Pramāṇa · Search · About · API

Pamcasaga 3

Paṃcāsaga 3

Language
Māhārāṣṭrī Prakrit

Contents

3.1

bhaṇiyaṃ sappasaṃgaṃ sammattasarūcadāraṃ, saṃpayaṃ bheyadāraṃ bhaṇṇai—
“ egaviha duviha tivihaṃ cauhā paṃcaviha dasaviha sammaṃ | davvāi kāragāi ya uvasamabheehi vā sammaṃ ||1||”
tattha egavihaṃ savvannupaṇīyajīvāipayattharuī (1) duvihaṃ puṇa davvasammattaṃ bhāvasammattaṃ ca, tesiṃ imaṃ sarūvaṃ-“jiṇavayaṇameva
tattaṃ ettha ruī hoi davvasammattaṃ | jahabhāvaṇāṇasaddhāparisuddhaṃ bhāvasammattaṃ

3.1-2

” jiṇavayaṇameva-savvannuvayaṇameva tattaṃ, na annaṃ,
evaṃvihā ruī, ettha-sammattaviyāre hoi davvasammattaṃ-aṇāmogapavannaṃ ruimettaṃ, jahabhāvāo-jahaṭṭhiyavatthugāhāo nāṇāo
jā saddhā tīe parisuddhaṃ sakajjapasāhagatteṇa nicchuḍagaṃ bhāvasammattaṃ, eseva attho didvaṃteṇa bhāvijai-“sammaṃ annāyaguṇe suṃdararayaṇaṃmi hoi jā saddhā | tattoṇaṃtaguṇā khalu, vinnāyaguṇaṃmi boddhavvā ||1||” sammaṃ annāyaguṇe-maṇyaṃ annāyaguṇe, suṃdararayaṇeciṃtāmaṇimāira hoi, jā saddhā-gahaṇavisayā icchā tatto aṇaṃtaguṇā ceva aitivvayarā vinnāyaguṇe suṃdararayaṇe boddhavvā, uvaṇao
sayaṃ kāyavvo, ahavā nicchayavavahārabheyao duvihaṃ, taṃ puṇa imaṃ-“jaṃ moṇaṃ taṃ sammaṃ jaṃ sammaṃ tamiha hoi moṇaṃ tu | nicchayao
iyarassa u sammaṃ sammattaheūvi

3.1-3

” jaṃ moṇaṃti-muṇī-sāhū tassa saṃbaṃdhi jaṃ paḍipuṇṇāṇuṭṭhāṇaṃ, taṃ sammaṃti-taṃ sammattaṃ
vuccai, jaṃ sammaṃti-jaṃ sammattaṃ tamiha hoi moṇaṃ tu, bhaṇiyaṃ ca-āyāraṃge “jaṃ moṇaṃti pāsahā taṃ sammaṃti pāsahā, jaṃ sammaṃti
pāsahā taṃ moṇaṃti pāsahā |” nicchayautti-nicchayanayābhippāeṇa, jao nicchayanayābhippāo imo-“jo jahavāyaṃ na
kuṇai micchadiṭṭhī tao hu ko anno ? | vaḍḍhei ya micchattaṃ parassa saṃkaṃ jaṇemāṇo

3.1-4

” evamāī, iyarassa-vavahāranayassa
maeṇa sammatteūvi sammattaṃ bhaṇṇai, arihaṃtasāsaṇapīimāiṃpi uvayārao sammattaṃti, jao suddhacittāṇaṃ eyaṃṃpi pāraṃpareṇa
mokkhasāhagaṃ bhavai, ao vavahāranayaṃṃpi pamāṇaṃ, jao bhaṇiyaṃ-“jai jiṇamayaṃ pavajjaha tā mā vavahāranicchae muyaha | vavahāranaucchee titthuccheo jao vassaṃ

3.1-5

” evamāha, ahavā nisaggaabhigamabheeṇa duvihaṃ, tattha nisaggo-sabhāvo teṇa
nisaggeṇa parovaesaṃ viṇā jaṃ hoi taṃ nisaggasammattaṃ, parovaesāu jaṃ hoi taṃ ahigamasammattaṃ, evamādi duvihaṃ bhaṇiyaṃti(2)
tivihaṃ kāraṇarogagadīvagabheeṇa, kāraṇadisarūvaṃ puṇa imaṃ-“jaṃ jaha bhaṇiyaṃ taṃ taha karei sati jaṃmi kāraṇaṃ taṃ tu
rogagasammattaṃ puṇa ruimettakaraṃ muṇeyavvaṃ

3.2

sayaṃmiha micchaddiṭṭhī dhammakahāīhiṃ dīvai parassa | sammattamimaṃ dīvaga kāraṇaphalabhāvao neyaṃ

3.1-6

” ahavā tivihaṃ-khāovasamiyaṃ 1 uvasamiyaṃ 2 khāiyaṃ 3, tiṇhaṃpi sarūvaṃ imaṃ-“micchattaṃ jamuiṇṇaṃ
taṃ khīṇaṃ aṇuiyaṃ ca uvasaṃtaṃ | mīsībhāvapariṇayaṃ veijjaṃtaṃ khaovasamaṃ

3.2-2

uvasāmamaseḍhīgayassa hoi uvasāmiyaṃ tu sammattaṃ
jo vā akyatipuṃjo aṇaviyamiccho lahai sammaṃ

3.1-7

khīṇe daṃsaṇamohe tivihaṃmivi bhavaniyāṇabhūyaṃmi | nippaccavāyamaulaṃ sammattaṃ khāiyaṃ hoi ||3||” tti(3) | tahā cauvvihaṃ-khāuvasamiyāditigaṃ sāsāyaṇasahiaṃ cauvvihaṃ, sāsāyaṇasarūvaṃ imaṃ“uvasamasammattāo cayao micchaṃ apāvamāṇassa | sāsāyaṇasammattaṃ tayaṃtarālaṃmi chāvaliyā ||1||” (4)eyaṃ ceva cauvvihaṃ veyagasahiaṃ paṃcavihaṃ hoi, tattha veyagasarūvaṃ imaṃ-“bāvīsataṃsatamohassa suddhadaliakkhayaṃmi āḍhatte | jīvassa carimasamae aṇuhavaṇe
veyayaṃ hoi

3.1-8

” (5)dasavihaṃ puṇa nisaggaruimāigāu dasa ruīo, taṃjahā-“nisagguvaesaruī āṇaruī suttabīyaruimeva
abhigamavitthāraruī kiriyāsaṃkhevadhammaruī

3.1-9

”tti, tattha nisaggeṇa-sabhāveṇa ruī jassa so nisaggaruī, kiṃ bhaṇiyaṃ hoi ?,
goviṃdavāyagova suttaruitti nāyavo | bīyamiva bīyaṃ, jaṃ egamavi aṇegatthapaḍibohuppāyagaṃ vayaṇaṃ teṇa ruī jassa so
bīyaruī, “egeṇa aṇegāiṃ payāiṃ jo pannaraī u sammattaṃ | uiṇva tillaviṃdū so bīyaruitti nāyavo

3.1-10

” egeṇa paeṇa jīvāiṇā, aṇegāṃiṃti-aṇegesu bahusu paesu jīvāiṃsu jo pannaraī, utti, tusaddo avadhāraṇe, teṇa pannarati ceva, sammattaṃti sammattābhinnītikālaṃ jīvovi sammattaṃ vuccai, ettha didvaṃto-udayeva tillaviṃdutti, jahā udagaegadesagaovi tillaviṃdū savvamudagaṃ akkamai
tahā tattegadesauppannaruīvi jīvo visidvakhaovasamavasāo savvatattesu ruivaṃto hoi, so evaṃviho bīyaruitti nāyavo, jahā bīyaṃ
kameṇa aṇegabīyāṇaṃ jaṇagaṃ evaṃ eyassavi egatattaṃvimayā ruī aṇegatatthavisayāo aṇegaruio jaṇeitti 5 | abhigamo-nāṇaṃ
teṇa ruī tattasaddahāṇaṃ jassa so abhigamaruī “ so hoi abhigamaruī suyanāṇaṃ jeṇa atthao didvaṃ | ekkārasaaṃgāī paiṇṇagā
didvivāo ya ||1||” so jīvo abhigamaruī hoi, suyanāṇaṃ jeṇa atthao didvaṃti-jeṇa suyanāṇassa attho ahigao, kiṃ puṇa taṃ
suyanāṇaṃ ?, bhannai-ekkārasa aṃgāiṃ-āyārāīṇi, painnagāiṃ-uttarajjhayaṇāīṇi, didvivāo-parikammasuttāibheyaṃ bārasamaṃ
aṃgaṃ, pannāṇaṃti kāuṃ bheeṇa bhaṇiyaṃ, casaddāo uvavāiyāīṇi uvaṃgāni gheppaṃti 6| vitthāro-vittharo teṇa ruī jassa so vitthārarui | “ davāṇa savabhāvā savapamāṇehiṃ jassa uvaladdhā | savāhiṃ nayavihīhiṃ ya vitthāraruī muṇeyavo

3.1-11

” davāṇaṃ-dhammatthikāyādīṇaṃ, savabhāvā-savapajjavā, savapamāṇehiṃ-paccakkhāīhiṃ, uvaladdhā-vinnāyā, savāhiṃ nayavihīhiṃ-sayalehiṃ negamādinayabheehiṃ, jo nayo jaṃ bhāvaṃ icchai eyaṃ uvaladdhaṃ jassa bhavai, so vitthāraruitti nāyavo 7 | kiriyā-aṇudvāṇaṃ teṇa
ruī jassa so kiriyāruī-“ daṃsaṇanāṇacaritte tavaviṇae savasamisaguttīsu | jo kiriyābhāvaruī so khalu kiriyāruī nāmaṃ
thāṇaṃ thāṇuttire vā oruhaṇaṃ vā muiṃgāṇaṃ

3.2-3

khittigamaṇaṃpiva paḍhamaṃ, thāṇūsaraṇaṃ va karaṇamappuvaṃ | uppayaṇaṃ piva tatto
jīvāṇaṃ karaṇamaniyāṭṭi

3.3

thāṇuva gaṃṭhideso gaṃṭhiyattasta tattha'vatthāṇaṃ | oyaraṇaṃpiva tatto puṇovi kammaṭṭhiīvivaḍḍhī

3.1-12.1

” ( 3 ) | purisadidvaṃto-jahā kei tinni purisā kiṃpi mahāṇayaraṃ gaṃtukāmā mahāḍaviṃ paḍivannā, sudīhaṃaddhāṇaṃ
aikkamaṃtā kālāikammabhīyā bhayaṭhāṇaṃ dukkaṃtā sigdhayaragaīe gacchaṃti, tato purao ubhayapāsesu gahiyaniṃsiyakaravālā pattā do
corā, te daṭṭūṇa ego pacchāsuho palāṇo, anno tehiṃ ceva gahio, tahā avaro te aikkamikaūṇa icchiyaṃnayaraṃ patto, esa didvaṃto
ayaṃ atthovaṇao-evaṃ iha saṃsārāḍavīe purisā saṃsāriṇo tinni vivakkhijjaṃti, paṃtho kammaṭṭhiī aīdīhā, bhayaṭhāṇaṃ puṇa
gaṃṭhideso, coradugaṃ puṇa rāgaddosā, tattha pacchāsuhagāmī jo ahāpavattakaraṇeṇa gaṃṭhidesaṃ pāvittā puṇo aṇiṭṭhapariṇāmo houṃ
kammaṭṭhiī ukkosaṃ pāvei, coradugagahio puṇa pabalarāgadosodayagahio gaṃṭhiyasattotti jaṃ bhaṇiyaṃ hoi, abhilaṃsiyanayarasaṃpatto
puṇa apuvvakaraṇeṇa rāgaddose core nihaṇittā aniyaṭṭikaraṇeṇa saṃpattasammadaṃsaṇotti (4) | ettha āha sīso-sa hi saṃmattaṃ uvaeseṇa lahai uyāhu aṇavaeseṇa ceva lahaitti ?, ettha bhaṇṇai-dohiṃvi payārehiṃ lahai, kahaṃ ?, paḍhaparimaṭṭhapurisatigadidvaṃteṇa-jahā
koi paṃthāo paribhaṭṭho uvaesaṃ viṇā ceva paribbhamaṃto sayameva paṃthaṃ pāvei, koi puṇa parovaeseṇa, avaro puṇa na pāvai ceva, evaṃ
ettha'vi aṇaṃtapaṇaṭṭhasumaggo jīvo ahāpavattakaraṇeṇa saṃsārāḍavīe paribbhamaṃto koi gaṃṭhiṃ pāvittā apuvvakaraṇeṇa ya gaṃṭhimaikkamaittā( graṃ0 300 ) aniyaṭṭikaraṇaṃ pāviūṇa sayameva saṃmattaiyaṃ nivāṇapurassa maggaṃ lahai, koi puṇa parovaesāo, anno puṇa

