Kalpah 2.6.7.559.1
Kalpaḥ 2.6.7.559.1
- Language
- Sanskrit
2.6.7.559.1
sā darśottarakālatāmātravidhāyikā natyanāṅgīmāvodhiti draṣṭavyam . tathā ca jaimi.
niścaturthādhyāye tṛtīyapāda utpattikālaviṣaye kālaḥ syādvākyasya tatpradhānatvāditi
sūtraṇāmumarthamāha . etatsūtrārthastu karmāntarotpattikālavidhisaṃdehe kālaḥ syāt, darśa-
pūrṇamāsābhyāmitivākyasya kālaprādhānyāditi somena yakṣyamāṇa ādadhāno natuṃ na
nakṣatraṃ sūrsediyekeṣāmityanena darśapūrṇamāmārambhātyāgnidhānādetena pratiṣedhācca vikarūpaḥ .
āśvalāyano'pi vikalpamevā''ha darśapūrṇamāsāmyāmiṣṭyeṣṭi paśucāturmāsyaratha somenortha
darśapūrṇamāsābhyāṃ yathopayatyeka prāgapi somenaika iti . jaiminirapi vikalpamuktavānva-
dhanādiṣṭipūrvatvaṃ somavaikeṣāmanyādheyasyartunakṣatrātikamavacanāttadantenānarthaka hi syādita
sūtrābhyām . sūtrārthastu darśapūrṇamāsāviṣṭvā somena yajetetivacanātsomasyeṣṭipūrvatvameva
syāditi pūrvasūtrārthaḥ . uttarasūtrārthastu somo'pyekeṣāmācāryāṇāṃ mate somena yakṣya.
māṇo'gnīnādadhāno natu pṛcchenna nakṣatramiti [ṛtu] nakṣatrā[tikrama]vacanātpakṣa iṣṭipūrva-
bhāvī sono'pi tadanta [na] bhāvapradhāno nirdeśaḥ . tena tadantatvenetyarthaḥ . tadantasvene-
śyantatveneṣṭaśruttarabhāvitvena . idaṃ vacanamanartha ke yato pavedato neṣṭāntatvamiti niyamaḥ .
tasya nānupakrāntayārityanena prakṛti vinā vikṛtirna kartavyeti pradarśitaṃ bhavati . yo
jyeṣṭhayajño'gniṣṭomaḥ sa darśapūrṇamāsārambha vinā na bhavati kima vaktavyamiṣṭipaśavo na
bhavantīti . yasyaindrāgnāśvinau paś na stastasyā''dhānatrayaṃ vikalpate . yasya tu tau