Pramāṇa · Search · About · API

Suyagada p71

Sūtrakṛtāṅgaṭīkā p71

Language
Sanskrit

p71

vṛ.atha ka ete vīrā ityāha-'virayā' ityādi, hiṃsā'nṛtādipāpebhyo ye viratāḥ, viśeṣeṇa karma prerayantīti vīrāḥ samyagārambhaparityāgenotthitāḥ samutthitāḥ, te evambhūtāśca 'krodhakātarikādipīṣaṇāḥ' tatrakrodhagrahaṇānmāno gṛhītaḥ, kātarikā-māyā tadgrahaṇāllobho gṛhītaḥ, ādigrahaṇāt śeṣamohanīyaparigrahaḥ |
__ tatpīṣaṇāḥ-tadapanetāraḥ, tathā 'prāṇino' jīvān sūkṣmetarabhedabhinnān ‘sarvaśo' manovākāyakarmabhiḥ ‘naghnanti' na vyāpādayanti, pāpācca' sarvataḥ sāvadyānuṣṭhānarūpādviratāḥ-nivṛttāstaśca 'abhinirvṛttāḥ' krodhādyupaśamena śāntībhūtāḥ, yadivā'bhinirvṛttā iva abhinirvṛttāḥ-muktā iva draṣṭavyā iti punarapyupadeśāntaramāhamū. (101) navitā ahameva luppae, luppaṃtī loaṃsi pāṇiṇo| . evaṃ sahiehiṃ pāsae anihe se puḍhe ahiyāsae||
vṛ.parīṣahopasargāetadbhāvanāpareṇa soḍhavyāḥ, nāhamevaikastāvadiha śītoṣṇādiduḥkhaviśeṣaiḥ 'lupye' pīḍye api tvanye'pi 'prāṇinaḥ' tathāvidhāstiryaṅamanuṣyāḥ asmilloke 'lupyante' atiduḥsahairdukhaiḥ paritāpyante, teṣāṃ ca samyagvivekābhāvānna nirjarākhyaphalamasti, yataḥ||1|| kṣāntaṃ na kṣamayā gṛhocitasukhaṃ tyaktaṃ na saṃtoṣataḥ,
soḍhā duḥsahatāpaśītapavanakleśā na taptaṃ tapaḥ | dhyātaṃ vittamaharniśaṃ niyamitaṃ dvandvairna tattvaṃ paraṃ,
tattatkarma kṛtaṃ sukhārthibhiraho taistaiḥ phalairvañcitāḥ|| tadevaṃ kleśādisahanaṃ sadvivekināṃ saṃyamābhyupagame sati guṇāyaiveti, tathāhi||1|| kārya kṣutprabhavaṃ kadannamaśanaṃ śītoṣṇayoḥ pātratā,
pāruṣyaṃ ca śiroruheṣu śayanaṃ mahyāstale kevale | - etānyeva gṛhe vahantyavanatiṃ tānyunnatiṃ saṃyame|
doṣāścāpi guṇā bhavantiḥ hi nṛṇāṃ yogye pade yojitāḥ || evaṃ sahito jñānādibhi svahito vā ātmahitaḥ san ‘paśyet' kuśāgrīyayā buddhayā paryālocayedanantaroditaṃ, tathā nihanyata iti nihaḥ na niho'nihaḥ-krodhādibhirapīḍitaḥ sansa mahāsattvaḥ parīṣahaiḥ spṛṣṭo'pi tān ‘adhisaheta' manaḥpīḍāṃ na vidadhyāditi, yadivā ‘aniha' iti tapaḥsaṃyame parīṣahasahane vā'nigṛhitabalavīryaḥ, śeṣaṃ pūrvavaditi|| mū. (102) dhuṇiyā kuliyaṃ va levavaṃ, kisae dehamaṇāsaṇā iha |
avihaṃsāmeva pavvae, aṇudhammo muninā pavedito|| vṛ.apica dhuṇiyā' ityādi, 'dhūtvā' vidhūya 'kuliyaṃ' kaḍaṇakṛtaṃkuḍyaṃ lepavat' salepaṃ, ayamatrārtha-yathā kuḍyaṃ gomayādilepena salepaṃ jāghaṭṭayamānaṃ lepāpagamāt kṛśaṃ bhavati, evam anaśanādibhirdehaṃ 'karśayet apacitamāṃsaśoṇitaṃ vidadhyāt, tadapacayācca karmaṇo'pacayobhavatīti bhāvaḥ | tathā vividhā hiṃsā vihiṃsā na vihiṃsā avihiṃsā tāmeva prakarṣeṇa vrajet, ahiṃsāpradhāno bhavedityartha, anugato-mokṣaṃ pratyanukūlodharmo'nudharmaasāvahiṃsālakṣaṇaḥ, parīṣahopasargasahanalakṣaṇaśca dharmo ‘muninā' sarvajñena ‘praveditaḥ' kathita iti kiñca --

Linked texts (1)