3.1-12.2

pacchābhimuhagāmī gaṃṭhisatto vā na lahaitti (5) | iyāṇiṃ jaradidvaṃto-jahā jaro koi sayameva avei, koi bhesajovaogeṇaṃ, koi puṇa
na ceva avei, evaṃ iha micchatta syameva avei, koī arihaṃtavayaṇamesajovaogeṇaṃ, anno puṇa arihaṃtavayaṇamesajovaogeṇavi na avei (6) | iyāā diṭṭhaṃto-jahā hi kaṃsiṃci koddavāṇaṃ mayaṇabhāvo sayameva kālaṃtare avei, tahā
kaṃsiṃci gomayāiparikammavaseṇaṃ, tahā annosiṃ na avei, evaṃ micchattabhāvovi, koi sayameva avei, koī puṇa parovaesaparikamaṇāe, annaro puṇa nāvei, ettha ya bhāvattho-sa hi jīvo apuvvakaraṇeṇa mayaṇaasuddhayaaddhasuddhakoddavasarisaṃ darisaṇaṃ micchādarisaṇasammāmicchaddarisaṇasammadadisaṇabheeṇa tihā kāūṇa tao atiyaṭṭikaraṇavisesāo saṃmattaṃ pāvei, evaṃ karaṇatigasahiyassa bhavajīyassa sammaddaṃsaṇasaṃpattī, abhavvassavi kassai ahāpavattakaraṇeṇa gaṃṭhipattassa arihaṃtāiriddhisaṃdaṃsaṇeṇa anneṇa vā keṇai
paoyaṇeṇa payaṭṭatassa suyasāmāiyalābho bhavati, na sesalābho hoitti (7) | iyāṇiṃ jaladiṭṭhaṃto-jahā jalaṃ maliṇaaddhasuddhasuddhabheeṇa tihā hoi, evaṃ daṃsaṇamavi micchādaṃsaṇasammāmicchādaṃsaṇasammadaṃsaṇabheeṇa apuvvakaraṇeṇa tihā kareitti (8), evaṃ
vatthadiṭṭhaṃteḍavi joyaṇā kāyavvatti (9) | saṃmattalābhavivihapasaṃgeṇaṃ lāghavatthaṃ desaviraimāīṇaṃpi lābhavihī bhannaievaṃ saṃmaddaṃsaṇalābhuttarakālaṃ sesakammassa paliovamapuhuttaṭṭhiipārikkhayāo uttarakālaṃ desaviraī labbhai, puṇo sesakammassa
ṭhiimajjhāo saṃkhejjasāgarovamesu gaesu savvaviraī labbhai, puṇo avasesaṭhiīi majjhāo saṃkhejjesu ceva sāgarovamesu gaesu

3.1-12.3

uvama dī, puṇo'vi saṃkhejjesu ceva sāgarovamesu khīṇesu khavagaseḍhitti, evaṃ jaha jāyaitti dāraṃ bhaṇiyaṃ | ahavā micchatta'saṃmattaṃ hoi, jao bhaṇiyaṃ “micchattapariṇāeṇa hoi”tti saṃmattaṃti tatyāhikayaṃ ceva, tavajjaṇaṃ ca evaṃ-samaṇopuvāmeva micchattāo paḍikkamai saṃmattaṃ uvasaṃpajjai, “ no se kappai ajjappabhiī annatitthie vā annatitthiyadevayāṇi
vā annātithiyapariggahiyāṇi arihaṃtaceiyāṇi vā vaṃdittae vā namaṃsittae vā puvviṃ aṇālattaeṇaṃ ālavittae vā saṃlavittae
vā tesiṃ asaṇaṃ vā pāṇaṃ vā khāimaṃ vā sāimaṃ vā dātuṃ vā aṇuppayātuṃ vā, nannattha rāyābhiogeṇaṃ gaṇābhiogeṇaṃ
balābhiogeṇaṃ devayābhiogeṇaṃ guruniggaheṇaṃ vittīkaṃtāreṇaṃ" ti, eyassa atthavivaraṇā-samaṇovāsao-sāvao so puvvāmevapaḍhamameva micchattāo-tatta(tthaa)saddahāṇasarūvāo paḍikkamai-niyattai, paḍikkamaṇaṃ puṇa micchattāo saṃmattagamaṇaṃ, ata evāhasaṃmattaṃ uvasaṃpajjai-saṃmattaṃ aṃgīkarei, tassa micchattāo paḍikkaṃtassa saṃmattarasāyaṇaṃ ogāḍhassa imā jayaṇā, jayaṇā nāma
sattīe akappaparihāro, no se kappai na se tassa-sāvagassa kappai-jujjai, ajjappabhiṃ-saṃpatapaḍivattikālao ārabbha, kiṃ
na kappai ?, annātithie vā, annātithiyā-caragaparivvāyagabhikkhusasarakkhāiyā, annātithiyadevayāṇi vā-ruddaviṇhubuddhāīṇi,
annātithiyapariggahiyāṇi va ceiyāṇi-arahaṃtapaḍimāsarūvāṇi, jahā uṭṭhagapariggahiyāṇi vīrabhadda mahākālāīṇi, boḍiyapariggahiyāṇi vā vaṃdittae vā, namaṃsittae vā, tattha vaṃdaṇaṃ-paṇāmo, namaṃsaṇaṃ-paṇāmapuvvagaṃ pasatthavayaṇehiṃ guṇakittaṇaṃ, tattha

3.1-12.4

ko doso hoi ? bhannai-annesiṃ sattāṇaṃ micchattāithirīkaraṇādadosotti | tahā puvvaṃ-paḍhamaṃ aṇālatteṇaṃ tehiṃ titthiehiṃ te
ālavittae vā saṃlavittae vā, tattha ekkasiṃ bhāsaṇaṃ ālavaṇaṃ, puṇo puṇo saṃlavaṇaṃ, ettha dosā-te hi annātithiyā
aitattalohagolagasarisā āmaṇāikiriyāe vācāriyā bhavaṃti, tappaccao ya kammabaṃdho hoi, tahā teṇa paricaeṇa gihāgamaṇaṃ
kareṃti, tattha ya sāvagassa sayaṇapariyaṇo agahiyamayamāro teṇa saha saṃbaṃdhaṃ gacchejjā, evamāi, paḍhamālatteṇaṃ puṇa asaṃbhamaṃ
logāṇuvāyabhaeṇa karemāṇo tumaṃti emāi kiṃpi bhaṇai | tahā tesiṃ annātithiyāṇaṃ asaṇaṃ-oyaṇāiṃ, pāṇaṃ-dagakhāpāṇagāi,
khāhaṃma-tausaphālai sāimaṃ-kakkolalavaṃgāi-dāuṃ vā aṇuppayāuṃ vā na kappai, tattha ekkaṃsa dāṇaṃ, puṇo puṇo aṇuppayāṇaṃ,
vāsaddo vigappe, kiṃ savvahā na dei ?, nannattha rāyābhiogeṇa ityādi, rāyābhiogaṃ mottūṇaṃ gaṇābhiogaṃ mūttūṇaṃ balābhiogaṃ mottūṇaṃ devayābhiogaṃ mottūṇaṃ, guruniggahaṃ mottūṇaṃ, vittīkaṃtāraṃ mottūṇaṃ, kiṃ bhaṇiyaṃ hoi ? bhannai-rāyābhiogāiṇā
deṃtovi na dhammamaikkamai, kahaṃ ? rāyābhiogeṇa deto nāiyarai dhammaṃ | tatthudāharaṇaṃ-hatthiṇāure nagare jitasattū nāma rāyā,
kattio seṭṭhī pegamasahassapaḍhamāsaṇio sāvagavannaṇo, evaṃ kālo vaccati, tattha ya parivvāyago māsaṃmāseṇa khamati, taṃ
savvalogo āḍhāti, kattio nāḍhāti, tāhe se so geruo paosamāvanno, chiddāṇi maggati, annayā rāyāe nimaṃtio pāraṇe
necchai, bahuso 2 rāyā nimaṃtei, tāhe bhaṇati-jai ṇavaraṃ me kattio pariveseti to jememi, rāyā bhaṇati ? evaṃ karemi,

3.1-12.5

rāyā samaṇūso kattiyassa gharaṃ gao, kattio bhaṇati-saṃdisaha, rāyā bhaṇati-geruyassa parivesehi, kattio bhaṇai-vaṭṭai
amha, tubbhaṃ visayavāsitti karomi, ciṃtei-jai pavaḍoḍahaṃ hoṃto to ṇa evaṃ saṃbhavaṃta, pacchā peṇa parivesithaṃ, so parivesijjaṃte
aṃguliṃ cāleti, pacchā kattio teṇa niveeṇa pavatito pegamasahassaparivāro muṇisuvvayasāmisamīpe, bārasamaṃgāṇi (paḍhio)
pariyāo bārasa varisāṇi, pūriyāū sohamme kappe sakko jāto, so parivvāyago teṇa abhiogeṇa ābhiogio
erāvaṇo jāto, pāsiya sakkaṃ palāo, gahio, sakko cilaggo, do sīsāṇi kayāṇi, sakkavi do jātā, evaṃ jāvaṃtiyāṇi
sīsāṇi viuvvati tāvaṃtiyāṇi sakkovi sakkarūvāṇi viuvvati, tāhe nāsiumāraddho, sakeṇāhao pacchāṭhio, evaṃ rāyābhiogeṇa tyaṃ (deṃ) to nātikamati, kettiyā erisayā hohiṃti je pavaḍsaṃti tamhā na dāyavvaṃ | gaṇābhiogeṇa varuṇo, jahā gaṇābhiogeṇa varugo rahumule niutto, evaṃ kovi sāvago gaṇābhiogeṇa bhattaṃ davāvijjeja, detovi so nāiyarati dhammaṃ | gaṇo nāma
gamudāo | balābhiogevi emeva | devatābhiogeṇa jahā ego gihattho sāvago jāto, teṇa vāṇamaṃtarāṇi ciraparicitāṇi
ujjhiyāṇi, egā tattha vāṇamaṃtarī paosamāvaṇṇā tassa gāvīrakkhaṇago putto, tīe vāṇamaṃtarīe gāvīhiṃ samaṃ avahario,
tāhe uiṇṇā sāhū tajeṃtī kiṃ mamaṃ ujjhisi tti ? sāvago bhaṇati-navari mā mama dhammavirāhaṇā bhavau, sā bhaṇatimamaṃ accehi, so bhaṇati-jiṇapaḍimāṇaṃ avasāṇe ṭhāhi, āmaṃ ṭhāmi, teṇa ṭhaviyā, tāhe dārago gāvīu āṇīyāuṃ, erisayā

