .. 35..
2.6.16.51_95
atha varaṃ vṛṇa(ṇu)te .. 36..
2.6.16.51_96
ado no'stviti yatkāmā bhavanti ..(kha0 10)..37 ..
2.6.16.51_97
iti satyāṣāḍhahiraṇyakeśisūtre ṣoḍaśapraśne caturthaḥ paṭalaḥ . .
16.5
api vā yadevaitadbhūrbhuvaḥ suvaḥ suprajāḥ prajayā bhūyāsam̐ suvīro vīraiḥ suvarcā varcasā supoṣaḥ poṣairiti tena caiṣām̐ sarve kāmā avaruddhā bhavanti ..1..
2.6.16.51_98
(caturhotṝnvyākhyāya dvārau saṃvṛtya ) yathādhiṣṇiyaṃ patnīrvyāsādya dvārau saṃvṛtyāthaibhyo vācamupākaroti .. 2 ..
2.6.16.51_99
iha dhṛtiriha vidhṛtiriha rantiriha ramatirityaudumbarīṃ pariṣvajanta udarairivopaspṛśantaḥ samanvārabhyodumbarīmāsate yuvaṃ tamindrā parvatā puroyudhā yo naḥ pṛtanyādapatantamidvantaṃ(ddhataṃ ) vajreṇa taṃ tamiddhantam . dūre ca tāṃ yacchatsadgahanaṃ yadi nakṣadasmākam̐ śatrūnpari śūra viśvato darmādarṣiṣṭha viśvata iti samanvārabdhā sarvānuttarasya havirdhānasya dakṣiṇaiḥ pāṇibhiḥ kaṭām̐stejanībhirvā tiṣṭhamānā atiyanti .. prāñca īṣadgatvā vāgaitu vāgvāgaitu vāgupaitu vāksamaitūpamaitu vāgbhūrbhuvaḥ suvariti pañca vacām̐si vyāharanti .. 3 ..
2.6.16.51_100
adhivṛkṣasūrye subrahmaṇyayā vācaṃ visṛjante ..4..
2.6.16.51_101
audumbarīḥ samidha abhyādadhāti .. 5..
2.6.16.51_102
śvobhūta udayanīyaḥ sa vyākhyātarūpaḥ ..6..
2.6.16.51_103
prāyaṇīya udayanīyo nātrāhīnasaṃtayo vidyante .. 7 ..
2.6.16.51_104
pūrvasminnahanyuttarasmā ahne yajñāyajñīyaṃ prati vasatīvarīrgṛhṇāti..8..
2.6.16.51_105
etā ahīnasaṃtatayo bhavanti ..9..
2.6.16.51_106
uto tānyeva dīkṣitavasanāni paridhāya pracareyuḥ ..16.5.10..
2.6.16.51_107
vapanakāle saśikhāni satrabhūte vāpayante .. 11 ..
2.6.16.51_108
udavasānīyeṣvanyānṛtvijo vṛtvā tānvā jyotiṣṭomenāgniṣṭomena pṛṣṭhaśamanīyena sahasradakṣiṇena sarvavedasadakṣiṇena vā nānā yajeran .. 12 ..
2.6.16.51_109
saṃtiṣṭhate dvādaśāhaḥ .. (kha11) .. 13 ..
2.6.16.51_110
gavāmayanena prajāpatiṃ bhūmānaṃ gacchantyeṣu lokeṣu pratitiṣṭhanti .. 14 ..
2.6.16.51_111
tasya dvādaśāhena satrabhūtena kalpo vyākhyātaḥ .. 15..
2.6.16.51_112
caturahe purastātpaurṇamāsyai dīkṣeran .. 16 ..
2.6.16.51_113
māghyāścaitryā vā .. 17 ..
2.6.16.51_114
prāyaṇīyo'tirātraścaturvim̐śa ukthya ārambhaṇīyastrivṛdvā te śaye dve ahanī bhavataḥ . jyotiragniṣṭomo rathaṃtarasāmā gaurukthyo bṛhatsāmā āyurukthyo rathaṃtarasāmā gaurukthyo bṛhatsāmā''yurukthyo rathaṃtarasāmā jyotiragniṣṭomo bṛhatsāmeti .. 18..
2.6.16.51_115
abhiplavaḥ ṣaḍahaḥ .. 19 ..
2.6.16.51_116
evaṃ vihitāścatvāro'bhiplavāḥ .. 16.5.20 ..
2.6.16.51_117
pṛṣṭhyaḥ ṣaḍahaḥ samāsaḥ .. 21..
2.6.16.51_118
sadvitīyaḥ satṛtīyaḥ sacaturthaḥ sapañcamaḥ saṃbhāryaḥ ṣaṣṭhaḥ .. 22 ..
2.6.16.51_119
trayo'bhiplavāḥ .. 23 ..
2.6.16.51_120
pṛṣṭhyaḥ ṣaḍahaḥ .. 24 ..
2.6.16.51_121
abhijittrayaḥ svarasāmāna ukthyā agniṣṭomā vā .. 25 ..
2.6.16.51_122
pare dve śaye ahanī .. 26 ..
