Pamcasaga 29
Paṃcāsaga 29
- Language
- Māhārāṣṭrī Prakrit
29.1
" eyāsiṃ bhāvattho
imāu kahāṇagāo nāyavvosāvatthīe nayarīe jiyasattū rāyā, dhāriṇī devī, tīse putto khaṃdao ṇāma kumāro, tassa bhagiṇī puraṃdarajamā,
sā kuṃbhakārakaḍe ṇagare daṃḍaṇīṇāma rāyā tassa diṇṇā, tassa daṃḍagissa raṇṇo pālako ṇāma maruo purohito,
aṇṇayā sāvatthīe munisuvvatasāmī titthakaro samosirito, parisā ṇiggayā, khaṃdaovi ṇiggato, dhammaṃ soccā sāvago
jāto, aṇṇatā so pālakamaruo dattattāe āgato sāvatthīṃ ṇagarīṃ, atthāṇīmajjhe sādhūṇa avaṇṇaṃ vadamāṇo khaṃdaeṇaṃ
ṇippaṭṭhapasiṇavāgaraṇe kato tappaosabhāvanno, tappabhitiṃ ceva khaṃdakassa chiddāṇi cārapurisehiṃ maggaṃto viharati, jāva
khaṃdago paṃcahiṃ jaṇasaehiṃ kumārīhuggaehiṃ saddhiṃ muṇisuvvayasāmisagāse pavvaito, bahussuto jāto, tāṇi ceva se paṃca
sayāṇi sīsattāe aṇuṇṇātāṇi, annatā khaṃdao sāmiṃ āpucchati—vaccāmi bhagiṇisagāsaṃ, sāmiṇā bhaṇiyaṃ—uvasaggo
māraṇaṃtio, bhaṇati—ārāhaṇā virāhaṇā ?, sāmiṇā bhaṇitaṃ—savve ārāhaṇā tumaṃ mottuṃ, so bhaṇati—laddhaṃ jati ettiā ārāhaṇā, gao kuṃbhakārakaṭaṃ, marūeṇa jahi ujjāṇe ṭhitā tahiṃ āuhāṇi bhūmitāṇi, rāyā vuggahito—
jadhā esa kumāro parīsahaparājīto, eeṇa uvāeṇa tumaṃ mārettā rajjaṃ giṇhihitti, jati te vippaccayo ujjāṇaṃ paloehi,
āyudhāṇi pula(ṇūma)itāṇi diṭṭhāṇi, taṃ baṃdhiūṇa tassa ceva purohiyassa samappito, teṇa savve purisajaṃteṇa pīlitā, tehiṃ
sammaṃ ahiyāsitaṃ, kevalaṇāṇaṃ uppaṇṇaṃ siddhā ya, khaṃdaovi pāsi dharito lohitacirikāhiṃ bharijaṃto, savvapacchā jaṃte
pīlito ṇidāṇaṃ kāūṇa aggikumārohiṃ uvavaṇṇo, taṃpi se rayaharaṇaṃ rudhiralittaṃ purisahatyatthikāuṃ giddhehiṃ (gahiyaṃ)
puraṃdarajamāya purato paḍitaṃ, sāvi taddivasaṃ ādhārta kareti, jahā—sāhū ṇa dīsaṃti, taṃ ca pāe diṭṭhaṃ, paubhiṇṇāto ya kaṃbaḷao
ṇisejjāo chiṇṇāo, tāe ceva diṇṇo, tato ṇātaṃ, jadhā—te māritā, pārvaṃsito rāyā pāna ! viṇaṭṭho si, tāe ciṃtitaṃ
pavvayāmi, devehiṃ muṇisuvvatamagāsaṃ ṇītā, teṇavi deveṇa ṇagaraṃ daḍḍhaṃ sauṇavaṭṭaṃ, ajjavi daṃḍagāraṇṇaṃ pasiddhaṃ logammi,