3.1-12.6

kettiyā hohiṃti tamhā na dāyavvaṃ, evaṃ davāvijaṃto nāticarati | guruniggaheṇa-bhikkhuuvāsagaputto sāvagadhuyaṃ maggati, tāṇi
na deṃti, so kavaḍasahuttaṇeṇa sāhū sevati, tassa bhāvao uvagataṃ, pacchā sāheti-teṇa kāraṇeṇa puvvaṃ ṭhukkomi, iyāṇiṃ
sabbhāvo sāvayo, sāhū pucchaṃti, tehiṃ kahitaṃ, tāhe dinnā dhūyā, so sāvago juyagharaṃ kareti, annayā tassa mātāpitarā bhattaṃ
bhikkhugāṇa kareṃti, tāī bhaṇaṃti-ajja ekkaṃsi vaccāhi, so gao, bhikkhūehiṃ vijāe abhimaṃtiūṇa phalaṃ dinnaṃ, tāe
vāṇamaṃtarīe āhiṃḍio, gharaṃ gao taṃ sāvagadhūyaṃ bhaṇati, bhikkhugāṇa bhattaṃ demo, sā necchati, dāsāṇi sayaṇo ya āraddho,
sajjo ussaviṃyā, āyariyāṇa gaṃtuṃ kaheti, tehiṃ jogapaḍibhedo dinno, sā vāṇamaṃtarī ṇaṭṭhā, sābhāvivao jāo,
pucchati-kahaṃ kahaṃ vatti, kahite paḍiseheti, anne bhaṇaṃti-tīe mayaṇāmijāe vāmio ( pra0 vamāvio ) sutto sābhāvivao
jāo, bhaṇaṃti-aṃbāpiucchaleṇa bhaṇāmi vaṃciutti, taṃ kira phāsuyaṃ sāhūṇaṃ dinnaṃ, erisayā kettiyā āyariyā hohiṃti ?,
tamhā pariharejā | vittīkaṃtāreṇaṃ dejā, jahā soraṭṭhago saddho ujjeṇiṃ vaccati dukkāle tavassiṇaehiṃ samaṃ, tassa patthayaṇaṃ khīṇaṃ,
na puṇa jāṇaṃti kiṃ puṇa bhavissatitti, rāyā bhaṇati kumārassa mahaṃto koi lābho bhavissatitti bhaṇiūṇa uṭṭhio atthāṇāo,
sejjaṃso'vi gao niyamabhavaṇaṃ, tattha oloyaṇaṭṭhio pecchati sāmiṃ pavisamāṇaṃ, so ciṃtei-kahiṃ mayā erisaṃ nevatthaṃ diṭṭhapuvvaṃ,
jārisaṃ ca pappiyāmahassatti, jāī saṃbhariyā, so puvvabhave bhagavao sārahī āsi, teṇa tattha titthayaraliṃgeṇa diṭṭhotti,

3.1-12.7

vairanābhe ya pavayaṃte imovi aṇu pavvaio, teṇa tattha suyaṃ-jahesa vairanābho bharahe paḍhamatitthayaro bhavissatitti, taṃ eso so
bhagavaṃti, tassa ya maṇūso khoyarasaghaḍeeṇa saha aīi, taṃ gahāya bhagavaṃtamuvaṭṭhio, kappatitti sāmiṇā pāṇī pasārio,
savvo nisaṭṭho pāṇīsu, acchiddhapāṇī bhayavaṃ, uvari siddhā vaḍḍhai, ṇa ya chaḍḍijjai, bhagavato ega laddhī, bhagavayā so pārio,
tattha dinnāṇi pañcabhūyāṇi, tajahā-vasuhārā vuṭṭhā, celukkhevo kao, āhāyāo devaduṃduhio, gaṃdhodayakusumavarisaṃ mukkaṃ, āgāse
ya aho dāṇaṃ 2 ghuṭṭaṃti, tato taṃ devasannivāyaṃ pāsiūṇa logo sejjaṃsagharamuvagao, te tāvasā anne ya rāyāṇo, tāhe sejjaṃso
te pannaveti-evaṃ bhikkhā dijjai, eetti ca diṇṇe soggaṃti gammai, tato te savve'vi pucchaṃti-kahaṃ tume jāṇithaṃ jahā sāmissa
bhikkhā dāyavvatti, sejjaṃso bhaṇati-jātissaraṇeṇa, ahaṃ sāmiṇā saha aṭṭha bhavaggahaṇāṇi ahesi, tato saṃjāyakouhallā bhaṇaṃtiicchāmo nāuṃ aṭṭhasu bhavaggahaṇesu ko ko tumaṃ sāmiṇo āsitti ?, tato so tesiṃ pucchaṃtāṇaṃ appaṇo sāmissa ya aṭṭhabhavasaṃbaṃdhaṃ kahaṃ kaheti | sayaṃbhūramaṇamacche vā jahā paḍimāsaṃṭhiyamacche paume ya daṭṭūṇa labhaṃti, tattha kira macchauvamāṇaṃ savvasaṃṭhāṇāṇi

3.1-12.8

vatthi, mottuṃ valayasaṃṭhāṇaṃti (1), 'sue' ya titthagarāivayaṇe labbhai, jahā āṇaṃdakāmadevehiṃ laddhaṃ, tesiṃ cariyāṇi jahā uvāsagadasāsu tahā daṭṭavvāṇi (2), 'aṇubhūe' ya kiriyāphalāve sai labbhai, jahā vakkalacīriṇā piusaṃtagaṃ uvagaraṇaṃ paḍilehaṃbhikkhuehiṃ bhaṇṇai-amha evaṃ vahāhiṃ patthayaṇaṃ, to tujjhavi dejjihitti, teṇa paḍivannaṃ, annayā tassa poisaraṇī jāyā, so cīvarehiṃ veḍhio tehiṃ aṇukampāe, so bhaṭṭāragāṇa namokkāraṃ karaṃto kālaṃ gao devo vemāṇio jāo, ohiṇā taccibvāyasarīraṃ
pecchai tāhe sabhūseṇeṇa hattheṇa pariveseti, saddhāṇa ogaṃbhācaṇā, āyariyāṇa āgamaṇaṃ, kahaṇaṃ ca, tehiṃ bhaṇiyaṃ-jāha aggahatthaṃ
giṇihaūṇa bhaṇaha-namo arahaṃtāṇaṃ bujjha gujjhagā 2, tehiṃ ghettūṇa bhaṇio, saṃbuddho, vaṃdittā logassa kaheti jahā-natthi etthaṃ
dhammo, tamhā pariharejjā, aha tesiṃ dāṇe ko doso hojjā jeṇevaṃ asaṇādadāṇaniseho kīrai ? bhannai-tesiṃ tavbhattāṇaṃ ca
micchattathirīkaraṇaṃ, dhammabuddhīe diṃtassa saṃmattalakkhaṇaṃ āraṃbhāidoso ya hoi, aṇukaṃpāe puṇa dejjāvi, jao bhaṇiyaṃ-“ savvahiṃpi jiṇehiṃ dujjayajiyarāgadosamohehiṃ | sattāṇukaṃpaṇaṭṭhā dāṇaṃ na kahiṃci paḍisiddhaṃ

3.1-13

” tahā vuttīevi bhaṇiyaṃ, dāṇevi
egaṃtaso se pāve kamme kajjai teṇa na dei, kārulliyāe puṇa deivi jayaṇāe, navi dhammotti
ahavā imehiṃ payārehiṃ saṃmattāilābho hoi-“diṭṭhe sue maṇubhūe kammāṃṇa khae kae uvasame yam̐ | maṇavam̐yaṇakāyajoge ya pasatthe
lavbhae bohī

3.1-14.1

” diṭṭhe-bhagavaṃtapaḍimāiṃe sammattāilābho hoi, jahā seyaṃseṇa bhagavaṃtadaṃsaṇāu laddhaṃ, tattha kahāṇagaṃ-kurujaṇavae gayapuranagare bāhubaliputto somappabho, tassa putto sejaṃso juvarāyā, so sumiṇe maṃdaraṃ pabayaṃ sāmavannaṃ pāsati, tato
ṇaṇa amayakalaseṇābhisitto abbhahiyaṃ sohiumāḍhatto, nayaraseṭṭī subuddhīnāmā, so sūrassa rassisahassaṃ thāṇāu caliyaṃ
pāsati, navari sejaṃseṇa hukkuttaṃ so ahiyaraṃ teyasaṃpanno jāo, rāiṇā sumiṇe eko puriso mahappamāṇo mahuyā rivubaleṇa
saha jujjhaṃto diṭṭho, sejaṃseṇa sāhejjaṃ dinnaṃ, tao teṇa taṃ balaṃ bhaggaṃti, tato acchāṇīe egato miliyā sumiṇe sāhaṃti,
teṇaṃti, tassakkhāṇagaṃ imaṃ-poyaṇapure ṇagare macaṃdo rāyā, tassa dhāriṇī devī, sā kayāi tassa raṇṇo oloyaṇagayassa
kese raṇati, paliyaṃ daṭṭuṇa bhaṇati-sāmi ! dūo āgautti, raṇṇā diṭṭho visāriyā, ṇa ya passati apuvvaṃ jaṇaṃ, tato bhaṇatidevi ! divaṃ te cakkhū, tīe paliyaṃ daṃsiyaṃ, dhammahuo ya sotti, taṃ ca daṭṭūṇa dummaṇasio rāyā, taṃ nāūṇa devī bhaṇailajjaha vuḍḍhabhāveṇaṃ, nivārijjahiti jaṇo, tato bhaṇati devi ! ṇa evaṃ, kumāro bālo asamattho payāpālaṇe hojaṃti me maṇṇuṃ
jāpaṃ, puvvapurisāṇuciṇṇeṇaṃ maggeṇaṃ ṇa gato'haṃti, ciyāre, tumaṃ pasaṇṇacaṃdaṃ sārakkhamāṇī acchasutti, sā nicchiutā gamaṇe,
tato puttassa rajjaṃ dāūṇa ghātidaṃsihio disāpokkhiyatāvasattāe dikkhio, cirasuttaṃ āsamapade ṭhio, devīe puvāhuo
gabbho ya parivaḍḍhai, pasannacaṃdassa ya cārapurisehiṃ niveio, puṇṇasamae ya pakhyā kumāraṃ, vakkalesu ṭhaviutti vakkalacīrīti,

3.1-14.2

devī vivaiyārogeṇa mayā, vaṇamahisīduddheṇa ya kumāro vaḍḍhāvijjai, dhātīvi jāva kāleṇa kālagatā, kaḍhiṇeṇa vaḍḍhati risī,
vakkalacīri parivaḍḍhio ya, lihiūṇa daṃsio cittakārehiṃ pasaṇṇacaṃdassa, teṇa siṇeheṇa gaṇigādārigāu risirūviṇīo
khaṃḍamayavivihaphalehiṃ taṃ lobhehaṃti patthaviyāo, tāo ṇaṃ phalehiṃ mahurehiṃ vayaṇehiṃ sukumālapīṇunnayathaṇasaṃpīḷaṇehi ya lobhaṃti,
so kayasamavāo gamaṇe jāva atigao tāvasamaṃḍagaṃ saṃṭhaveuṃ tāva rukkhārūḍhehiṃ cārapurisehiṃ tāsiṃ sannā dinnā-risī āgautti, tāo duyamakkaṃtāo, so tāsiṃ vīhimaṇusajamāṇo tāto apassamāṇo annato gato, so aḍavīe paribhamaṃto rahagataṃ purisaṃ
daṭṭuṇa tāta abhivādayāmitti bhaṇaṃto rahiṇā pucchito-kumāra ! kattha gaṃtavvaṃ ?, so bhaṇai-poyaṇaṃ nāma āsamapayaṃ, tassa ya
purisassa tattheva gaṃtavvaṃ, teṇa samamaṃ vaccamāṇo rahiṇo bhāriyaṃ tāyatti ālavati, tīe bhaṇiyaṃ-ko imo uvayāro ?, rahiṇā
Line 1: maṇiyā gaṃtṛṃ | isigirisim nūeṃ ema āsamapade vahiuo ṇa yāṇaṃti visesaṃ, ṇa se kuvviyavva, turaṃge ya bhaṇati-kiṃ ime migā
Line 2: vāvi jaṃti ?, tato rattiṇā bhaṇio-kumāra ! ete mayaṃmi ceva kajje uvabhujaṃti, ṇa ettha doso. teṇavi se diṇṇā modagā, so
Line 3: gaṃtaṃ poyaṇāpayaṇavāsīhiṃ ge kumārehiṃ pattāribhāṇi betra phalāṇi dinnapuvvāṇinti, vaṃcaṃtāṇa ya se ekkoreṇa saha juddhaṃ jātaṃ,
Line 4: vahiyā bācapahāro kato, gitaraggayaṇagaripogegijjo bhaṇati-atthi viulaṃ gharaṃ taṃ geṇḍasu kharutti, tehiṃ tīhiṃpi jaṇehiṃ raho bhario,