2.6.16.51_123
iti ṣaṇmāsāḥ .. 27 ..
2.6.16.51_124
madhye viṣūvānekavim̐śo'gniṣṭomo mahādivākīrtyaḥ .. 28 ..
2.6.16.51_125
ādityavrataṃ vā (sāmānam ) .. 29 ..
2.6.16.51_126
sāmodita āditye prātaranuvākamupākaroti .. 16.5.30 ..
2.6.16.51_127
divākīrtyametadaharbhavati .. 31..
2.6.16.51_128
āvṛtta uttaraḥ pakṣastrayaḥ svarasāmānaḥ.. 32 ..
viśvajit .. 33 ..
2.6.16.51_129
catvāri śayāni . trayastrim̐śārambhaṇaḥ ṣaṣṭhyaḥ ṣaḍahaḥ .. 34 ..
2.6.16.51_130
catvāra'bhiplavāḥ pratyañcaḥ sa māsaḥ .. 35 ..
2.6.16.51_131
sadvitīyaḥ satṛtīyaḥ sacaturthaḥ sapañcamaḥ .. 36..
2.6.16.51_132
saṃbhārya uttamo dvāvabhiplavau .. 37..
2.6.16.51_133
gauścā''yuśca dve ahanī .. 38 ..
2.6.16.51_134
dvādaśāhasya dvādaśāhāni .. 39 ..
2.6.16.51_135
mahāvratamudayanīyaścātirātra iti .. (kha012) .. 16.5.40 ..
2.6.16.51_136
iti satyāṣāḍhahiraṇyakeśisūtre ṣoḍaśapraśne pañcamaḥ paṭalaḥ .
16.6
atha ṣoḍaśapraśne ṣaṣṭhaḥ paṭalaḥ ..
dvādaśamāsāḥ śāṭyāyanakam .. 1 ..
2.6.16.51_137
ubhayataḥ saṃbhārya uttaraḥ pakṣastāṇḍakam ..2..
2.6.16.51_138
upariṣṭādviśvajitaḥ . pṛṣṭhyaḥ ṣaḍahastrayo'bhiplavā iti dyū( dvyū )no māsa uttame saṃbhārye catvāro'bhiplavā gauścā''yuśca dve ahanī dvādaśāhasya daśāhāni mahāvratodayanībhyāṃ dyū( dvyū )no māsaḥ pūryate . atha ha bhāllavike pūrvasminpakṣe purastātprathamātpṛṣṭhyādabhijidagniṣṭomaḥ . uttarasminpakṣa upariṣṭāduttamātpṛṣṭhyādviśvajitaḥ pṛṣṭhyaḥ ṣaḍaha āyurukthyaḥ sa ekasthāne gaurbhavati . samānamitaracchāṭyāyanakena . athaikeṣāṃ vijñāyate saṃvatsare sakṛtpṛṣṭhānyupayanti . dvādaśāhīne daśarātre . tatra pṛṣṭhyānām̐ sthāne'bhiplavāḥ ṣaḍahā ūrdhvaṃ dvādaśāhīyāt . daśarātrānmahāvratamupayanti .. (kha013)..3..
2.6.16.51_139
śvobhūte pratāyate pañcavim̐śo'gniṣṭomo mahāvratasāmā ..4..
2.6.16.51_140
yatprāṅmāhendrāt .. 5..
2.6.16.51_141
tasminkṛte pratiprasthātā mahāvrataśilpāni vyāyātayati .. 6..
2.6.16.51_142
daśa vīṇādaṇḍasyātimathitāni bhavanti .. 7 .
2.6.16.51_143
ekaikasminnatimathite daśa daśa tantūnpravayati .. 8..
2.6.16.51_144
sa vāṇaḥ śatatanturbhavati .. 9..
2.6.16.51_145
adhyadhihotṛṣadanaṃ pleṅkham̐ hotre prabadhnanti ..16.6.10..
2.6.16.51_146
audumbarīmāsandīmudgātra upanidadhāti .. 11 ..
2.6.16.51_147
kūrcaphalake adhvaryave .. 12 ..
2.6.16.51_148
hotrakā upagātāraśca kūrceṣvāsate .. 13 ..
2.6.16.51_149
nikalpante sarvaśilpāni .. 14 ..
2.6.16.51_150
tam̐ saṃnayati vāksatyaṃ mano bhadraṃ tanno bhadramā no bhadramiti triparvayotkaṭaśalākayā veṇuparvaṇā vetasaśākhayā vā vādayitvā bāṇena śatatantunā māhendrasya stotramupākaroti .. 15..
First 200 of 865 passages. Read on
Linked texts (4)
- Āpastambaśrautasūtra — Āpastamba, Sanskrit
- Āśvalāyanaśrautasūtra (ed. Rāmanārāyaṇa Vidyāratna, Calcutta) — Sanskrit
- Vaitānaśrautasūtra — Sanskrit
- Hiraṇyakeśiśrautasūtra (ed. Kāśīnāthaśāstrī Āgāśe, Ānandāśrama 1907, with Mahādeva's Vaijayantī) — Sanskrit