ettha tehiṃ sāhuhiṃ vaccaparīsaho ahiyāsito saṃmaṃ, evaṃ ahiyāsetavvaṃ, ṇa jahā khaṃdaeṇa ṇāmiyāmiṃtaṃ | tahā"dhannasālibhaddā pāovagamaṃ uvāgayā jugavaṃ | juyalaṃsilāsaṃthāre māsaṃ tu aṇasaṇaṃ dhīrā
29.2
paḍaṇīyāe koī aggī
se sabaso padejjāhi | pāovagae saṃte jaha cāṇakkassa va sarīre
29.3
paḍaṇīyāe koī cammaṃse khīlaehiṃ vihaṇittā | mahughayamakkhiyadehaṃ pivīliyāṇaṃ tu dejjāhi
29.4
jaha so cilāiputto vosaṭṭhaṇisaṭṭhacattadehāu | soṇiyagaṃdheṇa pivīliyāhiṃ kira
cālaṇi va kao
29.4-2
jaha'vaṃtīsukumālo vosaṭṭhaṇisaṭṭhacattadehāo | dhīro sapelliyāe sivāe khajjo tijāmeṇaṃ ||5||" tahāhiajjasuhatthī ujjeṇīe jinapaḍimaṃ vaṃdaṇa gatā, ujjāṇe ṭhitā bhaṇiyā ya sāhū-vasahaṃ maggahatti, tattha ego saṃghāḍao
bhaddāe seṭṭhibhajjāe varaṃ bhikkhassa atigao, pucchitā tāe-kao bhagavanto ?, tehiṃ bhaṇiyaṃ-suhatthirasa, vasahiṃ maggāmo,
jāṇasālāto daṃsittithāo, tattha ṭhitā, aṇṇayā padosakāle āyariyā paliṇagummaṃ ajjhayaṇaṃ pariyaṭṭaṃti, tīse putto
avaṃtisukumālo sattatale pāsāe battīsāe bhajjāṃhi samaṃ uvalalati, teṇa suttaviuddheṇa sutaṃ, ṇa etaṃ ṇāḍeṃgaṃti, bhūmīto bhūmīyaṃ
suṇeto 2 utiṇṇo, bāhiṃ niggato, kattha esiṃti ?, jātīsaritā, tīsaṃ mūlaṃ gato sāhati-ahaṃ avaṃtisukumālotti paliṇagumme devo āsi, tassa ussukko mi, pavvayāmi, asamattho dīhaṃ sāmaṇṇapariyāgaṃ aṇupālettā, iṃgiṇīṃ sāhemi, te vi mātā
se ṇāpucchittatti necchaṃti, sayameva loyaṃ kareti, mā sayaṃgahiyaligo houtti diṇṇaṃ liṃgaṃ, masāṇaṃ kaṃthārakuṃḍagaṃ, tattha bhattaṃ
paccakkhāti, sukumālaehiṃ pāehiṃ lohitagaṃdheṇa sivāe sapelliyāe āgamaṇaṃ, sivā ekaṃ pādaṃ khāti ekaṃ pilhugāṇi, paḍhame
jaṇṇugāṇi, bitie ūrū, tatie poṭṭaṃ, kālaguto gaṃdhodagaṃ pupphavāsaṃ, āyariyāṇa āloyaṇā, bhajjāṇaṃ paraṃparapucchā, āyariehiṃ
pavajjaṃ, jai puṇa toḍaṇuvayāiyaṃ dhammaṃ | savisesaṃpi karei uccāritto tayaṃ ceva
29.5
thūlaṃ pāṇāivāyaṃ duvihaṃ tiviheṇa māvarāhaṃpi | ājīvaṃ vosirimo suhumaṃpi vaṇāiyaṃ kiṃpi
29.6
vanaspatyādikaṃ, “emeva sesayāīvi vayāī giṇhejja suhumataragāī
tesiṃ ciya aiyāre savvapayatteṇa vajjejjā
Commentaries (1)
- Cūrṇi of Yaśodeva — Yaśodeva, Prakrit