3.1-14.3

Line 5: vayaṃbha pacā poyaṇaṃ, mogaṃ (eadhisaeraṇa) ahasa gigalitao, uḍḍayaṃ maggasutti, so bhamaṃto maṇiyāghare gaṃtūṣa bhaṇai tāya ! abhivādaLine 6: sāyaheśa tuyeṇa mogkha vacati, maṇiyāgaha maṇitrī dijnāti, nimmati, tīe kāmavato maddāvio, tato aṇicchaṃtasma kataṃ nahapaLine 7: ridehiṃ, taptībhagavatā ya vaṇṇābhagṇavigadvibho maṇiyādāritā pāṇi gāhiu ṇṇāhivio ya, mā me risivesaṃ acaṇehitti jaṃgamāṇo
Line 8: soī patthaṃ | vevasākṣī dhammamma-tīsa rataṃte parivo jagāro kīrae, tājo ya maṇiyāo gāmamāṇīu bahucaraṃ citi, jo ya
Line 9: sāgaro devejaṇā viṇāsio tyo tholaṃ so pāgaṇoṃ kareti raṇṇo-hamāre anjamni anigato, amhehiṃ visesam bhaeṇa
Line 1: maṇiyā gaṃtūṇaṃ | isigirisim nūṇaṃ ema āsamapade vahiuo ṇa yāṇaṃti visesaṃ, ṇa se kuvviyavva, turaṃge ya bhaṇati-kiṃ ime migā
maṇiyā gaṃtūṇaṃ | isigirisim nūṇaṃ ema āsamapade vahiuo ṇa yāṇaṃti visesaṃ, ṇa se kuvviyavva, turaṃge ya bhaṇati-kiṃ ime migā
vāvi jaṃti ?, tato rattiṇā bhaṇio-kumāra ! ete mayaṃmi ceva kajje uvabhujaṃti, ṇa ettha doso. teṇavi se diṇṇā modagā, so
gaṃtṛṃ poyaṇāpayaṇavāsīhiṃ ge kumārehiṃ cattāribhāṇi vetra phalāṇi dinnapuvvāṇinti, vaṃcaṃtāṇa ya se ekkoreṇa saha juddhaṃ jātaṃ,
vaḍhiyā bācapahāro kao, gitaraggayaṇagaripogegijjo bhaṇati-atthi viulaṃ gharaṃ taṃ geṇhasu kharutti, tehiṃ tīhiṃpi jaṇehiṃ raho bhario,

3.1-14.4

kayaṃca pacā poyaṇaṃ, motaṃ (rāadhisaeraṇa) aḍātha gigalitao, uḍḍayaṃ maggasutti, so bhamaṃto maṇiyāghare gaṃtūṣa bhaṇai tāya ! abhivādamāyaheśa tuyeṇa mokkha vacati, maṇiyāgaha maṇio dijñāti, nimbhaṃti, tīe kāmavato maddāvio, tato aṇicchaṃtasma kataṃ nahaparihaṃ, taṇtobhagavatā ya vaṇṇābharaṇavigadvibho maṇiyādāritā pāṇi gāhiu ṇṇāhivio ya, mā me risivesaṃ avaṇehitti jaṃgamāṇo
soī patthaṃ | vevasākṣī dhammassa-tīsa rataṃte parito jamgāro kīrae, tāo ya maṇiyāo gāmamāṇīu bahucaraṃ citi, jo ya
sāgage deveṇaṇā viṇāsio tyo tholaṃ so pāgaṇoṃ kareti raṇṇo-hamāre anjamni anigato, amhehiṃ visesam bhaeṇa
Line 1: maṇiyā gaṃtūṇaṃ | isigirisim nūṇaṃ ema āsamapade vahiuo ṇa yāṇaṃti visesaṃ, ṇa se kuvviyavva, turaṃge ya bhaṇati-kiṃ ime migā
Line 2: vāvi jaṃti ?, tato rattiṇā bhaṇio-kumāra ! ete mayaṃmi ceva kajje uvabhujjaṃti, ṇa ettha doso. teṇavi se diṇṇā modagā, so
Line 3: gaṃtūṇaṃ poyaṇāpayaṇavāsīhiṃ ge kumārehiṃ cattāribhāṇi ceva phalāṇi dinnapuvvāṇinti, vaṃcaṃtāṇa ya se ekkoreṇa saha juddhaṃ jātaṃ,
Line 4: vahiyā bācapahāro kao, gitaraggayaṇagaripogegijjo bhaṇati-atthi viulaṃ ghaṇaṃ taṃ geṇhasu kharutti, tehiṃ tīhiṃpi jaṇehiṃ raho bhario,

3.1-14.5

Line 5: kayaṃ ca pattā poyaṇaṃ, mottaṃ (rāadhisaeraṇa) aḍātha gigalitao, uḍḍayaṃ maggasutti, so bhamaṃto maṇiyāghare gaṃtūṇa bhaṇai tāya ! abhivādaLine 6: sāyaheśa tuyeṇa mokkha vacati, maṇiyāgaha maṇio dijñāti, nimbhaṃti, tīe kāmavato maddāvio, tato aṇicchaṃtassa kataṃ nahapaLine 7: rihaṃ, taṇtobhagavatā ya vaṇṇābharaṇavigadvibho maṇiyādāritā pāṇi gāhiu ṇṇāhivio ya, mā me risivesaṃ avaṇehitti jaṃgamāṇo
Line 8: soī patthaṃ | vevasākṣī dhammassa-tīsa rataṃte parito jamgāro kīrae, tāo ya maṇiyāo gāmamāṇīu bahucaraṃ citi, jo ya
Line 9: sāgage deveṇaṇā viṇāsio tyo tholaṃ so pāgaṇoṃ kareti raṇṇo-hamāre anjamni anigato, amhehiṃ visesam bhaeṇa
maṇiyā gaṃtūṇaṃ | isigirisim nūṇaṃ ema āsamapade vahiuo ṇa yāṇaṃti visesaṃ, ṇa se kuvviyavva, turaṃge ya bhaṇati-kiṃ ime migā
vāvi jaṃti ?, tato rattiṇā bhaṇio-kumāra ! ete mayaṃmi ceva kajje uvabhujaṃti, ṇa ettha doso. teṇavi se diṇṇā modagā, so
gaṃtūṃ poyaṇāpayaṇavāsīhiṃ ge kumārehiṃ pattāribhāṇi vetra phalāṇi dinnapuvvāṇinti, vaṃcaṃtāṇa ya se ekkoreṇa saha juddhaṃ jātaṃ,
vahiyā bācapahāro kato, gitaraggayaṇagaripogegijjo bhaṇati-atthi viulaṃ gharaṃ taṃ geṇḍasu kharutti, tehiṃ tīhiṃpi jaṇehiṃ raho bhario,

3.1-14.6

kayaṃma pacā poyaṇaṃ, mogaṃ (rāadhisaeraṇa) aḍātha gigalitao, uḍḍayaṃ maggasutti, so bhamaṃto maṇiyāghare gaṃtūṣa bhaṇai tāya ! abhivādasāyaheṇa tuyeṇa mogkha vacati, maṇiyāgaha maṇitrī dijnāti, nimmati, tīe kāmavato maddāvio, tato aṇicchaṃtasma kataṃ nahaparihaṃ, taṇtobhagavatā ya vaṇṇābharaṇavigadvibho maṇiyādāritā pāṇi gāhiu ṇṇāhivio ya, mā me risivesaṃ acaṇehitti jaṃgamāṇo
soī patthaṃ | vevasākṣī dhammassa-tīsa rataṃte parivo jagāro kīrae, tāo ya maṇiyāo gāmamāṇīu bahucaraṃ citi, jo ya
sāgage deveṇaṇā viṇāsio tyo tholaṃ so pāgaṇoṃ kareti raṇṇo-hamāre anjamni anigato, amhehiṃ visesam bhaeṇa
paṇṇīo viuṇo pamaṇacaṃdamma raṇṇo, te doḍavi laddhaṃsamattā ( graṃ. 500 ) paṇayā sirehiṃ kevaliṇo, suhu me daṃsio
maggotti vakkalacīrī patteyabuddho gao piyaraṃ gaheūṇa vaṭṭamāṇasāmiṇo pāsaṃ
tahā kammāe khae lakkhaḍa, jahā caṃḍakosieṇaṃ laddhaṃ, tassa kahāṇagaṃ-ego khamago pāraṇae gao vāsigamaghassa,
teṇaṃ maṃḍukkiyā virāhiyā, khuḍeṇa paḍicoio, tāhe so bhaṇati-ki ḍamāovi mae māriyāo ?, loyamāriyāu daṃseti, tāhe
khuḍeṇa nāyaṃ-viyāle āloehiti, so āvassae āloettā uvaviṭṭho, khuḍḍo ciṃtei-nūṇaṃ se vissariyaṃ, tāhe sāriyaṃ,
ruṭṭo, āhuṇāmiṃti uṭṭhāio khuḍḍagassa, tattha khaṃbhe āvaṭṭio mao virāhiyasāmanno jotisiesu uvavaṇṇo, tatto cuo
kaṇagakhale paṃcaṇhaṃ tāvasasayāṇaṃ kulavatissa tāvasoe uyare āyāo, tāhe dārago jāto, tattha se kosiutti nāma kayaṃ, so
aīva teṇaṃ sahāveṇaṃ caṃḍakoho, tattha aṇṇovi atthi kosiyā tassa caṃḍakosiotti nāmaṃ kayaṃ, so ya kulavatī mato, pacchā

