Viyahapannatti v5.p313
Bhagavatīvṛtti v5.p313
- Language
- Sanskrit
v5.p313
‘evaṃ paṃcadaṃḍakā neyavya'tti ‘evam' ityanantaroktābhilāpena pañca daṇḍakā netavyāḥ, tatra duḥkhī duḥkhena spṛṣṭa ityeka ukta eva 1, 'dukkhī dukkhaṃ pariyāyaī ti dvitīyaḥ, tatra 'duḥkhī' karmavān ‘duḥkhaṃ' karma ‘paryādadāti' sāmastyenopādatte, nidhattādi karotītyarthaḥ 2, ‘udīrei'tti tṛtīyaḥ 3, 'veeitti caturthaḥ 4, 'nijarei'tti pañcamaḥ 5|
___ udīraṇavedananirjaraṇāni tu vyākhyātāni prāgiti | karmabandhādhikārātkarmabandhacintānvitamanagārasūtraṃ, anagārādhikārācca tatpānaka- bhojanasūtrāni
mū. (335) anagārassaṇaṃbhaṃte! anāuttaṃgacchamāṇassa vāciṭṭhamāṇassavānisiyamāṇassa vātuyaṭṭamāṇassa vā anāuttaṃ vatthaṃ paḍiggahaṃ kaṃbalaṃ pāyapuṃchaṇaṃ geṇhamāṇassa vā nikkhivamāṇassa vā tassaṃ ṇaṃ bhaṃte ! kiṃ īriyāvahiyā kiriyā kajjai ? saṃparāiyā kiriyā kajjai ?, go0 no īriyāvahiyā kiriyā kañjati saṃparāiyā kiriyā kajati||
sekeṇadveṇaṃ0?, goyamā! jassaṇaṃkohamāṇamāyālobhā vocchinnābhavaṃti tassaṇaṃīriyavahiyā kiriyā kajjaino saṃparāiyā kiriyā kajjai, jasasaṇaṃkohamānamāyālobhāavocchinnā bhavaṃti tassaṇaṃ saṃparāya kiriyā kajjai noīriyā vahiyā, ahāsuttaṃ rīyamāṇassa īriyāvahiyā kiriyā kajjai ussuttaṃ rīyamāṇassa saṃparāiyā kiriyā kajjai, seṇaṃ ussuttameva riyati, se teṇaṭeṇaṃ0
vṛ. tatra ca 'vocchinne ti anuditāḥ |
mū. (336) aha bhaṃte! saiṃgālassa saghūmassa saṃjoyaṇādosaduṭṭassa pāṇabhoyaṇassa ke adve pannate ?, goyamā ! je ṇaṃ niggaṃthe vā niggaṃthī vā phāsuesanijaṃ asanapāna 4 paḍigāhittā mucchie giddhe gaḍhie ajjhovavanne āhāraṃ āhāreti esaṇaṃgoyamā! saiṃgāle pānabhoyaṇe, jeṇaṃ niggaṃthe vā niggaṃthī vā phāsuesanijaṃ asanapāna 4 paḍigāhittā mahayā 2 appattiyakohakilāmaṃ karemāṇe āhāramāhāreiesaṇaṃgoyamā! sadhūme pāṇabhoyaṇe, jeṇaṃ niggaṃthe vā 2 jāvapaḍiggahettā guṇuppāyaṇaheuṃ annadavveṇa saddhiṃ saṃjoettā āhāramāhārei esa ṇaṃ goyamā ! saṃjoyaṇādosaduḍhe pāṇabhoyaṇe, esaṇaṃ goyamā! saiṃgālassa saghūmassa saṃjoyaṇādosaduṭṭhassa pāṇabhoyaṇassa aṭṭe pa0
aha bhaṃte ! vītiṃgālassa vīyaghūmassa saṃjoyaṇādosavippamukkassa pāṇabhoyaṇassa ke aṭe pannatte?, goyamā! jeṇaṃ niggaṃtho vā jāva paḍigahettā amucchie jāva āhāreti esa ṇaṃgoyamā vītiṃgāle pānabhoyaṇe, jeṇaṃ niggaṃthe niggaṃthī vā 2 jāva paḍigāhettā no mahayā appattiyaṃ jāva āhārei, esaṇaṃ goyamā ! vīyaghūme pānabhoyaṇe, jeṇaṃ niggaṃthe niggaṃthī vā 2 jāva paḍigāhettā jahāladdhaṃ tahā āhāramāhārei esa ṇaṃ goyamā! saṃjoyaṇādosavippamukke pānabhoyaṇe, esa ṇaṃ goyamā! vītiṃgālassa vīyaghūmassa saṃjoyaṇādosavippamukkassa pāṇabhoyaṇassa aṭṭe pannatte|
vṛ. 'saiṃgālassa'tti cāritrendhanamaṅgāramiva yaḥ karoti bhojanaviṣayarāgāgni so'ṅgāra evocyate tena saha yadvarttate pānakādi tat sāṅgāraṃ tasya ‘saghūmassa'tti cāritrendhanaghūmahetutvāt dhūmo-dveṣastena saha yatpānakādi tat sadhūmaṃ tasya 'saṃjoyaṇādosaduṭṭhassa'tti saṃyojanā-dravyasya guṇaviśeṣaṇārthaṃ dravyāntareṇa yojanaṃ saiva doṣastena duṣṭaṃ yattattathā tasya|
___ 'je ṇaṃ'ti vibhaktipariṇāmādyamāhāramāhārayatīti sambandhaḥ 'mucchie'tti mohavān doṣānabhijñatvāt 'giddhe'tti tadviśeṣākāṅkṣāvān ‘gaṭṭhie'tti tadgatasnehatantubhiḥ saṃdarbhitaḥ
Linked texts (1)
- Viyāhapannatti — Sudharman, Ardhamāgadhī Prakrit