3.1-14.7

so kulavatī jāto, so tattha vaṇasaṃḍe mucchio tesiṃ tāvasāṇaṃ tāṇi phalāṇi na deti, te alahaṃtā gayā disodisiṃ, jeuvi
tattha govālādi eti taṃpi haṃtuṃ dhāḍeti, tassa adūre seyaviyā nāma nayarī, tao rāyaputtehiṃ āgaṃtūṇa virahipa paḍiniveseṇa
bhaggo vaṇasaṃḍo, tassa govālaehiṃ kahiyaṃ, so kaṃṭiyāṇaṃ gayao, tāo chaḍḍettā parasuhattho gao roseṇa dhamadhamaṃto, kumārehiṃ
diṭṭho eṃto, to taṃ daṭṭūṇa palāyā, sovi kuhāḍahattho padhāvaṃto khaḍḍe āvaḍiūṇa paḍio, so kuhāḍo aṅge ṭhio, tattha se
siraṃ dobhāe kayaṃ, tattha mao taṃmi ceva vaṇasaṃḍe diṭṭhīviso sappo jāo, teṇa roseṇa lobheṇa ya taṃ rakkhaṃ vaṇasaṃḍaṃ, te tāvasā
save daḍḍhā, je addaṭṭhā te ṇaṭṭhā, so'vi tisaṃjhaṃ vaṇasaṃḍaṃ pariyaṃciūṇa jaṃ sauṇagamavi pāsati taṃ ḍahati, tāhe sāmī teṇa
diṭṭho, tato āsurutto mamaṃ na yāṇāsi ?; khara najjhāittā pacchā sāmiṃ paloeti, so na ḍajjhati jaha agge, evaṃ do tinni
vāre, tāhe gaṃtūṇa usasi, usaruttā avakkamati mā me uvariṃ paḍihiti, tahavi na marati, evaṃ tinni vāre, tāhe paloeṃto
acchati amarariseṇa, tassa bhagavato rūvaṃ pecchaṃtassa tāṇi visabhariyāṇi acchīṇi vijjhāyāṇi sāmiṇo kaṃtisohammayāe,
tāhe sāmiṇā bhaṇiya-uvasama bho caṃḍakosiyā ! tāhe īhāvūha maggaṇagavesaṇaṃ kareṃtassa jāisasaraṇaṃ samuppannaṃ, tāhe tikhutto
āyāhiṇapayāhiṇaṃ karettā bhattaṃ paccakkhāi, maṇasā titthayaro jāṇati, tāhe so bile tuṃḍaṃ choḍuṃ ṭhio mā'haṃ ruṭṭho saṃto
logaṃ mārehissāmi, sāmī tassa aṇukaṃpāe acchati, sāmiṃ daṭṭhaṇa govālavakaḍuvālā aligyaṃti, rakkhehiṃ āverettā appāṇaṃ

3.1-14.8

tassa sappassa paṭṭāṇe khivaṃti, na calaitti allīṇā, kaṃṭṭehiṃ vaṭṭio tahavi na phuraitti, tehiṃ logassa siḍhaṃ, tato logo āgaṃtūṇa sāmiṃ vaṃdittā taṃpi maheṃti, annāo ya ghayavikkaṇiyāu taṃ sappaṃ makkheṃti phariseṃti, so pivīliyāhiṃ gahio, taṃ
veyaṇaṃ ahiyāseti, addhamāsassa mao sahassāre uvavanno
tahā uvasame ya saṃte labbhai jahā aṃgārisiṇā laddhaṃ, tassa cariyaṃ-campāe kosiyajjo nāma ajjhāvao, tassa do sīsāaṃgārisī ruddao ya, aṃgao mahuo, teṇa se aṃgārisī nāmaṃ kayaṃ, ruddao so gaṃṭhiuccheyao, te teṇa uvajjhāeṇa dārugāṇaṃ
patthaviyā, aṃgārisī aḍavīo u bhāragaṃ gahāya paḍietti, ruddao divasam̐ ramettā viyāle saṃbhariya, tāhe pahāvio aḍaviṃ taṃ
ca pecchai dārubhārageṇa eṃtagaṃ, ciṃteiya-nikuṭṭho mi uvajjhāeṇatti, io ya joisattā nāma vacchavālī puttassa paṃthagassa bhattaṃ
neūṇa dārubhāraeṇa eti, ruddeṇa .sā egabaḍḍāe māriyā, taṃ ca dārubhāraṃ gahāya anneṇa maggeṇa purao āgao uvajjhāyassa
diṭṭho, tato āsurutto mamaṃ na yāṇāsi ?; khara najjhāittā pacchā sāmiṃ paloeti, so na ḍajjhati jaha agne, evaṃ do tinni
Wait: जह अग्ने or जह अग्गे? "अग्गे" - looks like अग्गे (g-ga with e-matra). Wait, look closely: "अग्गे,".
Wait, "so na ḍajjhati jaha agge" - "agne" or "agge"? In Prakrit it's aggī or agge. Here it is 'agge'.
vāre, tāhe gaṃtūṇa usasi, usaruttā avakkamati mā me uvariṃ paḍihiti, tahavi na marati, evaṃ tinni vāre, tāhe paloeṃto
acchati amarariseṇa, tassa bhagavato rūvaṃ pecchaṃtassa tāṇi visabhariyāṇi acchīṇi vijjhāyāṇi sāmiṇo kaṃtisohammayāe,

3.1-14.9

tāhe sāmiṇā bhaṇiya-uvasama bho caṃḍakosiyā ! tāhe īhāvūha maggaṇagavesaṇaṃ kareṃtassa jāisasaraṇaṃ samuppannaṃ, tāhe tikhutto
Wait: "īhāvūha maggaṇagavesaṇaṃ" - is there a space? Yes, "īhāvūha maggaṇagavesaṇaṃ".
"jāisasaraṇaṃ" - or "jāisaraṇaṃ"? Wait, look at "jāisasaraṇaṃ": jā - i - sa - sa - ra - ṇaṃ. Yes, double sa: jāisasaraṇaṃ.
āyāhiṇapayāhiṇaṃ karettā bhattaṃ paccakkhāi, maṇasā titthayaro jāṇati, tāhe so bile tuṃḍaṃ choḍuṃ ṭhio mā'haṃ ruṭṭho saṃto
"choḍuṃ" - cha + o + ḍa + u + ṃ = choḍuṃ.
logaṃ mārehissāmi, sāmī tassa aṇukaṃpāe acchati, sāmiṃ daṭṭhaṇa govālavakaḍuvālā aligyaṃti, rakkhehiṃ āverettā appāṇaṃ
Wait, "govālavakaḍuvālā" or "govālavakaḍuālā"?
Look at 'govālavakaḍuvālā': go - vā - la - va - ka - ḍu - vā - lā. Or "govālavaḍḍuvālā"? "govālavaḍḍuvālā" or "govālakaḍḍuvālā"?
ga - o = go
va - ā = vā
la = la
va = va
ka = ka
ḍa - u = ḍu
va - ā = vā
la - ā = lā
गो (go) वा (vā) ल (la) व (va) क (ka) डु (ḍu) वा (vā) ला (lā).
In Prakrit: "govāla-vaḍḍavālā" or "govāla-vaḍḍhavālā" or "govālaka-vaḍḍuvālā"?
vā (vā)
go - vā - la - ka - ka - ḍu - vā - lā?
vā (vā)
ड (ḍa with u?)
Wait, could it be "गोवालक-कडुवाला"?
ga + o = go
va + ā = vā
la = la
Wait, look at the space: "govālavakaḍuvālā ' aligyaṃti"?
In line 6: "alliyaṃti"!
Yes! a - lli - yaṃ - ti = alliyaṃti!
Wait, let's re-examine: "govālavakaḍuvālā ' alliyaṃti"?
Wait, is it "govālavaḍḍuvālā"?
"govālavaḍḍuvālā" or "govālaka-vaḍḍuvālā" or "govālaka-kaḍḍuvālā"?

3.1-14.10

Usually: "गोवाल-दारगा" or "गोवाल-वड्डवाला" (cowherd boys, vāḍava / go-vāla-vaḍḍhavāla).
go - vā - la - va - ka - ḍu - vā - lā
ga(1) o
va(2) ā
la(3)
ka(4)
logaṃ mārehissāmi, sāmī tassa aṇukaṃpāe acchati, sāmiṃ daṭṭhūṇa govālavakaḍuvālā ' alliyaṃti, rakkhehiṃ āverettā appāṇaṃ
da - ṭṭha - ū - ṇa. Yes, "daṭṭhūṇa".
ga - o = go
va - ā = vā
la = la
va = va
ka = ka
ḍa - u = ḍu
va - ā = vā
la - ā = lā
Line 7: "tahavi na phuraitti, tehiṃ logassa siḍhaṃ,"
tassa sappassa paṭṭāṇe khivaṃti, na calaitti allīṇā, kaṃṭṭehiṃ vaṭṭio tahavi na phuraitti, tehiṃ logassa siḍhaṃ, tato logo āgaṃWait: "paṭṭāṇe" or "paṭṭāṇe"?
Look at the letter: pa + ṣṭhā? No, pa + ṭṭhā = "paṭṭāṇe" or "uṭṭhāṇe"?
It's 'pa': "paṭṭāṇe" or "piṭṭhāṇe" or "iṭṭhāṇe"?
Wait, look at "tassa sappassa": then 'paṭṭāṇe' (wait, "laṭṭhi" - sticks? "laṭṭhīo"?)
"tassa sappassa piṭṭhe leḍūo khivaṃti" or "laṭṭhīo khivaṃti"?
It is: 'la' - 'ṭṭha' - 'ī' - 'o'?
ta - sa - sa = tassa
sa - pa - sa - sa = sappassa
In 'सप्पस्स', 'प' has a square bottom.
ka - ṃ = kaṃ
ṭ - ṭhe - ha - i - ṃ = ṭṭhehiṃ (kaṃṭṭhehiṃ or kaṭṭhehiṃ?)
'va' - 'ṭṭha' or 'ḍha'?
"veḍhio"! Yes!
Now look at "kaṃṭṭehiṃ" vs "kaṭṭhehiṃ":
Wait, "tehiṃ logassa siḍhaṃ" - "tehiṃ logassa kahiyaṃ" or "siḍhaṃ"?
"tahavi na phuraitti, tehiṃ logassa"
Then: 'si' - 'ṭṭha' - 'ṃ' = "siṭṭhaṃ"!
"तेहिं लोगस्स सिट्ठं"! Yes, perfectly siṭṭhaṃ!
"tassa sappassa [????] khivaṃti"
Clods of earth = leḍḍū, leṭṭhu!
"leṭṭhūo" or "leṭṭhao" or "leḍḍūo"?
"leṭṭhūo"!
la + e = le
ṭṭha + ū = ṭṭhū
o = o

3.1-14.11

Wait! Could it be "govālavaḍḍūvālā" or "govāla-vaḍḍhavālā" or "govāladāragā"?
ga - o = go
va - ā = vā
la = la
va = va (or ka?)
ka = ka (or ḍa?)
go - vā - la - va - ka - ḍu - vā - lā?
Wait, why "govālavakaḍuvālā"?
गोवाल (govāla)
क (ka) - गोवालक (govālaka)
Yes, 'govālavakaḍuvālā'.
"govālavakaḍuvālā ' alliyaṃti,"
"tūṇa sāmiṃ vaṃdittā taṃpi maheṃti, annāo ya ghayavikkaṇiyāu taṃ sappaṃ makkheṃti phariseṃti, so pivīliyāhiṃ gahio, taṃ"
- "sāmiṃ vaṃdittā taṃpi maheṃti,"
- "annāo ya ghayavikkaṇiyāu" - wait, ghayavikkaṇiyāu or ghayavikkiṇiyāu?
Let's zoom in on "घयविक्कणियाउ":
ka - ta = kta or ka - ca or ka - va or ka - ka (kka)? It is double ka: 'kka'!
ya - ā = yā
u = u
Wait, is it "ghayavikkaṇiyāu" or "ghayavikkiṇiyāu"?
So 'kka' has no i-matra: "ghayavikkaṇiyāu".
Then: "taṃ sappaṃ makkheṃti phariseṃti, so pivīliyāhiṃ gahio, taṃ"
Wait, "pivīliyāhiṃ" or "pivīliāhiṃ"?
Look at 'pivīliyāhiṃ':
pi - vī - li - yā - hiṃ.
"veyaṇaṃ ahiyāseti, addhamāsassa mao sahassāre uvavanno ||"
va - e = ve
ya = ya
ṇa - ṃ = ṇaṃ
a = a
ha - i = hi
ya - ā = yā
sa - e = se
ta - i = ti
a = a
da - - dha = ddha
ma - ā = mā
sa = sa
sa - sa = ssa
ma = ma
o = o
sa = sa
ha = ha
sa - sa = ssa
ā = ā (sahassāre)
ra - e = re
u = u
va = va
va - n - na = vanna
o = o (uvavanno)
"tahā uvasame ya saṃte labbhai jahā aṃgārisiṇā laddhaṃ, tassa cariyaṃ-campāe kosiyajjo nāma ajjhāvao, tassa do sīsā-"
Wait, "tahā uvasame ya saṃte labbhai jahā aṃgārisiṇā laddhaṃ, tassa cariyaṃ-campāe kosiyajjo nāma ajjhāvao, tassa do sīsā-"
a - ṃ = aṃ

3.1-14.12

ga - ā = gā
ra - i = ri
sa - i = si
ṇa - ā = ṇā
"laddhaṃ,"
"tassa cariyaṃ-campāe" - ca - mpa - ā - e = campāe.
"kosiyajjo" - ka - o = ko, sa - i = si, ya = ya, ja - - ja = jja, o = o: kosiyajjo.
"nāma ajjhāvao," - a - jjha - ā - va - o = ajjhāvao.
"tassa do sīsā-" - sa - ī = sī, sa - ā = sā: sīsā-.
"aṃgārisī ruddao ya, aṃgao mahuo, teṇa se aṃgārisī nāmaṃ kayaṃ, ruddao so gaṃṭhiuccheyao, te teṇa uvajjhāeṇa dārugāṇaṃ"
Wait, "aṃgao mahuo" or "aṃgao mauo"?
Look at 'महुओ':
ma - ha - u - o = mahuo.
Wait, "aṃgao mahuo, teṇa se aṃgārisī nāmaṃ kayaṃ, ruddao so gaṃṭhiuccheyao, te teṇa uvajjhāeṇa dārugāṇaṃ"
Check "gaṃṭhiuccheyao":
ga - ṃ = gaṃ
ṭha - i = ṭhi
u = u
ca - - cha - e = cche
ya = ya
o = o
"गंठिउच्छेयओ" (pickpocket, gaṇṭhi-uccheyao / granthi-cchedakaḥ).
Check "uvajjhāeṇa": u - va - jjha - ā - e - ṇa = uvajjhāeṇa.
Check "dārugāṇaṃ": da - ā = dā, ra - u = ru, ga - ā = gā, ṇa - ṃ = ṇaṃ.
"patthaviyā, aṃgārisī aḍavīo u bhāragaṃ gahāya paḍietti, ruddao divasam̐ ramettā viyāle saṃbhariya, tāhe pahāvio aḍaviṃ taṃ"
Wait, look at "पडिएत्ति":
pa - ḍa - i = paḍi
e - tti = etti? Or paḍieti? Or paḍietti?
da - i = di
va = va
sa = sa
"ramettā" - ra - ma - e - t - ta - ā = ramettā.
"viyāle" - va - i - ya - ā - la - e = viyāle.
"saṃbhariya," - sa - ṃ = saṃ, bha = bha, ra - i = ri, ya = ya: saṃbhariya,.
"tāhe pahāvio aḍaviṃ taṃ" - pa - ha - ā - va - i - o = pahāvio, a - ḍa - va - i - ṃ = aḍaviṃ, ta - ṃ = taṃ.

3.1-14.13

"ca pecchai dārubhārageṇa eṃtagaṃ, ciṃteiya-nikuṭṭho mi uvajjhāeṇatti, io ya joisattā nāma vacchavālī puttassa paṃthagassa bhattaṃ"
Wait, look at "ciṃteiya-nikuṭṭho":
ca - i - ṃ = ciṃ
ta - e = te
i = i
ya = ya
na - i = ni
ka - u = ku
ṭ - ṭha - o = ṭṭho (nikuṭṭho or ṇikuṭṭho? It is 'na': nikuṭṭho).
"mi uvajjhāeṇatti," - ma - i = mi, u - va - jjha - ā - e - ṇa - tti = uvajjhāeṇatti,.
"io ya joisattā nāma vacchavālī puttassa paṃthagassa bhattaṃ"
Wait, "joisattā" or "joisittā"?
Look at 'joisattā':
ja - o = jo
i = i
sa = sa
ta - - ta - ā = ttā.
"vacchavālī" - va - ccha - va - ā - la - ī = vacchavālī.
"puttassa" - pa - u - t - ta - sa - sa = puttassa.
"paṃthagassa" - pa - ṃ - tha - ga - sa - sa = paṃthagassa.
"bhattaṃ" - bha - t - ta - ṃ = bhattaṃ.
"neūṇa dārubhāraeṇa eti, ruddeṇa .sā egabaḍḍāe māriyā, taṃ ca dārubhāraṃ gahāya anneṇa maggeṇa purao āgao uvajjhāyassa"
"egabaḍḍāe" -
e = e
ga = ga
ba = ba
ḍa - - ḍa - ā = ḍḍā
e = e
"एगबड्डाए" (with a single stick / club - eka-baḍḍāe / eka-daṇḍena).
"māriyā, taṃ ca dārubhāraṃ gahāya anneṇa maggeṇa purao āgao uvajjhāyassa"
a - n - na - e - ṇa = anneṇa
ma - ga - - ga - e - ṇa = maggeṇa
pa - u - ra - o = purao
ā - ga - o = āgao
u - va - jjha - ā - ya - sa - sa = uvajjhāyassa
"meṃ-"
"ka-"
diṭṭho, tato āsurutto mamaṃ na yāṇāsi !; khara najjhāittā pacchā sāmiṃ paloeti, so na ḍajjhati jaha agge, evaṃ do tinni
vāre, tāhe gaṃtūṇa usasi, usaruttā avakkamati mā me uvariṃ paḍihiti, tahavi na marati, evaṃ tinni vāre, tāhe paloeṃto

3.1-14.14

acchati amarariseṇa, tassa bhagavato rūvaṃ pecchaṃtassa tāṇi visabhariyāṇi acchīṇi vijjhāyāṇi sāmiṇo kaṃtisohammayāe,
tāhe sāmiṇā bhaṇiya-uvasama bho caṃḍakosiyā ! tāhe īhāvūha maggaṇagavesaṇaṃ kareṃtassa jāisasaraṇaṃ samuppannaṃ, tāhe tikhutto
āyāhiṇapayāhiṇaṃ karettā bhattaṃ paccakkhāi, maṇasā titthayaro jāṇati, tāhe so bile tuṃḍaṃ choḍuṃ ṭhio mā'haṃ ruṭṭho saṃto
logaṃ mārehissāmi, sāmī tassa aṇukaṃpāe acchati, sāmiṃ daṭṭhūṇa govālavakaḍuvālā ' alliyaṃti, rakkhehiṃ āverettā appāṇaṃ
Is it 'daṭṭhūṇa' or 'daṭṭhaṇa'?
da
ṭṭha
ṇa
"tassa sappassa leṭṭhūo khivaṃti, na calaitti allīṇā, kaṭṭhehiṃ veḍhio tahavi na phuraitti, tehiṃ logassa siṭṭhaṃ, tato logo āgaṃ-"
Wait, "kaṭṭhehiṃ" vs "kaṃṭṭhehiṃ":
"tūṇa sāmiṃ vaṃdittā taṃpi maheṃti, annāo ya ghayavikkaṇiyāu taṃ sappaṃ makkheṃti phariseṃti, so pivīliyāhiṃ gahio, taṃ"
"veyaṇaṃ ahiyāseti, addhamāsassa mao sahassāre uvavanno ||"
"tahā uvasame ya saṃte labbhai jahā aṃgārisiṇā laddhaṃ, tassa cariyaṃ-campāe kosiyajjo nāma ajjhāvao, tassa do sīsā-"
"aṃgārisī ruddao ya, aṃgao mahuo, teṇa se aṃgārisī nāmaṃ kayaṃ, ruddao so gaṃṭhiuccheyao, te teṇa uvajjhāeṇa dārugāṇaṃ"
"patthaviyā, aṃgārisī aḍavīo u bhāragaṃ gahāya paḍietti, ruddao divasam̐ ramettā viyāle saṃbhariya, tāhe pahāvio aḍaviṃ taṃ"
"ca pecchai dārubhārageṇa eṃtagaṃ, ciṃteiya-nikuṭṭho mi uvajjhāeṇatti, io ya joisattā nāma vacchavālī puttassa paṃthagassa bhattaṃ"
"neūṇa dārubhāraeṇa eti, ruddeṇa .sā egabaḍḍāe māriyā, taṃ ca dārubhāraṃ gahāya anneṇa maggeṇa purao āgao uvajjhāyassa"

3.1-14.15

diṭṭho, tato āsurutto mamaṃ na yāṇāsi !; khara najjhāittā pacchā sāmiṃ paloeti, so na ḍajjhati jaha agge, evaṃ do tinni
vāre, tāhe gaṃtūṇa usasi, usaruttā avakkamati mā me uvariṃ paḍihiti, tahavi na marati, evaṃ tinni vāre, tāhe paloeṃto
acchati amarariseṇa, tassa bhagavato rūvaṃ pecchaṃtassa tāṇi visabhariyāṇi acchīṇi vijjhāyāṇi sāmiṇo kaṃtisohammayāe,
tāhe sāmiṇā bhaṇiya-uvasama bho caṃḍakosiyā ! tāhe īhāvūha maggaṇagavesaṇaṃ kareṃtassa jāisasaraṇaṃ samuppannaṃ, tāhe tikhutto
āyāhiṇapayāhiṇaṃ karettā bhattaṃ paccakkhāi, maṇasā titthayaro jāṇati, tāhe so bile tuṃḍaṃ choḍuṃ ṭhio mā'haṃ ruṭṭho saṃto
logaṃ mārehissāmi, sāmī tassa aṇukaṃpāe acchati, sāmiṃ daṭṭhaṇa govālavakaḍuvālā ' alliyaṃti, rakkhehiṃ āverettā appāṇaṃ
tassa sappassa leṭṭhūo khivaṃti, na calaitti allīṇā, kaṃṭṭhehiṃ veḍhio tahavi na phuraitti, tehiṃ logassa siṭṭhaṃ, tato logo āgaṃtūṇa sāmiṃ vaṃdittā taṃpi maheṃti, annāo ya ghayavikkaṇiyāu taṃ sappaṃ makkheṃti phariseṃti, so pivīliyāhiṃ gahio, taṃ
veyaṇaṃ ahiyāseti, addhamāsassa mao sahassāre uvavanno
tahā uvasame ya saṃte labbhai jahā aṃgārisiṇā laddhaṃ, tassa cariyaṃ-campāe kosiyajjo nāma ajjhāvao, tassa do sīsāaṃgārisī ruddao ya, aṃgao mahuo, teṇa se aṃgārisī nāmaṃ kayaṃ, ruddao so gaṃṭhiuccheyao, te teṇa uvajjhāeṇa dārugāṇaṃ
patthaviyā, aṃgārisī aḍavīo u bhāragaṃ gahāya paḍietti, ruddao divasam̐ ramettā viyāle saṃbhariya, tāhe pahāvio aḍaviṃ taṃ

3.1-14.16

ca pecchai dārubhārageṇa eṃtagaṃ, ciṃteiya-nikuṭṭho mi uvajjhāeṇatti, io ya joisattā nāma vacchavālī puttassa paṃthagassa bhattaṃ
neūṇa dārubhāraeṇa eti, ruddeṇa .sā egabaḍḍāe māriyā, taṃ ca dārubhāraṃ gahāya anneṇa maggeṇa purao āgao uvajjhāyassa
Line 1: sahmo laggihiti, tāhe te bhaṇaṃti amhe paḍicchāmo, so bhaṇai-sabve marāmo, vaccaha tumbhe ahaṃ bhattaṃ paccakkhāmi, tāhe ṇibaṃdhaṃ
Line 2: kāuṃ ṭhio sovi, na tīrai sahmo pīṇeuṃ, paccha thaṃḍillaṃ pāvio chāyaṃ ca, tevi gayā, tāhe so vānarajūhavaī taṃ paesaṃ
Line 3: eṃti jattha so sāhū, jāva purillehiṃ taṃ daṭṭūṇa kilikilāiyaṃ, tato teṇa jūhāhivena tesiṃ kilikilāiyasahaṃ soūṇa rūsieṇaṃ
"sahmo laggihiti, tāhe te bhaṇaṃti amhe paḍicchāmo, so bhaṇai-savve marāmo, vaccaha tumbhe ahaṃ bhattaṃ paccakkhāmi, tāhe ṇibaṃdhaṃ"
Column 1 (leftmost vertical line): सह्मो लग्गिहिति, ताहे ते भणंति...
Column 2: kāuṃ ṭhio sovi, na tīrai...
Column last (rightmost vertical line): vahūgā (isavvūgā) naīe ṇhāi, anno ya taruṇo taṃ daṭṭūṇa bhaṇati-"suṇahāyaṃ te pucchīti esa ṇaī mattavāraṇakaroru| ete ṇaīrukkhā
Line 1: sahmo laggihiti, tāhe te bhaṇaṃti amhe paḍicchāmo, so bhaṇai-savve marāmo, vaccaha tumbhe ahaṃ bhattaṃ paccakkhāmi, tāhe ṇibaṃdhaṃ
Line 2: kāuṃ ṭhio sovi, na tīrai sahmo pīṇeuṃ, paccha thaṃḍillaṃ pāvio chāyaṃ ca, tevi gayā, tāhe so vānarajūhavaī taṃ paesaṃ
Line 3: eṃti jattha so sāhū, jāva purillehiṃ taṃ daṭṭūṇa kilikilāiyaṃ, tato teṇa jūhāhiveṇa tesiṃ kilikilāiyasahaṃ soūṇa rūsieṇaṃ

3.1-14.17

Line 4: āgaṃtūṇa diṭṭho so sāhū, tassa taṃ daṭṭūṇa ihāvūhā, kahiṃ mayā erimo diṭṭhotti?, jāī saṃbhariyā, bāravaī saṃbharati, tato so
Line 5: sāhuṃ vaṃdati, taṃ ca se sahnaṃ pāsati, tāhe so tigicchaṃ saṃbharati, tato so giriṃ vilagiūṇa sahvadūraṇisallakohiṇīo
Line 6: osahīo gahāya āgaṃto, tāhe sahvaddharaṇie pāo ālitto, tato pagaṃte paḍio sahlo, pauṇāvio saṃrohaṇīe, tāhe tassa
Line 7: purao akkharāṇi lihai-jahā'haṃ veyaraṇīnāma vejjo puvvabhave bāravatīe jo āsi, teṇavi so suyapuvvo, tāhe so sāhū dhammaṃ
Line 8: kahei, tāhe mo bhattaṃ pañcakkhāti tinnirattiṃdiyāṇi jīvintā sahassāraṃ gao bhaṇiyaṃ ca-"so vānarajūhavaī kaṃtāre suvihiyāṇuLine 9: kaṃpāie | bhāsuravaravoridharo devo vemāṇio jāo ||1||" ohiṃ pauṃjai, jāva pecchati ta sarīraṃgaṃ, taṃ ca sāhuṃ, tāhe āṃgaṃLine 10: tūṇa deviṭṭhi dāvaṃti, bhaṇai-tumhappabhāveṇa me deviṭṭhī laddhatti, tato ṇeṇa so sāhu sāhario tesiṃ sāhūṇaṃ sagāseti, te pucchaṃtiLine 11: kiha tumaṃ āgao ? tāhe sāhati | evaṃ tassa vānarasma sammattasāmāiyasuyasāmāiyacarittasāmāiyāṇa aṇukkaṃpāe lābho
Line 12: jāo, iyarahā narayagamaṇapāuggāṇi kambhāṇi karettā narayaṃ gao hoṃto, tato vuyassa carittasāmāiyaṃ bhavissati siddhī ya| (1)
Line 13: tahā akkhāmaṇijjarāe jīvo sammattāi pāvei suhapariṇāmamujuttottikāuṃ, meṃḍhavat, tassakkhāṇayaṃ imaṃ-vasaṃtapure nagare ibbhaLine 14: vahūgā (isavvūgā) naīe ṇhāi, anno ya taruṇo taṃ daṭṭūṇa bhaṇati-"suṇahāyaṃ te pucchīti esa ṇaī mattavāraṇakaroru| ete ṇaīrukkhā
dharmaka"dharma-"
"ka-"
"dharma-" / "ka-" / ":" / "="

3.1-14.18

"sahmo laggihiti, tāhe te bhaṇaṃti amhe paḍicchāmo, so bhaṇai-savve marāmo, vaccaha tumbhe ahaṃ bhattaṃ paccakkhāmi, tāhe ṇibaṃdhaṃ"
sa
hmo
la
ggi
hi
ti
"sahmo laggihiti, tāhe te bhaṇaṃti amhe paḍicchāmo..."
Where is "sahmo laggihiti"?
"ṇibaṃdhaṃ"
"taṃ paesaṃ"
"rūsieṇaṃ"
"tato so"
"kohiṇīo"
"tāhe tassa"
"sāhū dhammaṃ"
"suvihiyāṇu-"
"tāhe āṃgaṃ-"
"te pucchaṃti-"
"lābho"
"siddhī ya| (1)"
"nagare ibbha-"
"ṇaīrukkhā"
"sahmo laggihiti, tāhe te bhaṇaṃti amhe paḍicchāmo, so bhaṇai-sabbe marāmo, vaccaha tumbhe ahaṃ bhattaṃ paccakkhāmi, tāhe"
"kāuṃ ṭhio sovi, na tīrai sahmo pīṇeuṃ, paccha thaṃḍillaṃ pāvio chāyaṃ ca, tevi gayā, tāhe so vānarajūhavaī"
"eṃti jattha so sāhū, jāva purillehiṃ taṃ daṭṭūṇa kilikilāiyaṃ, tato teṇa jūhāhiveṇa tesiṃ kilikilāiyasahaṃ soūṇa"
"vahūgā (isavvūgā) naīe ṇhāi, anno ya taruṇo taṃ daṭṭūṇa bhaṇati-"suṇahāyaṃ te pucchīti esa ṇaī mattavāraṇakaroru| ete"
sahmo laggihiti, tāhe te bhaṇaṃti amhe paḍicchāmo, so bhaṇai-sabbe marāmo, vaccaha tumbhe ahaṃ bhattaṃ paccakkhāmi, tāhe ṇibaṃdhaṃ
Wait: "sabbe" or "savve"?
kāuṃ ṭhio sovi, na tīrai sahmo pīṇeuṃ, paccha thaṃḍillaṃ pāvio chāyaṃ ca, tevi gayā, tāhe so vānarajūhavaī taṃ paesaṃ
eṃti jattha so sāhū, jāva purillehiṃ taṃ daṭṭūṇa kilikilāiyaṃ, tato teṇa jūhāhiveṇa tesiṃ kilikilāiyasahaṃ soūṇa rūsieṇaṃ
āgaṃtūṇa diṭṭho so sāhū, tassa taṃ daṭṭūṇa ihāvūhā, kahiṃ mayā erimo diṭṭhotti?, jāī saṃbhariyā, bāravaī saṃbharati, tato so
Wait: "एरिमो"? Look closely at "एरिमो" vs "एरिसो".

3.1-14.19

It has 'sa' shape: "eriso diṭṭhotti?". Yes, "eriso".
sāhuṃ vaṃdati, taṃ ca se sahnaṃ pāsati, tāhe so tigicchaṃ saṃbharati, tato so giriṃ vilagiūṇa sahvadūraṇisallakohiṇīo
Wait: "sahnaṃ" or "sallaṃ"?
Wait, let's look at line 1: "सल्लो लग्गिहिति" (शल्‍यो लगिष्‍यति): shalya = arrow / thorn.
Sanskrit: शल्यम् - Prakrit: सल्लं.
Look at line 6: "sahvaddharaṇie" vs "salluddharaṇie" (śalyoddharaṇikā)!
Wait, look at: "salluddharaṇisallakarohiṇīo" in line 5:
Wait, line 5 has: "taṃ ca se salla pāsati" - wait, look at "sahvadūraṇisallakohiṇīo" - no: "salluddharaṇisallakarohiṇīo" or "salluddharaṇisallarohiṇīo"?
"sāhuṃ vaṃdati, taṃ ca se salla pāsati, tāhe so tigicchaṃ saṃbharati, tato so giriṃ vilagiūṇa salluddharaṇisallarohiṇīo"
Look at line 13: "मेंढवत्": no, wait, line 11: "सल्लुद्धरणिए"?
"sallo laggihiti, tāhe te bhaṇaṃti amhe paḍicchāmo, so bhaṇai-savve marāmo, vaccaha tumbhe ahaṃ bhattaṃ paccakkhāmi, tāhe ṇibaṃdhaṃ"
Yes, sa + lla + o = sallo!
Wait, does it have an anusvara? In line 2: "kāuṃ ṭhio sovi, na tīrai sallo pīṇeuṃ, paccha thaṃḍillaṃ pāvio chāyaṃ ca, tevi gayā, tāhe so vānarajūhavaī taṃ paesaṃ"
Wait, in line 2: "kāuṃ ṭhio sovi, na tīrai sallo ṇīṇeuṃ, pacchā thaṃḍillaṃ..." - wait, "pacchā" or "paccha"? It has an aa-matra: "pacchā"!
kāuṃ ṭhio sovi, na tīrai sallo ṇīṇeuṃ, pacchā thaṃḍillaṃ pāvio chāyaṃ ca, tevi gayā, tāhe so vānarajūhavaī taṃ paesaṃ
eṃti jattha so sāhū, jāva purillehiṃ taṃ daṭṭūṇa kilikilāiyaṃ, tato teṇa jūhāhiveṇa tesiṃ kilikilāiyasaddaṃ soūṇa rūsieṇaṃ

3.1-14.20

Wait, "kilikilāiyasahaṃ" or "kilikilāiyasaddaṃ"?
Yes, "kilikilāiyasaddaṃ"!
āgaṃtūṇa diṭṭho so sāhū, tassa taṃ daṭṭūṇa ihāvūhā, kahiṃ mayā eriso diṭṭhotti ?, jāī saṃbhariyā, bāravaī saṃbharati, tato so
sāhuṃ vaṃdati, taṃ ca se salla pāsati, tāhe so tigicchaṃ saṃbharati, tato so giriṃ vilagiūṇa salluddharaṇisallarohiṇīo
And "salluddharaṇisallarohiṇīo" - wait, is it "salluddharaṇisallarohiṇīo" or "salluddharaṇisallakarohiṇīo" or "salluddharaṇisallasaṃrohiṇīo"?
sallu ddha ra ṇi salla ro hi ṇī o
Wait, 'sallasaṃrohiṇīo' or 'sallarohiṇīo'?
It looks like "salluddharaṇisallasaṃrohiṇīo" or "sallasaṃjohiṇīo"?
Wait, look at line 6: "salluddharaṇie pāo ālitto, tato pagaṃte paḍio sallo, pauṇāvio saṃrohaṇīe, tāhe tassa"
In line 5 it says: "salluddharaṇisallarohiṇīo" or "sallasaṃrohiṇīo"?
sa - llu - ddha - ra - ṇi - sa - lla - saṃ - ro - hi - ṇī - o ?
Wait, after 'सल्ल':
"salluddharaṇisallarohiṇīo"
giriṃ vilagiūṇa (then) salluddharaṇisalla...
Wait, is it "salluddharaṇisallarohiṇīo"?
sa, llu, ddha, ra, ṇi, sa, lla, ro, hi, ṇī, o.
gi (1) riṃ (2) vi (3) la (4) gi (5) ū (6) ṇa (7)
sa (8) llu (9) ddha (10) ra (11) ṇi (12) sa (13) lla (14) ro (15) hi (16) ṇī (17) o (18)
osahīo gahāya āgaṃto, tāhe salluddharaṇie pāo ālitto, tato pagaṃte paḍio sallo, pauṇāvio saṃrohaṇīe, tāhe tassa
Wait, "pagaṃte" or "egaṃte"?
And "pauṇāvio" or "pauttāvio" or "paunnāvio"?
Wait: "puṇo vi osaṃrohaṇīe"?
Let's read: "paḍio sallo, puṇovi osaṃrohaṇīe" or "puṇāvi osaṃrohaṇīe" or "pauṇāvio saṃrohaṇīe"?

3.1-14.21

Then: 'o' + 'saṃ' + 'ro' + 'ha' + 'ṇī' + 'e' = osaṃrohaṇīe (or osaheṇa saṃrohiṇīe)?
Wait, line 6: "osahīo gahāya āgaṃto, tāhe salluddharaṇie pāo ālitto, tato egaṃte paḍio sallo, puṇovi osaṃrohaṇīe, tāhe tassa"
Wait, is it "osaṃrohaṇīe" or "saṃrohaṇīe"?
Wait, look at: "puṇovi osaṃrohaṇīe"?
pu - ṇā - vi - o (or puṇovi o)
Wait, is it "pauṇāvio saṃrohaṇīe"?
pa, u, ṇā, vi, o = pauṇāvio? Or puṇovi osaṃrohaṇīe?
Wait, "puṇovi saṃrohaṇīe" without 'o'?
o (o)
Wait, "pauṇāvio" (or "pauttāvio")?
Could it be "puṇovi ya saṃrohaṇīe"?
Wait, let's look at: "puṇovi osaṃrohaṇīe" vs "puṇovi saṃrohaṇīe".
Maybe "osaheṇa saṃrohaṇīe" or "osahi-saṃrohaṇīe"?
... sallo, puṇovi osaṃrohaṇīe, tāhe tassa
"purao akkharāṇi lihai-jahā'haṃ veyaraṇīnāma vejjo puvvabhave bāravatīe jo āsi, teṇavi so suyapuvvo, tāhe so sāhū dhammaṃ"
"kahei, tāhe so bhattaṃ paccakkhāti tinnirattiṃdiyāṇi jīvintā sahassāraṃ gao bhaṇiyaṃ ca-"so vānarajūhavaī kaṃtāre suvihiyāṇu-"
Wait, "tāhe so" or "tāhe mo"?
"jīvintā" or "jīviūṇa" or "jīviuṃ"?
Let's look at: "jī" "vi" "ttā" = "jīvittā"!
"sahassāraṃ gao bhaṇiyaṃ ca-"
"so vānarajūhavaī kaṃtāre suvihiyāṇukaṃpāe
bhāsuravaraboṃdidharo devo vemāṇio jāo ||1||"
"kaṃpāie |" or "kaṃpie |" or "kaṃpāie"?
Then: "bhāsuravaraboṃdidharo" or "bhāsuravaraboṃdīdharo" or "bhāsuravaravodidharo"?
Letters: bhā su ra va ra boṃ (or vo) di (or dī) dha ro
Then: "devo vemāṇio jāo ||1||"
Then: "ohiṃ pauṃjai, jāva pecchati taṃ sarīraṃgaṃ, taṃ ca sāhuṃ, tāhe āgaṃ-"

3.1-14.22

"-tūṇa deviṭṭhi dāvaṃti, bhaṇai-tumhappabhāveṇa me deviṭṭhī laddhatti, tato ṇeṇa so sāhu sāhario tesiṃ sāhūṇaṃ sagāseti, te pucchaṃti-"
Wait, "dāvaṃti" or "dāvei"?
Look at "dāvaṃti": "dā" "ve" "i" - "dāvei"!
Then: "bhaṇai-tumhappabhāveṇa me deviṭṭhī laddhatti, tato ṇeṇa so sāhu sāhario tesiṃ sāhūṇaṃ sagāsetti, te pucchaṃti-"
Wait, "sagāseti" or "sagāsetti"?
"kiha tumaṃ āgao ? tāhe sāhati | evaṃ tassa vānarassa sammattasāmāiyasuyasāmāiyacarittasāmāiyāṇa aṇukkaṃpāe lābho"
"vānarassa": va, na, or nā? "vānarassa".
"sammattasāmāiyasuyasāmāiyacarittasāmāiyāṇa aṇukkaṃpāe lābho"
"jāo, iyarahā narayagamaṇapāuggāṇi kambhāṇi karettā narayaṃ gao hoṃto, tato vuyassa carittasāmāiyaṃ bhavissati siddhī ya| (1)"
Wait: "kambhāṇi" or "kammāṇi"?
It's double म: "कम्माणि"!
"karettā narayaṃ gao hoṃto, tato vuyassa" or "tato cauyassa" or "tato cuyassa"?
From there falling/departing: "चुयस्स" (च्युतस्य)!
Yes, 'cu' (chu): "cuyassa carittasāmāiyaṃ bhavissati siddhī ya| (1)"!
"tahā akkhāmaṇijjarāe jīvo sammattāi pāvei suhapariṇāmamujuttottikāuṃ, meṃḍhavat, tassakkhāṇayaṃ imaṃ-vasaṃtapure nagare ibbha-"
Wait: "suhapariṇāmamujuttottikāuṃ"?
su ha pa ri ṇā ma -
Wait: "suhapariṇāmapauttottikāuṃ" or "suhapariṇāmajuttottikāuṃ"?
Let's read: 'suhapariṇāma' then 'saṃjutto' or 'pautto' or 'jutto'?
There is 'saṃjutto'? No, look at: 'pa' + 'u' + 'tto' - "pauttotti kāuṃ" or "juttotti kāuṃ"?
"suhapariṇāma" then 'pa' 'u' 'tto' 'tti' 'kā' 'uṃ' - "suhapariṇāmapauttottikāuṃ"!
su, ha, pa, ri, ṇā, ma,

3.1-14.23

Wait, could it be "suhapariṇāmajuttottikāuṃ"?
"pauṇāvio" or "puṇovi"?
"sallo, puṇovi osaṃrohaṇīe"
pa - r̤i - o - sa - llo - ,
u (u)
o (o)
"pauttā vi osaṃrohaṇīe"? Or "pauttā vi saṃrohaṇīe"?
Wait: "pauttā" = prayuktā (applied)!
Is it "pauttā vi saṃrohaṇīe"?
then: saṃ, ro, ha, ṇī, e!
pa
u
ttā
vi
ro
ha
ṇī
e
"पउत्ता वि संरोहणीए" (Samrohani was also applied)!
YES! "pauttā vi saṃrohaṇīe"!
Wait, is it "pauttāvi saṃrohaṇīe"?
Let's look: pa, u, ttā, vi. "pauttā vi"!
"suhapariṇāmapauttottikāuṃ" -
su, ha, pa, ri, ṇā, ma, pa, u, tto, tti, kā, uṃ!
"suhapariṇāmapauttottikāuṃ" = śubhapariṇāmaprayukta iti kṛtvā!
Prakrit: suhapariṇāmapauttotti kāuṃ (śubhapariṇāmaprayukta iti kṛtvā).
"vahūgā (isavvūgā) naīe ṇhāi, anno ya taruṇo taṃ daṭṭūṇa bhaṇati-"suṇahāyaṃ te pucchīti esa ṇaī mattavāraṇakaroru| ete ṇaīrukkhā"
"vahūgā (isavvūgā)"?
व हू (vahū)
then: (i sa vvū gā) or (i sa bbhū gā) or (i sabvū gā)?
i (i)
va or bhū?
Wait: 'इसि' or 'इह'?
i
ha
Wait: could it be "(इह वहूगा)"?
i
ha
ba
hū
gā
i (i)
hū (hū)
gā (gā)
"(iha vahūgā)"!
Then 'हू' (hū)!
Then 'गा' (gā)!
Yes! "(इह वहूगा)" - a variant reading or gloss! "इह वहूगा"!
hū (hū)
"ibbha-"
Wait, could it be "(इब्भवहूगा)"?
i (i)
hū (hū)
gā (gā)
YES! It is "(ibbhavahūgā)"!
i, bbha, va, hū, gā!
Yes, exactly: "(इब्भवहूगा)"!
"naīe ṇhāi, anno ya taruṇo taṃ daṭṭūṇa bhaṇati-"suṇahāyaṃ te pucchīti esa ṇaī mattavāraṇakaroru| ete ṇaīrukkhā"
Wait: "pucchīti" or "pucchai"?
"suṇahāyaṃ te pucchai" or "pucchīti"?
i (i)
Wait: "pucchai-"esa ṇaī..." or "pucchīti"?

3.1-14.24

"suṇahāyaṃ te pucchai esa ṇaī mattavāraṇakarorū
ete ṇaīrukkhā..."
suṇahāyaṃ te pucchai (1+1+2+2, 2, 2+1+1 = 12 mātrās!)
esa ṇaī mattavāraṇakarorū (2+1, 1+2, 2+1+2+1+1+2+2 = 18 mātrās!)
su (1) ṇa (1) hā (2) yaṃ (2) te (2) pu (1) ccha (1) i (1)? Wait: te (2) pucchai (1+1+1 = 3)? te pucchai = 5.
Wait, "suṇahāe te pucchai"?
bhaṇiyaṃ ca-"so vānarajūhavaī...
In line 8: ભṇiyaṃ ca-“so vānarajūhavaī...
In line 10: bhaṇai-tumhappabhāveṇa (no quotes).
In line 11: kiha tumaṃ āgao ? tāhe sāhati | (no quotes).
bhaṇati-“suṇahāyaṃ...
pu, ccha, i!
No, it's just "pucchai esa ṇaī mattavāraṇakaroru |"
Then: "ete ṇaīrukkhā"
"tesiṃ sāhūṇaṃ sagāsetti" or "sagāseti"?
Look at "सगासे":
sa, gā, se,
Wait: "sagāse, te pucchaṃti-"!
"tesiṃ sāhūṇaṃ sagāse, te pucchaṃti-"
gā (gā)
च्छं (cchaṃ)
"tesiṃ sāhūṇaṃ sagāse, te pucchaṃti-"
"kiha tumaṃ āgao ? tāhe sāhati | evaṃ tassa vānarassa sammattasāmāiyasuyasāmāiyacarittasāmāiyāṇa aṇukkaṃpāe lābho"
Wait, between "carittasāmāiyāṇa" and "aṇukkaṃpāe":
Is it "carittasāmāiyāṇa" or "carittasāmāiyāṇaṃ"?
And "aṇukkaṃpāe": a, ṇu, kkaṃ, pā, e. Yes.
"jāo, iyarahā narayagamaṇapāuggāṇi kammāṇi karettā narayaṃ gao hoṃto, tato cuyassa carittasāmāiyaṃ bhavissati siddhī ya| (1)"
Wait, is it "siddhī ya|" or "siddhī ya ||"?
"tahā akkhāmaṇijjarāe jīvo sammattāi pāvei suhapariṇāmapauttottikāuṃ, meṃḍhavat, tassakkhāṇayaṃ imaṃ-vasaṃtapure nagare ibbha-"
Wait, "akkhāmaṇijjarāe" or "akāmaṇijjarāe"?
hā (hā)
a (a)
का (kā) or क्खा (kkhā)?

First 48 of 82 passages. Read on

Commentaries (1)